Кіріспе
Корольдік фрегат HMS Фаэтон 38-ғаптық британиялық Корольдік фрегаттың бесінші разряды. Бұл фрегат 1808 жылы Нагасаки портына кіргенімен ерекше атақты. Джон Смолшоу (Smallshaw & Company) 1780 және 1782 жылдар аралығында Ливерпульде Phaeton салды. Ол Француз революциялық соғыстары мен Наполеон соғыстары кезінде көптеген жауынгерлік шабуылдарға қатысып, көптеген жүлделерге ие болды. Бофорт желінің шкаласын ойлап тапқан Фрэнсис Бофорт Фаэтон кемесі бойынша лейтенант болған кезде сәтті экспедиция кезінде ерекшеленіп, ерекшеленді. 1805 жылы Фаэтон Тынық мұхитына аттанды, 1812 жылы оралды. 1828 жылы 26 наурызда сатылды.
HMS Phaeton was a 38 gun, fifth rate of Britain's Royal Navy. This frigate was most noted for her intrusion into Nagasaki harbour in 1808. John Smallshaw (Smallshaw & Company) built Phaeton in Liverpool between 1780 and 1782. She participated in numerous engagements during the French Revolutionary Wars and the Napoleonic Wars during which service she captured many prizes. Francis Beaufort, inventor of the Beaufort Wind Scale, was a lieutenant on Phaeton when he distinguished himself during a successful cutting out expedition. Phaeton sailed to the Pacific in 1805, and returned in 1812. She was finally sold on 26 March 1828.
Алғашқы жылдар
Фэтон 1782 жылдың наурыз айында іске қосылды. Бір жыл ішінде ол ақшасын төледі.
Ла-Манш теңізіндегі қызмет
1792 жылдың желтоқсан айында Фэтонды сэр Эндрю Снейп Дуглас басқарады. 1793 жылдың наурыз айында Фаэтон 4 пулеметті капер Аимбл Либертені тұтқынға алды. 14 сәуірде Фаэтон француз капері Général Dumourier (немесе Général Du Mourier) -ді, жиырма екі 6 фунттық қаруды және 196 адамды және оның испан сыйлығын, St Jago-ды Финистерр мысығынан батысқа қарай 140 лигаға көрді. Фаэтон адмирал Джон Геллдің эскадрильясының құрамында болды және бүкіл эскадрилья оны қуып шықты, бірақ оны шын мәнінде Фаэтон тұтқындады. Сент-Яго Лимадан Испанияға кетіп бара жатқанда генерал Дюморье оны 11 сәуірде тұтқынға алды. Генерал Дюмориерді қарсы алуға тырысқанда, Сент-Яго бес сағат бойы соғысып, 10 адамын жойып, 37-сі жараланды. Сонымен қатар, оның жоғарғы бөлігі де қатты зақымдалған. Сент-Ягоның жүгін жинау екі жылға созылды, ол бір кемеде берілген ең бай жүк болды. Алғашқы бағалау бойынша жүк құны шамамен 1,2 мен 1,3 миллион фунт стерлингке тең. Жүктің ең құнды бөлігі - "жақсы мырышты" деп аталған, қайыңмен қапталған көп мөлшерде алтын сынықтары болды. Генерал Дюморье кемеге 680 сөмке алып келді, олардың әрқайсысында 3000 доллар, сонымен қатар 2-3 мың фунт тұратын бірнеше пакеттер бар. Сент-Джагоны Портсмутқа жеткізген кемелер: , , және Фатон. Ақша Лондон көпірінен 21 арбамен жеңіл драгундар тобының ертіп жүруімен Лондон мұнарасына жеткізілді. 28 мамырда Фаэтон испан жағалауында 20 пулемётты француз корветі Промптті басып алды. Корольдік флот "Промптты" өзінің қазіргі атауымен пайдалануға берді. Маусым айында Фаэтонмен бірге Каналдан екі қарақшыны, он пулемёттан тұратын Poisson Volante мен Général Washington-ты басып алды. 27 қарашада "Фаэтон" және "Фаэтон" ұшақтары Ушант маңында 28 пулялы француз корветі "Блонде"ді тұтқындаған эскадрильяның алты кемесінің қатарында болды. 1794 жылы ақпанда Фаэтонға жалақы төленді, бірақ келесі айда капитан Уильям Бентинк оны қайтадан іске қосты. "Құрметті бірінші маусым" шайқасында Фаэтон мачтадан шығарылғандарға көмекке келді. Осылайша, Фаэтон француздық Impétueux сызықтық кемесінің француз кемесімен жағасын алмасты. Фаэтон үш адамды өлтіріп, бес адамды жарақаттады. Ол жердегі көмекші кемелердің ішінде тек қана ол ғана зардап шекті. 1847 жылы Адмиралтейство соғыста аман қалғандарға, соның ішінде Фаэтонға да, "1794 жылдың 1 маусымы" деген белгісі бар "Кеңестік жалпы қызмет медалі" медалімен марапаттады.
Капитан Роберт Стопфорд
Қыркүйекте "Фаэтон" капитаны Стопфордтың қол астына өтті. 1795 жылдың мамыр айында Фаэтон Брансвик ханшайымы Каролинаны Англияға алып барды. Содан соң, байге алудың тамаша сериясы басталды. Стопфордтың Ла-Манштегі қызметі кезінде Фаэтон 13 каперьер мен үш соғыс кемесін тұтқындады, сонымен қатар француздар басып алған көптеген кемелерді қайтарып алды. 1796 жылы 10 наурызда Фаэтон френц корветі Бонн Цитоеннене финстерр түбегінің жағасында шабуыл жасап, басып алды. Ол 29 пулеметпен және 145 адамнан тұратын экипажмен қаруланды. Ол 4 наурызда Рошфорттан француз фрегаттарымен бірге кетіп қалды. Француз фрегаты Форте, француз фрегаты Сене және француз фрегаты Регенерэ , және бриг , барлығы әскерлер мен әскери жабдықтармен Франция аралына қарай жүзіп барады. Стопфорд оны Англияға жүлде ретінде алып кетті. Сол кезде Корольдік флот оны алтыншы сортты соғыс кемесі ретінде сатып алды. 1797 жылы 6 наурызда Фаэтон Ла-Манште жүзіп жүргенде француз капері Актифті басып алды. Ол 18 мылтықпен және 120 адамнан тұратын экипажмен қаруланған. Ол 17 ақпанда Нанттан кетіп, он күннен кейін Princess Elizabeth пакеттік кемесін басып алды, бұл оның жалғыз жүлдесі болды. 28 мамырда Фэтон мен Фредрикештадты жалдамалы қарулы жүктік жүргізуші Спидвелл ұстады. 16 қыркүйекте Фаэтон 6 пулемётты "Шассерді" басып алды. Фаэтон сонымен қатар үш британдық кемені басып алды. Бұл Adamant (24 қыркүйек), Arcade (3 қазан) және Recovery (20 қазан) болды. 1798 жылы жаңа жылдың бірінші күні Фаэтон "Авантюраға" аттанды. 19 ақпанда ол 18 пулемётты Лежереді Ла-Манштан басып алды. 1798 жылы 21 ақпанда ол "Элиза" атты американдық қарулы механикті 13 ақпанда француздық "Дон Гвико" атты қарақшыдан ұстап алды (бұл тұтқынға қандай кеме түскендігі туралы қарама-қайшы ақпарат бар сияқты). 22 наурызда Кордуан маякінің маңында 36 пушкалы "Шаренте" фрегатына зақым келтіруге қатысқан. Фаэтон Шарентке атқылады, оны 74-топтық үшінші разрядтың пулеметінің қашықтығына дейін қуып жетіп, капитан сэр Джон Борлаз Уорреннің қолбасшылығымен, ол онымен кең жақтарымен алмасты. Шарентеге қамауға алу жазасы тағайындалды, бірақ Канадаға да. Фаэтон мен Ансон Канаданы азат ету үшін аңшылықтан бас тартуға мәжбүр болды. Осы уақыт аралығында Шарент өз қаруын кемеден лақтырып тастады, еркін жүзіп, Бордо өзеніне жетті, бұл өте нашар болды. Ансонмен бірге Фаэтон 31 тамызда 18 пулеметті Меркурийді басып алды. Меркурий 20 пулядан жасалған және экипажы 132 адамнан тұратын. Ол Бордодан бір күн бұрын шыққан еді, бірақ ештеңе ұстаған жоқ. efn bokad Mercure - 1793 жылы мамыр айында француздар басып алған бұрынғы британдық сауда кемесі. Ол француз флотында, алдымен Лондонның Меркурийі ретінде, содан кейін басқа есімдермен 1798 жылдың ақпан айында француз флоты Меркурий деп қайта атады және оны Бордоға жекешелік ретінде қызмет етуге тапсырды. Стопфорд оны "жаңа кеме, мыс түбі бар және бекітілген" деп сипаттаса да, Стопфорд өзінің хатында Флорды 36 пушкалы және 255 адамнан тұратын фрегат деп сипаттады. Ол Булоньнен сегіз күн бұрын круизге шыққан. Флоре сонымен қатар Американың төңкерісі кезінде Корольдік флотқа қызмет еткен. 8 қазанда Фаэтон 16 пулеметті капер Леврийді басып алды. 20 қарашада ол Хиронделлді басып алды. 1798 жылы 24 қарашада Фаэтон француздық капер бригін қолға түсірді Резолю (немесе Резолю). Резолю 18 пулямен қаруланды және 70 адамнан тұратын экипажмен жүретін. Ол бұған дейін ағылшын сауда кемесі "General Wolfe" Пулден Ньюфаундлендке және американдық шлюпке Бостоннан Гамбургке жүзіп бара жатқан еді. Кейін Шершаң америкалықты қайтадан қолға түсірді. 6 желтоқсанда Фаэтон мен Стэг француздық "Ресурс" бригін басып алды. Ол 10 мылтықпен қаруланған, экипажы 66 адамнан тұратын. Ол екі күн бұрын Ла-Рошельден Африка жағалауына қарай кетіп бара жатқан еді. Resolu мен Resource командаларының ақшалай сыйлығын бөлісті.
Шығыс Үндістан
1803 жылдың шілдесінде капитан Джордж Кокберн Фейтонды Қиыр Шығыста қызмет етуге қайтадан тағайындады. 1804 жылы ол француз капері Генриетті Порт-Луиске қуып жетеді. Сонымен қатар, Фаэтон француз капері Николас Суркуфтың 1804 жылы 14 тамызда Каролинада басып алған Морнингтонды қайтадан басып алды. Британдықтар Морнингтонды қайтадан басып алды, ол 1816 жылы Бенгал шығанағында өртенгенге дейін британдық флагманның астында жүзіп жүрді. 1805 жылы 2 тамызда капитан Джон Вудтың қол астында Фаэтон 40 пушкалы француз фрегаты Sémillante, капитан Леонард Бернард Мотардпен Сан-Бернардино бойындағы Сан-Хасинто, Филиппин, 18 пушкалы капитан Эдвард Рэтсимен бірге шайқасты. Алдымен "Харриер", содан кейін "Фаэтон" кемелерімен атыс болғаннан кейін "Семильянте" жағалау батареясының зеңбіректері астына бас сауғалады. Екі британдық кеме оны шығара алмады, әрқайсысында екі адам жараланды. Семильянте 13 адам қаза тауып, 36 адам жараланды. Сан-Хассинтода қайтадан жабдықталғаннан кейін, Семильянте 1805 жылдың наурыз айында Филиппиндеге арнайы өнім әкелу үшін Мексикаға жүзуді жоспарлады; Фаэтон мен Харриермен кездесу жоспарды бұзды. Мотард Үнді мұхитына оралды, келесі үш жыл бойы Île de France-тен ағылшын кемелеріне қарсы әрекет етті. 1805 жылы 18 қарашада Фаэтон Сент-Еленада болды. Ол жерде француздар басып алған "Брансвик" атты шығыс үнділік кемеден 32 офицер мен экипажға орын берді. Француздар оларды Ізгі Үміт түбегінде босатып, картель оларды Сент-Еленаға жеткізді. Фаэтон Индияның генерал-губернаторы болып қызмет еткеннен кейін Англияға қайтып келе жатқан Велсли маркизі мен оның қонақ үйін алып барады. Олар Спитхедке 1806 жылы 13 қаңтарда келді. 1806 жылдың қазан айында капитан Джон Вуд "Фейтон" кемесіне қолбасшылықты қолға алды. 1808 жылдың шілдесінде оның орнын капитан Флитвуд Пеллев басқарды.
Нагасаки портындағы оқиға
Француздар Голландия Республикасын басып алғаннан кейін және Наполеон оның ресурстарын Ұлыбританияға қарсы қолдана бастағаннан кейін Корольдік әскери-теңіз кемелерi голландиялық кемелерге шабуыл жасай бастады. 1808 жылы Пеллевтің қолбасшылығындағы Фаэтон жақын арада келетін голландтық сауда кемелерін тосқауылға алу үшін Нагасакидің портына кірді. Фаэтон 4 қазанда голландиялық жалау астында портқа кірді. "Голландиялық" кемелердің келуі маусымның қалыпты уақытынан кейін болғанмен, жапондықтар мен голландиялық өкілдер ештеңеден күдік танытпады. Осылайша, Нидерландтың Нагасакидегі сауда анклавы Деджимадан келген өкілдер сапарға шыққан кемені қарсы алуға аттанды. Бірақ олар жақындаған кезде Фаэтон тендер түсіріп, голландиялық өкілдерді тұтқындады, ал олардың жапондық ертіп жүрушілері теңізге секіріп, қашып кетті. Пеллев голланд өкілдерін тұтқынға алып, олардың қайтарылуына қарсы Фейтонға жеткізілетін заттарды (су, азық-түлік, отын) талап етті. Жапондық портты қорғауға арналған қақпалар ескірген, олардың көпшілігі тіпті оқ атуға да жарамсыз еді. Нәтижесінде, Нагасакидегі жапондықтардың аз күштері қару-жарағымен өте көп болды және араласа алмады. Сол кезде Сага кланы Сакоку саясатын ұстануға және Нагасакиді қорғауға кезек алды, бірақ олар станция үшін ресми түрде талап етілген 1000-дың орнына тек 100 әскерді орналастыра отырып, экономиканы үнемдеді. Нагасаки магистрат Мацудайра Ясухиде (Нагасаки бугио) [ja] дереу Кюсю аралының көршілес аймақтарынан әскерлерге бұйрық берді. Жапондықтар Фаэтонға қарсы күресу үшін 8000 самурай мен 40 кемеден тұратын күш жинады, бірақ олар бірнеше күнге дейін келе алмады. Осы уақыт аралығында Нагасаки билігі кемелердің сұранысына жауап беруді шешті және заттарды жеткізді. Фаэтон екі күннен кейін, 7 қазанда, жапондық күшейтулер келгенге дейін және Пеллев голландтық сауда кемелерінің сол жылы келмейтінін білгеннен кейін кетті. Ол голландиялық режиссер Хендрик Доффке хат қалдырған. Нагасакидің судьясы Мацудайра сепуку жасау арқылы жауапкершілікті өз мойнына алды. Фаэтонның шабуылынан кейін Бакуфу жағалау қорғанысын нығайтып, шетелдіктерге құрлыққа келуді тыйым салатын заң шығарды (1825-1842, Muninen uchikowashi rei). Бакуфу сондай-ақ ресми аудармашылардың ағылшын және орыс тілдерін үйренуін, голланд зерттеулеріне бұрынғы назардан кетуін сұрады. 1814 жылы голланд аудармашысы Мотоки Шозаемон алғашқы ағылшын-жапон сөздігін (6000 сөз) жазды. Бұл оқиға Токугава жүйесінің шетелдік араласудың осал екенін көрсеткенмен, Бакуфу елдің даймиосымен ішкі билік тепе-теңдігін сақтауды басымдыққа алғандықтан, қорғанысын түбегейлі реформалауға кіріспеді.
Нагасакиден кейін
Пеллеу 1808 жылы 14 қазанда пост капитаны дәрежесінде бекітілді және 1810 жылы Île de France басып алу және 1811 жылы Яваны қысқарту іс-әрекеттерін көрді. Мамыр айында Фаэтон генерал-майор Фредерик Август Ветэраллдың қолбасшылығындағы британдық әскерлердің екінші дивизиясын Мадрастан Уэльс принсі аралына, содан кейін Малаккаға дейін алып барды. Экспедиция Батавияға жеткенде, Фаэтон және басқа үш фрегат аймақтағы француз фрегаттарын қарауылдады. 31 тамызда Фаэтон мен Каирадан шыққан десант, Явадан тыс Мадура аралында Суменпеде француздардан бекіністі басып алды. Британдықтар үш адамын жойып, 28 адамды жаралады. 1812 жылы тамызда Пеллеу Шығыс Индия адамдарының конвойын ертіп, Фаэтон үйіне оралды. Қызметтері үшін ол 500 гинея сыйлық пен Шығыс Үндістан компаниясының алғысын алды.
Соғыстан кейінгі
1816 жылы капитан Франсис Стэнфелл Фаэтонды Ширенсестен Сент-Еленаға және Жақсы Үміт Мысығына қарай жөнелтті. 1816 жылы 14 сәуірде Сент-Хеленаға келіп, жаңадан тағайындалған әскери губернатор генерал-лейтенант сэр Хадсон Лоу, оның әйелі Сьюзан де Ланси Лоу және оның бұрынғы некеден туған екі қызымен бірге болды. Лоу 1821 жылы елден қуылғанда қайтыс болған Наполеон Бонапарттың түрме бастығы ретінде қызмет ету үшін аралға жіберілген болатын. 1818 жылдың сәуірінде капитан У. Х. Диллон "Фаэтон" компаниясына тапсырыс берді. 1818 жылдың күзінде "Фаэтон" кемесіне қайтадан қосылған лейтенант Джон Гирри әскери соттың алдында тұрды. Оған 18-ші полк әскерінен қашып кеткен екі адамды жасырып қойғаны үшін айып тағылды. Ал ресми түрде айыптау: "Гаризонттағы полктердің бірінің музыканттарын аңдып, оларды іздеуге жіберілген офицерлерді алдаумен айналысу". Кеңес оны кінәлі деп тапты. Ол қатаң сөгіс алып, Фаэтоннан шығарылды. Роберт Кавендиш Спенсер, 1970 жылдың соңында, команда капитаны, Гериге қолын созып, болашақта оған жұмыс ұсынуға жеткілікті көңіл бөлді. Бірнеше жылдан кейін Спенсер өзінің ұсынысын орындады. Фаэтон Шығыс Үндістанға барды. 1819 жылы қазанда ол төленді, содан кейін сол айда капитан Уильям Август Монтегюдің басшылығымен Галифакске қайтадан жіберілді. 1822 жылы қыркүйекте ол ақшасын төледі. Ол дереу капитан Генри Эвелин Питфилд Стюрттың қол астында қайтадан іске қосылды. Ол Гибралтар мен Алгесирасқа дейін жүзіп, үш жылдан кейін ақысын төледі.
Тағдыр
1827 жылы 11 шілдеде Фейтон мырза Фрикеге 3430 фунтқа сатылды, бірақ Фрейк мырзаның ақылсыз деп танылғаны үшін әскери-теңіз қызметі сатуды тоқтатты. 1828 жылы 26 наурызда Жошуа Кристаллға 2500 фунтқа сатылды.
Халықтық ақпарат құралдарында
Нагасаки порты оқиғасы Дэвид Митчеллдің "Жакоб де Зойдің мың күздері" романында рөл атқарады. Алайда, бұл суреттелген өте ойдан шығарылған; романдағы кеме HMS Phoebus, оқиға 1800 жылы орын алады және голландтық кемелерді таба алмайды. Романдағы Phoebus Деджиманы бомбалайды. Нагасаки порты оқиғасы Наоми Новиктің "Тиррандардың қаны" романында рөл атқарады. Бұл сурет тарихи фантазия; Жапондық HMS Phaeton сол кезде Нагасакиде орналасқан айдаһарлармен батып кетеді.