Техас Гвинан: Құрғақ заманның кәсіпкері және әртісі

Кіріспе

Америкалық тыйым салу дәуіріндегі салон иесі және кәсіпкер (1884–1933)

Мэри Луиза Сесилия "Техас" Гинан (12 қаңтар 1884 – 5 қараша 1933) – американдық актриса, продюсер және кәсіпкер. Ирланд иммигранттарының отбасында Техаста туған Гинан ерте жасынан-ақ өнерге бейімділігін көрсеткен. Нью-Йорк сахнасында танымал болғаннан кейін, салмақ азайту схемасына қатысқандығының салдарынан кино бизнесіне көшкен. Калифорнияда бірнеше жыл бойы көптеген туындыларда ойнағаннан кейін, ол өз компаниясын құрды. Ол тыйым салу кезеңінде басқарған құпия клубтарымен ең көп есте қалады. Оның клубтары байлар мен танымал адамдарға, сондай-ақ жаңа таланттарға есік жаппады. Құпия клубтарды тексеру кезінде тұтқындалып, айыпталып, сотқа өткеннен кейін ақталды.

Жеке өмірі мен мансабының алғашқы жылдары

Гвинан Техас штатының Уэко қаласында дүниеге келген төрт бауырластың бірі болды. Оның ата-анасы – Ирландиядан эмигрант болған Майкл мен Бесси (қызметтегі фамилиясы Даффи) Гвинан. Олар ересек кезінде жеке-жеке эмиграциялап, Колорадода кездесіп, үйленген, ал бастапқыда көтерме азық-түлік бизнесімен айналысты. Техасқа көшіп келген соң, жылқы және мал өсіретін ранчо басқарды. Бала кезінде Гвинанды «Мами» деп лақаптап шақыратын, ал ол Уэкодағы Лоретта монастырындағы шіркеу мектебінде білім алды. Ранчода өскендіктен, ол каубойдың негізгі дағдыларын меңгерді және жергілікті тирде ату шеберлігін жетілдірді. 1898 жылы оның ата-анасы Чикаголық кәсіпкер Маршалл Филд ұсынған Америка музыка консерваториясына екі жылдық стипендия алуға қол жеткізді. Сопрано дауысының қабілетін дамытып, оқуын аяқтағаннан кейін, ол американдық «Жабайы Батыс» ойын-сауықтарын ұсынатын гастрольдік актерлер труппасына қосылды. 1904 жылы Мари Гвинан есімімен газет карикатурисі Джон Мойнаханға 2 желтоқсанда үйленді. Екі жылдан кейін Мойнахан Бостон қаласында жұмысқа орналасты. Бірақ кейін олар ажырасып, Гвинан Нью-Йоркке көшіп, әншілік карьерасын дамыту үшін ойын-сауық индустриясына қадам басты. Ол көп жыл бойы Техас есімімен туғанын айтты және шындықтар оның әңгімесіне кедергі келтірмеуіне тырысты: мысалы, 1910 жылғы «The San Francisco Call» газетіндегі толық беттік сұхбатында әкесі «Уэкода көрінген алғашқы ақ бала» екенін жалған мәлімдеді (әрине, ол келгенде үйленген ересек адам болған, ал Якоб Де Кордова бастаған ақтар Уэкода 19 ғасырдың басында немесе ортасында қоныстанған). Джонсонмен байланысы оның авторлығымен жазылған өлеңнің «Photoplay» журналында жариялануына себеп болды деп есептеледі. Тексас штатынан АҚШ сенаторы Джозеф Уэлдон Бейлимен болған байланыс уақыт өте келе оның отбасымен байланысы жоқ, Гвинан сенатордың немересі екені туралы аңызға айналды. Бірақ Гвинанның ата-анасы сенатор Бейли мен оның әйелінен мүлдем басқа елде туып өскендіктен, бұл қарым-қатынас ықтимал емес. Оның есімі Джулиан Джонсонмен байланысының уақытына сәйкес келеді. «Photoplay» журналының редакторы болған кезде, сол кездегі журналист Адела Роджерс Сент-Джонс жазған мақалада Гвинанның «Техас сенаторы Джо Бейлиге ерекше ұқсас» екені айтылды.

Guinan was one of four siblings born in Waco, Texas, to Irish immigrants Michael and Bessie (née Duffy) Guinan, who had emigrated separately as adults, meeting and marrying in Colorado, where they initially operated a wholesale grocery business. Moving to Texas, they ran a horse and cattle ranch. As a child, Guinan was nicknamed "Mamie" and attended parochial school at the Loretta Convent in Waco, Texas. Growing up on a ranch provided her with basic cowboy skills, and she honed her marksmanship at a local shooting gallery. In 1898, her parents successfully secured her a two year scholarship to the American Conservatory of Music offered by Chicago businessman Marshall Field. After developing her soprano vocal talents and finishing her studies, she joined a touring actors' troupe that featured American "Wild West" entertainment. By 1904 using the name Marie Guinan, she married newspaper cartoonist John Moynahan on December 2. Two years later, Moynahan took a job in Boston. The couple eventually divorced, and Guinan moved to New York to pursue a career as a singer in the entertainment business. For years, she claimed she had been born with the name Texas, and never let facts stand in the way of her narrative: in a full page 1910 interview in The San Francisco Call, for example, she falsely stated that her father "was the first white child seen in Waco" (he had in fact been a married adult when he arrived, and white settlers led by Jacob De Cordova had lived in Waco from the early or mid 19th century). Johnson's connection is thought to have led to a poem carrying her byline being printed in Photoplay. An alleged connection to the U. S. Senator from Texas, Joseph Weldon Bailey, evolved over time from a nonspecific tie to her family, to Guinan's being the senator's niece. The niece relationship seems implausible, since her parents were born and raised in a different country than either Senator Bailey or his wife. Mentions of him coincide with the timeline of her association with Julian Johnson. While he was editor at Photoplay, an article written by then staff journalist Adela Rogers St. Johns remarked that Guinan "bore a distinct resemblance to her uncle, Senator Joe Bailey of Texas."

Вадевиль және сахналық қойылымдар

Бастапқыда хор қызы ретінде жұмыс істеп, ол Техас Гвинан сахналық есімін қабылдады, бұл варьете және Нью-Йорк театр өндірістерінің бәсекелестік ортасында өзіне артықшылық беру үшін жасалды. Бір жыл ішінде ол "Жай Саймон Жай" қойылымындағы әйел басты рөлді ойнады, сол кезде ол кезінде сахнада зарядталған тапаншадан өзін-өзі атқылап алды. 1908 жылы ол "The Gibson Girl Review" қойылымындағы өнері үшін жағымды пікірлер алды. Сол жылы ол газеттерде 1000 доллар сыйлық жариялады, оны Гас Эдвардстың "That's What the Rose Said to Me" әнімен тең популярлыққа ие болған ән авторына беруге дайын еді. Ол "Гей музыкант", "Хойден" және "Жалғыз жұлдыз" сияқты көптеген қойылымдарда сопрано вокалисі ретінде өнер көрсетті. 1910 жылға қарай ол ұлттық деңгейде танымал болды. Джон П. Слокум оның "The Kissing Girl" атты көп жылдық гастрольдік қойылымындағы өнерін басқарды. "Чикаго трибьюн" газетінің жедел баяндамасы Гвинанның жұртшылықты алдау мақсатымен әдейі шелке ретінде әрекет еткенін көрсетті. Пошта қызметі жүргізген келесі тергеу бұл алаялық екенін анықтады. АҚШ пошта министрі Альберт С. Берлсон Гвинанға пошта арқылы хат алуға тез тыйым салды. Ол сахнада өнер көрсетуін жалғастырғанымен, бұл оқиға оның мансабына нұқсан келтірді және Калифорниядағы кино бизнесінде өзін сынап, репертуарын кеңейтуге себеп болды. Гвинан француз ертегісіне негізделген "Hop o' My Thumb" атты варьете шоуында Заза рөлін ойнады. Шоу 1913 жылғы 26 қарашада Манхэттен опера үйінде ашылып, 1914 жылғы 1 қаңтарда жабылды. 1915 жылы ол "Whirl of the World" музыкалық комедиясымен АҚШ бойынша гастрольдік сапар жасады. Бұл сапар оның Берлиндегі император Вильгельм II-нің кездейсоқ түрде оған жақындап, ол жалғыз отырып кітап оқып жатқанда әңгіме салғаны туралы расталмаған әңгімесімен сәйкес келді. Ол 1925 жылғы 18 тамызда Шуберт театрында ашылған және 1926 жылғы 30 қаңтарда жабылған "Gay Paree" мюзиклінде ойнады. Гвинан 1927 жылы Шуберттегі "Padlocks of 1927" мюзиклінің актерлік құрамына кірді.

Initially finding work as a chorus girl, she adopted the stage name Texas Guinan to give herself an edge in the competitive marketplaces of vaudeville and New York theatre productions. Within a year, she had the female lead in a stage production of Simple Simon Simple, during which she accidentally shot herself on stage with a loaded gun. In 1908, she received favorable notices for her performance in The Gibson Girl Review. That same year, she placed an advertisement in newspapers offering $1,000 to any songwriter who provided her with a song of equal popularity to the Gus Edwards–penned "That's What the Rose Said to Me" She appeared as a soprano vocalist in many productions, including The Gay Musician, The Hoyden and The Lone Star. She had achieved a degree of national stardom by 1910. John P. Slocum managed her when she appeared in his multiyear touring production of The Kissing Girl. Investigative journalism by the Chicago Tribune alleged that Guinan knowingly acted as a shill in perpetrating a fraud upon the public. A subsequent investigation by the postal service revealed it to be a swindle. United States Postmaster General Albert S. Burleson quickly acted to prohibit Guinan from receiving mail through the postal service. Although she continued on the stage, the incident damaged her career, and was a motivating factor in expanding her repertoire by trying her hand in the California film business. Guinan appeared as Zaza in the variety show Hop o' My Thumb, based on a French fairytale of the same name. The show opened at the Manhattan Opera House November 26, 1913, and closed January 1, 1914. She toured the United States with the Whirl of the World musical comedy in 1915. The tour coincided with her unverified account of being casually approached in Berlin by Kaiser Wilhelm II, who engaged her in conversation as she sat alone reading a book. She appeared in the musical Gay Paree that opened at the Shubert Theatre on August 18, 1925, and closed on January 30, 1926. Guinan was part of the cast of the musical Padlocks of 1927, also at the Shubert.

Соңғы жылдары және өлімі

Ұлы депрессия кезінде ол өнерін жолға шығарды. Ол Еуропаға көшуге тырысты, бірақ Шотландия Ярды Англияға қонса, оның кемесіне мінеміз деп қорқытты, себебі ол "кіруіне тыйым салынған шетелдіктер" тізімінде болған. Францияда шоу еңбек заңнамасы бойынша тыйым салынды. Гвинанның Париж клубымен шарты болған, бірақ француз еңбек заңдары шетел азаматтарын Францияда жұмыс істеуден қайтарды. Ол бұл жағдайды өзіне тиімді пайдаланып, 1933 жылы Нью-Йоркке оралғаннан кейін "Парижге тым ыстық" атты сатиралық қойылымды ұйымдастырды. Гвинан Чикаго, Иллинойс штатындағы "Грин Милл" коктейль лаунжында өнер көрсетті. Оның қойылымына көрермендердің қатысуы және шағын сыйлықтар тарату кіретін. "Парижге тым ыстық" қойылымымен гастрольде жүрген кезде, ол Чикагодағы Конгресс қонақүйінде, Чикаго әлемдік көрмесі кезінде болған эпидемияда амебалық дизентерияға шалдықты. Эпидемияның себебі ластанған су болды. Ол Ванкуверде (Британдық Колумбия) ауырып, 1933 жылдың 5 қарашасында 49 жасында қайтыс болды, ал тыйым салу күшін жоюға бір ай қалған еді; оның жерлеу рәсіміне 7500 адам қатысты. Ұйымдастырушы Пол Уайтмен, оның екі бұрынғы адвокаты және жазушы Хейвуд Браун оның табытын көтеріп жүрді. Гвинан Нью-Йорк штатының Куинс қаласындағы Кальварий зиратында жерленген. Оның отбасы Ванкувердегі Сент-Патрик шіркеуіне оның құрметіне табернакль сыйлады. 2004 жылы ескі шіркеу қиратылғанда, табернакль сол жерде салынған жаңа шіркеу үшін сақталды. Оның ата-анасы екеуі де тірі қалды. Оның әкесі 1935 жылдың 14 мамырында 81 жасында қайтыс болды, ал анасы 1959 жылы 101 жасында дүние салды. Газеттегі некрологта оның туған жері Шебрук, Квебек, Канада деп көрсетілген, ал мамандығы – оптом азық-түлік сатушы. Оның ағалары Томми мен Уильям П., сондай-ақ әпкесі Джордж Смит ханым да одан кейін өмір сүрді.

Жазушысы: Техас Гвинан

"Күйеуіңді менің түнгі клубыма кіргізбеудің қалай жолдары", "Либерти" журналы, № 18, 30 сәуір, 1932 ж., 50–51 беттер. "Ой, профессор!", "Колледж-юмор" журналы, 1932 жылғы маусым, 24-бет.