Кіріспе
Американдық әңгімешіл журналист және актриса (1885–1966)
Эльда Фурри (2 мамыр 1885 – 1 ақпан 1966), кәсіби аты Хедда Хоппер, американдық әңгімешіл журналист және актриса. 1940 жылдары оның ықпалы ең жоғары шағында, оның бағаналарын 35 миллионнан астам адам оқыды. Америкаға қарсы қызметтер комитетінің (HUAC) тыңдауларын қатты қолдаған Хоппер, күдікті коммунистерді атады және Голливудтың қара тізімін жасауға белсенді түрде атсалысты. Хоппер 1966 жылы қайтыс болғанға дейін әңгімелерін жазуын жалғастырды. Оның еңбектері көптеген журналдарда, кейін радиода жарияланды. Ол өзінің басты қарсыласы және әріптес әңгімешіл журналист Луэлла Парсонспен ұзақ араздыққа түсті.
Ерте өмір
Хоппер Пенсильвания штатының Холлидейсбург қаласында Эльда Фурри болып дүниеге келді. Ол Маргарет (туған күні Миллер; 1856–1941) және қасапшы болған Дэвид Фурридің қызы еді, екеуі де неміс баптист бауырларының мүшелері болған. Оның отбасы Пенсильвания голландтары (неміс) тегінен шыққан. Эльда үш жасқа толғанда отбасы Альтуна қаласына көшті.
Актерлік өнер
Ақырында ол Нью-Йоркке қашып келіп, Бродвей сахнасында хорда карьерасын бастады. Хоппер бұл жобада сәттілікке жете алмады. Флоренц Зигфелд осы жаңа жұлдызды "қалың денелі сиыр" деп атап, оның "Фоллиз" қойылымында рөл алу туралы өтініштерін елеуге алмады. Бірнеше жылдан кейін ол "Волфи" деп атаған және кейіннен үйленетін, матине жұлдызы ДеВолф Хоппердің театр труппасына қосылды. Ол хорда қалып, елді аралап гастрольде болды. Хоппердің труппасында жұмыс істегенде, хор мен дублерлік жұмыстың актерлік емес екенін түсінді. Ол актер болғысы келді және театрда көзге түру үшін өзін дәлелдеуі керек екенін білді. Эдгар Селвиннің "Ауылдық жігіт" пьесасына кастинг жасайтынын естіп, ол оның кеңсесіне барып, басты рөлге оны сынақтан өткізуге көндірді. Ол рөлді алып, қойылым қырық сегіз штат бойынша отыз бес апта бойы гастрольде болды. Жазда ән үйреніп, күзде "The Quaker Girl" қойылымында екінші рөлде, примадонна рөлінде гастрольдеді. Қойылым Албаниде аяқталды. 1913 жылы ол ДеВолф Хоппердің бесінші әйелі болды, оның бұрынғы әйелдерінің есімдері Элла, Ида, Эдна және Нелла болды. Есімдердің ұқсастығы кейде жағдайды қиындатты, себебі ол кейде Эльданы бұрынғы әйелдерінің бірінің есімімен шақыратын. Соның салдарынан Эльда Хоппер нумерологқа 10 доллар төлеп, өзіне қай есім сәйкес екенін білгісі келді, жауап "Хедда" болды. 1915 жылы ол үнсіз фильмдерде ойнай бастады. Оның кинодағы дебюті Уильям Фарнуммен бірге түсірілген "Жүректер шайқасы" (1916) фильмінде болды, бірақ ол "Адал әйелдер" (1918) фильмінде үлкен қызығушылық тудырды, онда ол қоғамдық әйелдерді ойнау үлгісін қалыптастырды. Хоппер фильмнің басты жұлдызы Анита Стюарттан басым түсу үшін өзінің 5000 долларлық жалақысын Lucile сәнді бутиктерінен сәнді киімдер сатып алуға жұмсады, оларды фильмде киді. 1920 жылы ол Нью-Йоркте еркін агент ретінде аптасына 1000 доллар табады; 1923 жылы ол Голливудқа көшіп, Луис Б. Майер Пикчерс компаниясымен келісімшартқа отырды. Хоппер тез жаза да, дұрыс жаза да алмады, сондықтан ол өзінің бағанасын телефон арқылы диктантпен жаздыратын. Хоппер актерлік күндері орнаған кең байланыстарын бағанасы үшін материал жинауға пайдаланды. Оның алғашқы маңызды сенсациясы ұлттық деңгейде резонанс тудырды: 1939 жылы Хоппер президент Франклин Рузвельттің ұлы Джеймс Рузвельт Мейо клиникасының медбикесімен қарым-қатынаста болғаннан кейін әйелі Бетсиден ажырасып жатқанын жариялады. Келесі күні ол көптеген гүл шоқтары мен осы саладағы басқа адамдардан құттықтау телеграммаларын алды, олар оған осының бәрін істеуге батылдық танытқаны үшін алғыс айтты. Хоппер актриса Джоан Кроуфордты қолдады, оның мансабы 1940 жылдардың басында "Кассалық у" деп аталып, Metro Goldwyn Mayer-ден кетуіне мәжбүр болғаннан кейін қиындыққа тап болды. 1945 жылы Хоппер өзінің бағанасында Милдред Пирс туралы баспасөз хабарламасын қайта басып шығарды, онда Кроуфордты "Оскар" сыйлығының үздік әйелге үміткері ретінде сипаттады. Хоппердің ықпалы соншалық болды, ол Кроуфордтың марапатты жеңгенде шешімді оның пайдасына өзгертті. Хоппердің қолдауы Кино өнер және ғылым академиясына белгілі бір кандидатты қолдау үшін лобби жасаудың алғашқы мысалы ретінде қарастырылды. Актриса Засу Питтс Хопперді "көкше" деп сипаттады. Джоан Беннет Хопперге "35 долларлық Валентин күні қағазы" жіберді. 35 долларлық ақшаға алған құрттың мойнына: "Менің Валентинім боласың ба? Ешкім де сені қаламайды. Мен де, сен де жаман иіс таратасың" деп жазылған хат қоса берілді. Хоппер бұл құрттың мінез-құлқы керемет екенін айтты. Ол оны Джоан деп атады және актер Джеймс Мейсон мен оның әйеліне сыйлық ретінде берді, себебі олар бұл ерекше сыйлық туралы жаңалықтар тарағаннан кейін алғашқы ұсынысты жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хоппердің жалғыз баласы, актер Уильям "Билл" Хоппер, теңіз күштерінде су астындағы бұзушылықтарда қызмет етті. Ол өзінің ескі досы Дуглас Фэрбенкстің ұлы Дуглас Фэрбенкс-младшийді сынап, оның өз еліне деген міндетін орындамай жатқанын айтты. Фэрбенкс-младший өзінің "Салат күндері" атты мемуарларында ол АҚШ-тың теңіз күшінде қызмет етіп жатқанын және Хоппердің оның айыптаулары үшін оны жек көретінін еске алды. Актер Кирк Дуглас Хоппер мен Элизабет Тейлордың арасындағы әңгімені баяндады. Тейлор мен оның күйеуі Ричард Бертонның "The Sandpiper" (1965) фильмінің премьерасында Хоппер сценарист Далтон Трамбоның экрандағы есімін көргенде наразылық білдірді (ол Трамбоның коммунистік партияға мүшелігі үшін қара тізімге енгізілуіне жетекшілік еткен). Бұл Тейлордың бұрылып, "Хедда, тыныш болсайшы!" деуіне себеп болды. 1963 жылы Хоппер өзінің бағанасында "Оскар" сыйлығының үздік актер номинациясына бес үміткердің үшi британдық екенін және тек екісі американдық екенін айтты: "Бұл тар аралдағы ауа райы соншалық нашар, олар жаңбырдан құтылу үшін театрларға жиналады және бір-біріне Гамлетті ойнайды".
Луэлла Парсонспен араздық
Хоппер Голливудқа алғаш келгенде, ол Луэлла Парсонспен өзара пайдалы келісімге келді. Сол кезде Хоппер орташа дәрежедегі актриса болған, ал Парсонстың ізбасары Дороти Мэннерстің айтуынша, "егер түсірілім алаңында қандай да бір оқиға болса – мысалы, жұлдыз бен басты рөлдегі актердің махаббаты болса – Хэдда Луэллаға хабарласатын". Қарсылығында, Хэдда Луэлланың күннен-күнге арта түсетін ықпалды авторлығымен бірнеше жол жариялануға кепілді болды. MGM оның келісімшарын тоқтатып жібергеннен кейін, Хоппер актриса ретінде мансабын сақтап қалуға күш салды. MGM-нің жарнама бөлімінің қызметкері Энди Хервидің ұсынысымен, Esquire Feature Syndicate оған Голливуд тілшісі қызметін ұсынды. "Хэдда Хоппердің Голливуды" алғаш рет "Лос-Анджелес Таймс" газеті жариялады, бұл Луэлланың "Экзаминер" газеті сияқты таңғы басылым болды. Хоппер Парсонстан бұрын президенттің ұлы Джимми Рузвельттің (Голдуин қызметкері) әйелі Бетсиден Мейо клиникасының медбикесімен болған қарым-қатынасы туралы ажырасқандығын жариялады. Бұл жаңалық елдің барлық газеттерінде бірінші бетке шықты. Осының нәтижесінде Херст Парсонсқа хат жолдап, "Азамат Кейн" туралы ақпаратты Хопперден естігенін, өзінен емес, деп шағымданды.
Ингрид Бергман
1950 жылдардың басында "Лос-Анджелес Экзаминер" газетінің бірінші бетінде Парсонстың авторлық атынан жоғарырақ жазылған: "Ингрид Бергман үш айдан соң Римде бала туады". Бергман күйеуі, невролог Питер Линдстромды режиссер Роберто Росселлинимен бірге Италияда тұру үшін тастап кетті, бірақ оның жүкті болуы мүмкін деген жаңалыққа көңілі толағандар да болды. Бергман "The Bells of St. Mary's" фильміндегі Бенедикт сестриканың ізгі бейнесімен әйгілі болды. Дегенмен, Бергман шынымен жүкті еді, ал Хоппер, бұл жаңалықты бірінші болып жариялағандыққа ашуланып, Бергманды некеден тыс жүкті болғаны және басқа біреудің баласын күтіп жатқаны үшін сынап, жариялық науқан ұйымдастырды. Парсонс бұл ақпаратты Хауард Хьюзден алған деген сөз бар.
Саясат
Хоппер — республикашылдардың жақтасы болды. 1944 жылғы президенттік сайлау кезінде ол Дэвид О. Селзниктің Лос-Анджелес Колизеомында ұйымдастырған үлкен митингіде сөз сөйлеп, Дьюи-Брикер билетін, сондай-ақ Калифорния губернаторы Эрл Уорренды қолдады, ол кейін 1948 жылы Дьюидің вице-президенттікке үміткері болды, ал кейін АҚШ Жоғарғы Сотының төрағасы болды. Бұл жиынға 93 000 адам келді, Сесил Б. Демилл салтанатты шаралардың жүргізушісі болды, ал Уолт Дисней спикерлердің бірі болды. Рональд Рейган, Барбара Стэнвик, Энн Сотерн, Джинджер Роджерс, Рэндольф Скотт, Адольф Менжу, Дик Пауэлл, Гэри Купер, Эдвард Арнольд және Уильям Бендикс та келді. Митингке көп адам жиналғанмен, Голливудтың көптеген жұлдыздары Рузвельт-Трумэн билетін қолдады. Хоппер Америкаға қарсы қызметтер жөніндегі комитет (HUAC) тыңдауларын ынтамен қолдады және 1956 жылы Сан-Францискода өткен Республикалық Ұлттық Конвентте Айзенхауэр-Никсон билетін қайта бекіту үшін Әйелдер бөлімінің қонағы және спикері болды. Ол консервативті көзқарастарымен танымал болғандықтан, социалист ретінде белгілі Хосе Феррер «Үздік актер» сыйлығын жеңсе, 1951 жылғы наурыздағы 23-ші «Оскар» салтанатында тұрып, американдық туды жайып, шығып кетеді деген әңгіме тарады. Бұл әңгіме рас емес, бірақ Хоппер осылай істегенін қалағанын айтты. Сценарист Джей Бернштейн Хопперге Голливудтағы көптеген адамдар оның өте консервативтілігі үшін оны «нацист» деп атағанын айтқанда, ол жылап: «Джей, мен өмірім бойы жақсы америкалық болуға тырыстым», — деді.
Қара тізімге енгізу
Хоппер Голливудтың қара тізімін құрудың басты қозғаушы күштерінің бірі болды, ол өзінің 35 миллион оқырманы арқылы ойын-сауық индустриясындағы коммунист деп күдіктелген, коммунистік көзқарастары бар, гомосексуал немесе ерсіз өмір салған адамдардың мансабын жоюға тырысты. Ол 1944 жылы құрылған және Голливудтағы күдікті коммунистерді тамырмен жоюға бағытталған «Америкалық идеалдарды сақтау үшін кино альянсының» жетекші мүшесі болды. Ол өзін Голливудтағы моральдық қағидалардың сақшысы деп санады және продюсерге бармағымен сілтегеннің өзінде, ол бірден адалсыздыққа бармайтынын мақтан тұтты. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды. Чарли Чаплиннің де Хеда Хоппердің ашу-ызасына тап болды, себебі оның коммунистік симпатиялары бар деген күдік болды, сондай-ақ ол өзінен 27 жас кіші әйелдермен қарым-қатынаста болды, бұл оның өзінің 27 жас үлкен еркекке үйленгеніне қарамастан, оны әдепсіздік деп санады. Ол сондай-ақ Чаплиннің британдық азаматтығын сақтап, америкалық азаматтыққа өтпеуіне наразылық білдірді, оны өзіне көп мейірім көрсеткен елге көрсеткен алғыссыздық деп есептеді. 1943 жылы ол 22 жасар актриса Джоан Барридің баласы екенін жоққа шығарған кезде, Хоппер Барриге Чаплинге қарсы әкелік талап арызын беруға көмектесті, оған қарсы жалақорлық науқанын бастады және оны «әдепсіздік» үшін елден қууға шақырды. Ол Чаплинді «күмәнді қарым-қатынастағыларға ескерту ретінде» үлгі етіп көрсеткісі келгенін айтып, өз әрекеттерін қорғады. Ол 1939 жылдың 6 қарашасында өзінің жеке радио бағдарламасы «The Hedda Hopper Show» жүргізушісі ретінде дебют жасады. Sunkist компаниясының демеушілігімен ол 1942 жылдың 30 қазанына дейін CBS арнасында аптасына үш рет 15 минуттық эфир берді. 1944 жылдың 2 қазанынан 1945 жылдың 3 қыркүйегіне дейін «Armour Treet» компаниясы аптасына бір рет бағдарлама ұйымдастырды. 1945 жылдың 10 қыркүйегінде ол ABC арнасына көшті, ол әлі де «Armour» компаниясының демеушілігімен, 1946 жылдың 3 маусымына дейін жалғасқан апталық бағдарлама үшін. Хоппер 1946 жылдың 5 қазанында «Procter & Gamble» компаниясының демеушілігімен CBS арнасына оралды, «This Is Hollywood» атты апталық 15 минуттық бағдарламасын жүргізді. Ол 1947 жылдың 28 маусымына дейін эфирде болды. NBC арнасында 30 минутқа дейін ұзартылған «The Hedda Hopper Show» атты әртүрлі бағдарламалар циклын жүргізді, ол 1950 жылдың 14 қазанынан 1950 жылдың 11 қарашасына дейін сенбі күндері, ал 1950 жылдың 19 қарашасынан 1951 жылдың 20 мамырына дейін жексенбі күндері көрсетілді. Бұл бағдарламада музыка, әңгімелер және танымал қонақтармен фильмдерден алынған драматизацияланған үзінділер орын алды, мысалы, Бродерик Кроуфорд 1949 жылғы «All the King's Men» фильмінен бір көріністі қайта орындады. 1960 жылдың 10 қаңтарында NBC арнасында «Hedda Hopper's Hollywood» атты арнайы телешоу көрсетілді. Хоппердің қонақтары өткен, қазіргі және болашақ жұлдыздардың алуан түрлі тобын қамтыды: Люсиль Болл, Фрэнсис Х. Бушман, Лиза Миннелли, Джон Кассаветес, Роберт Каммингс, Марион Дэвис, Уолт Дисней, Джанет Гейнор, Боб Хоуп, Хоуп Лэндж, Энтони Перкинс, Дебби Рейнольдс, Джеймс Стюарт және Глория Свонсон. Хоппер мансабының соңғы кезеңінде «Sunset Boulevard» (1950) және «The Patsy» (1964) фильмдерінде, сондай-ақ «I Love Lucy», «The Ford Show», «Tennessee Ernie Ford» және Бадди Эбсеннің қатысуымен «The Beverly Hillbillies» телесериалдарында эпизодтық рөлдерде ойнады. Оның автобиографиясы «From Under My Hat» (Doubleday, 1952) кітабынан кейін «The Whole Truth and Nothing But» (1962) кітабы жарық көрді, оны да Doubleday баспасы шығарды. Ол өмірінің соңына дейін жазушылық қызметпен айналысып, «Chicago Tribune» синдикаты үшін алты күнделікті және бір жексенбілік баған жазды, сондай-ақ «Photoplay» сияқты жұлдыздар туралы журналдарға мақалалар жазды.
Жеке өмір
1913 жылы 8 мамырда Хоппер Нью-Джерси штатында актер және әнші ДеВулф Хопперге үйленді. Олардың бір баласы болды – Уильям, ол кейін «Перри Мейсон» сериалында Пол Дрейк рөлін ойнады. Жұбайлар 1922 жылы ажырасты.
Өлім
Хоппер 1966 жылғы 1 ақпанда Лос-Анджелестегі Седарс-Синай медициналық орталығында 80 жасында қос пневмониядан қайтыс болды. Хоппердің мұрасының құны жалпы сомада 472 661 доллар, таза сомада 306 679 долларға бағаланды. Ол Пенсильвания штатының Альтуна қаласындағы Роуз-Хилл зиратында жерленген. Киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Хоппер Голливудтағы 6313½ Голливуд бульвары бойынша Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды.
Портреттер
Илка Чейз ойнаған "Үлкен пышақ" (1955) фильміндегі Пэтти Бенедикт кейіпкері, әлдебір Хедда Хопперден шабыттанған болуы мүмкін. Фильмде ол, басты кейіпкердің қиын жағдайдағы некесі туралы ақпарат бермесе, оның бұрынғы бір жанжалын жариялаумен қорқытатын, ықпалды ақпарат таратушы колумнист. Фильм Клиффорд Одетстің сол аттас пьесасының бейімделуі. Джейн Александр 1985 жылы "Керемет еліндегі зұлымдық" телефильмінде Хоппер рөлін ойнағаны үшін "Эмми" сыйлығына ие болды. Синтия Адлер Хэдда Хопперді "Кармен Миранда: Банандар – менің бизнесім" (1995) деректі фильмінде бейнеледі. Хопперді Кэтрин Хельмонд "Лиз: Элизабет Тейлордың өмірі" (1995) телефильмінде ойнады. Рю МакКланахан AMC-нің "The Lot" (1999) сериалында, Хоппердің аздап өзгешеленген нұсқасы – Присцилла Тремейн рөлін ойнады, бұл сериал Голливудтың алтын ғасыры туралы комедиялық шектеулі серия. Фиона Шоу Хопперді "RKO 281" (1999) фильмінде ойнады, ол "Гражданин Кейн" (1941) фильмінің түсірілуіне қатысты. Ингрид ван Бергеннің "Айдағы адам" (2002) туындысынан. Чарли Чаплинмен бірге радио балеті. Акустикалық сахнаға арналған шығарма. "Дер Ман им Монд" (Айдағы адам). "Шарли Чаплинмен бірге радио балеті". Акустикалық сахна үшін шығарма. Эвелин Дёрр жазған, 2002 жылы WDR арнасында көрсетілген. Джоанн Линвиллдің "Джеймс Дин" (2001) телефильмінде. Дженн Колелланың "Чаплин: Музыкалық" спектаклінде 2006 жылы және 2012 жылы Бродвейде. Хелен Миррен Джей Роучтың режиссерлігімен түсірілген "Trumbo" (2015) фильмінде Хэдда Хоппер рөлін ойнады. Тильда Суинтон "Сәлем, Цезарь!" (2016) фильмінде Тора мен Тессали Таккердің екі қос рөлін ойнады, екі бірдей егіз колумнист (Хедда Хоппер мен Луэлла Парсонстың арасындағы бәсекелестігін бейнелейді, бірақ екеуі де Хоппердің өзіне негізделген). 2017 жылы "Feud" сериалының бірінші маусымында Хопперді Джуди Дэвис ойнады және Бетт Дэвис пен Джоан Кроуфорд арасындағы бәсекелестікті сомдағаны үшін "Эмми" сыйлығына ие болды. Нью-Йорк опера театры Стюарт Уоллестің "Хоппердің әйелі" операсының Шығыс жағалаудағы тұңғыш көрсетілісін 2016 жылдың 28 сәуірінен 1 мамырына дейін Харлем сахнасында өткізетінін хабарлады, бұл опера суретші Эдвард Хоппер мен Хэдда Хоппердің қиялға берілген некесі туралы.