Кіріспе

Американдық актриса және саясаткер (1900–1980)

Хелен Гагаган Дуглас (туған Хелен Мэри Гагаган; 25 қараша 1900 – 28 маусым 1980) – американдық актриса және саясаткер. Оның мансабында Бродвейдегі жетістіктері, гастрольдік опера әншісі ретіндегі қызметі және Голливуд фильмдеріндегі рөлдері болды. 1935 жылғы «Ол» фильміндегі оның кейіпкері Диснейдің «Аққыз және жеті нан» (1937) фильміндегі Зұлым патшайымның образына әсер етті. Саясатта ол Калифорниядан Конгресске сайланған үшінші әйел және бірінші демократ әйел болды; оның сайлануы Калифорнияны екі партиядан да әйелдерді сайлауға мүмкіндік берген алғашқы штаттардың біріне (Иллинойспен бірге) айналдырды. 1950 жылы Калифорниядағы АҚШ Сенатына сайлауда ол Сенатқа үміткер болып, республикалық Ричард Никсоннан жеңіліс тапты. Науқан қазіргі заманғы саяси жекқорлықтың символына айналды, өйткені Гагаганның басты қарсыласы Манчестер Бодди де, Никсон да оны «іш киімдеріне дейін қызғылт» деп атады, бұл коммунистік көзқарастарға ие екенін білдірді. Ол әріптес актері Мелвин Дугласқа үйленді және олардың Питер мен Мэри есімді екі баласы болды.

Ерте өмір

Хелен Мэри Гагаган Нью-Джерси штатының Буонтон қаласында шотланд-ирланд тегінен туған. Ол Лилиан Роуз (Муссен) мен Уолтер Х. Гагаганның үлкен қызы болды. Әкесі Бруклинде құрылыс бизнесін және Арвернде кеме жасау зауытын иеленген инженер еді, ал анасы мектеп мұғалімі болған. Гагаган Бруклиндегі Park Slope ауданындағы 231 Lincoln Place мекенжайында өсті, бұл орта тапқа жататын жайлы аудан еді. Ол беделді Беркли Кэрролл мектебінде оқыды, онда ол "мектеп спектакльдеріндегі өнерімен Бруклин сыншыларының ыңғайлы назарын аударды". Әкесімен актер болу әйелге лайықты мамандық емес деп ұрысқаннан кейін, ол Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы Капен қыздар мектебінде оқуға жіберілді. Әкесінің наразылығына қарамастан, ол екі жылдан кейін, дипломын бітірмей, актерлік мансапты қуу үшін кетіп қалды. 1927 жылы, 26 жасында Гагаган опера әншісі болуға бел буды. Екі жыл дауыс сабақтарынан кейін ол Еуропаны аралап, сол кезде американдық үшін сирек кездесетін сыншылардың мақтауына ие болды. 1931 жылы олар үйленді, Гагаган бойжеткен қызының тегін сақтап қалды. Гагаган Дуглас 1935 жылы Лос-Анджелеске барып, "Ол" атты Голливуд фильмінде жоғалған қаланың ханымы Хаш-а-Мотеп рөлін ойнады. Фильм Х. Райдер Хаггардтың осы аттас романы негізінде түсірілді және "Бағыну керек" деген фразаны танымал етуімен есімдері шешілген. Гагаганның "уақыттан тыс мұз әйел" бейнесі Уолт Диснейдің "Аққарлы қыз және жеті нан" фильміндегі Зұлым патшайымға шабыт берді. 1938 жылы Венада операда өнер көрсетіп тұрғанда (Гагаган Дуглас үшін арман орындалған кез), ол нацистік көзқарасты қолдайтын адаммен кофе ішкен. Бұл оқиға оны соншалықты қынжырды, ол дереу Лос-Анджелеске қайтып, нацизмге қарсы ашық күресуге бел буды.

Саяси мансап

Күйеуінің арқасында саясатқа қадам басқан ол, Элеонора Рузвельт Гагаган Дугласқа саяси кеңесші болды. Ол Голливуд атмосферасын ұнатпады; 1938 жылы қызы Мэри Хелен дүниеге келгеннен кейін Гагаган Дуглас көшпенді жұмысшылардың қиын жағдайымен айналысып, саяси жағынан көбірек хабардар болды. Ол "Жүзімнің ашуы" романының авторының құрметіне аталды және 1940 жылы көшпенділердің ұлттық өкілі болды. Гагаган Дуглас 1939 және 1940 жылдары Жұмыс жөніндегі басқарманың ұлттық кеңес комитетінің және Ұлттық жастар басқармасының штаттық комитетінің мүшесі болды. Содан кейін ол Калифорния штатының Демократиялық партиясының ұлттық комитетінің мүшесі, 1940 жылдан 1944 жылға дейін Демократиялық партия штатының орталық комитеті төрағасының орынбасары және әйелдер бөлімінің төрағасы қызметін атқарды. Ол сондай-ақ 1942 және 1943 жылдары Калифорниядағы Тұрғын үй және жоспарлау қауымдастығының басқарма мүшесі болды, ал Рузвельт оны Азаматтық қорғаныс кеңсесінің Ерікті қатысу комитетіне мүше етіп тағайындады. Кейін президент Гарри С. Трумэн оны Біріккен Ұлттар Ұйымына АҚШ-тың баламалы делегаты етіп тағайындады. 1946 жылы ол нәсілдер аралық ынтымақтастық пен нәсілдік және гендерлік теңдікті ілгерілетудегі рөлі үшін Ұлттық афроамерикандық әйелдер қауымдастығының құрметті марапатына ие болды. Дуглас Ұлттық жастар басқармасында ұйымның негізін қалаушысы Мэри МакЛеод Бетунамен бірге жұмыс істеген.

Өкілдер Палатасы

1943 жылы Демократиялық партияның жетекшілері, оның ішінде Ф.Д.Р., Гагаганды 1944 жылғы сайлауға түсуге көндірді. Оның әсерлі сөйлегені оның беделін арттырды, кейбіреулер оның болашақта вице-президенттікке, тіпті президенттікке үміткер болатынын болжады. Кеше штат Сенаты бір ғана қарсы дауыспен Конгреске Солтүстік Калифорниядағы секвойя аймағында Франклин Делано Рузвельт ұлттық орман құру туралы заң жобасын қабылдамау туралы қарар қабылдады. Конгресс депутаты Хелен Гагаган Дугластың ұсынған заң жобасы бойынша орман Дель-Нотр, Гумбольдт және Мендосино округтерінің бөліктерінде құрылатын болар еді. Оның Линдон Б. Джонсонмен арадағы қарым-қатынасы Капитолий төбесінде жасырын емес еді.

1950 жылы АҚШ Сенатына сайлау науқаны

1950 жылы Гааган Дуглас АҚШ Сенатына үміткер болды, бірақ бұрынғы демократ Шеридан Дауни үшінші мерзімге қайта сайлануға тырысты. Калифорния штатының Демократиялық партия төрағасы Уильям М. Малоун Дугласқа Даунимен күресіп, партияны бөлудің орнына, Сенатқа үміткер болу үшін 1952 жылға дейін күтуге кеңес берді. Бірақ Гааган Дуглас Малоунға Даунидің ардагерлер мен шағын фермерлерді қанағаттандырмағанын және оны қызметтен шеттету қажеттігін айтты. Дауни бастапқы сайлау кампаниясынан бас тартып, үшінші үміткер – Лос-Анджелес Daily News газетінің иесі және баспагері Манчестер Боддиді қолдады. Гааган Дуглас Боддиді жеңіп, номинацияны алғаннан кейін, Дауни АҚШ-тың республикалық өкілі Ричард Никсонды қолдады. Сол сияқты, Джон Ф. Кеннеди де Гааган Дугласқа қарсы Никсонның сайлау кампаниясына жасырын түрде қаржы жұмсады, олар екеуі де коммунизмнің қауіп-қатеріне ортақ көзқарас білдірді. Калифорния саяси тарихындағы ең қатыгез жарыстардың бірі ретінде есте қалған бұл жарыста Никсонның айыптаулары Гааган Дугластың беделін түсіруге бағытталған. Сонымен қатар, мұнай компанияларының қаржысы Никсонның пайдасына таразыны бұру үшін штатка құйылып жатты.

Кейінгі өмірі

Дугласқа Трумэн әкімшілігінде саяси лауазым берілуі мүмкін деген әңгіме тарады, бірақ Никсон мен Дугластың арасындағы сайыс мұндай тағайындауды Трумэн үшін тым қауқыпты етіп жіберді. Демократиялық Ұлттық Комитетінің вице-төрайы, Дугластың қолдаушысы Индия Эдвардс, Дугласты тіпті ит ұстаушы қызметіне де тағайындауға болмайтынын айтты. Ол 1952 жылы актерлікке қайта оралды. Бірақ Дугластың Вьетнам соғысына қарсылығы Джонсонды ашуландырып, олардың арасын суытты. Ол сондай-ақ Джордж Макговерннің 1972 жылы Никсонның қайта сайлануына кедергі келтіруге жасаған сәтсіз әрекеттеріне де қатысты және Уотергейт дауы кезінде Никсонның отставкаға келуін талап етті. Уотергейт оқиғасынан кейін Калифорнияда "Мені кінәламаңыз, мен Хелен Гагаган Дугласқа дауыс бердім" деген жазуы бар стикерлер көліктерге жабыстырылды. 1973 жылдың қазан айында Гагаган Дуглас Ms. журналының мұқабасында бейнеленген алғашқы әйелдердің бірі болды. 1979 жылы Барнард колледжі Гагаган Дугласқа ең жоғары наградасы – Барнардтың Ерекше Еңбегі медалін табыс етті. Ол келесі жылы күйеуі Мелвиннің қасында сүт безі мен өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды. Хелен Гагаган Дугластың өмірі мен мансабына арналған құжаттар жинағы Карл Альберт орталығында сақтаулы.