Кіріспе

Кемелердің күндізгі газеттеріндегі ауа райы туралы мәліметтерді компьютерлік дерекқорға аудару бойынша ғылыми жоба Дүниежүзілік мұхиттардағы климаттық деректер қоры (CLIWOC) кемелердің күндізгі газеттерін компьютерлік дерекқорға аудару бойынша ғылыми жоба болды. Оны Еуропалық Одақ қаржыландырады, ал жұмыстың басым бөлігі 2001 және 2003 жылдар аралығында жүргізілді. Бұл деректер базасы 1750 жылдан 1850 жылға дейінгі, аспаптарға дейінгі кезеңдегі ағылшын, голланд, француз және испан кемелерінің журналдарына негізделген.

Журналдар тексерілуде

Он сегізінші және он тоғызыншы ғасырдың басындағы журналдар бұрын тарихи немесе климаттық қызығушылықты білдіретін жекелеген оқиғаларды зерттеуде қолданылған. CLIWOC алғашқы кемелердің журналдарын климаттың өзгеруін түсінуге тырысатын адамдар үшін прокси және аспаптық деректермен қатар пайдалануға болатын басқа бір көз ретінде құрды. Байқаулар күн сайын жергілікті түскі уақытта жүргізілді және әлемнің көптеген мұхиттарын қамтиды, тек Тынық мұхиты толық қамтылмаған. Бұл көлемді деректер басқа жолмен қол жетімді емес еді.

Деректерді түсіндіру

Деректерді зерттеу барысында CLIWOC қызметкерлері деректерге абай қарауға және мұқият тексеруге тура келетінін анықтады. Жел күшінің терминдері мен бағыттары және жалпы ауа райы сипаттамалары туралы ақпараттың ауқымы әртүрлі ұлттық көздер арасында сәйкес келеді. Бұл мәліметтер негізінен тәжірибелі офицерлердің байқауларына негізделген. Әр кітап желдің жылдамдығын анықтауда біркелкі терминдерді қолданғанмен, бұл мәндер әрдайым біркелкі болған жоқ. Зерттеушілер терминдерді Бофорт шкаласының баламаларына стандарттауды таңдады. Қолданылған сөздіктер де ұлттық көздер арасында айырмашылықтар болды. Британдық теңізшілер терминдердің салыстырмалы түрде тар ауқымын қолданған, ал Нидерланды, Испания және Франция теңізшілері сипаттамалардың кеңінен қолданылған. Зерттеушілер жел күшінің көпшілігі он екі терминмен сипатталғанын анықтады, бұл топқа жел күшінің көпшілік терминдерін анықтайтын сөздік дайындауға мүмкіндік берді. Бұл көп тілді сөздік те жарық көрді.