Кіріспе

Өліп кеткен синапсидтер туысы Офиакодон (мағынасы "жылан тісі") - Солтүстік Америка мен Еуропада Карбонның соңғы кезеңінен Пермнің алғашқы кезеңіне дейін өмір сүрген Офиакодонтидалар тұқымдасына жататын синапсидтердің жойылған туысы. Бұл тұқымға оның типтік түрі O. mirus түрін палеонтолог Отниел Чарльз Марш 1878 жылы атаған және қазіргі уақытта оған тағы бес түр кіреді. Офиакодонтид ретінде Офиакодонт - ең базальды синапсидтердің бірі және сүтқоректілерге әкелетін эволюциялық желіге жақын.

Сипаттама

Офиакодонның үлкен бас сүйегі, терең мұрны бар. Оның бас сүйегі ертедегі синапсидтердің ішіндегі ең ұзын, бір данада 5 м-ге дейін жетеді. Жауырында көптеген кішкентай тістер бар. Ол өз уақытында басқа тетраподдардан (төрт аяқты омыртқалы жануарлардан) ұзындығы мен салмағы жағынан үлкен болған. Түйелердің гистологиясын немесе микроскопиялық анатомиясын талдау өлшемдердегі айырмашылықтардың әртүрлі түрлер емес, әртүрлі өсу сатыларын білдіретінін көрсетеді.

Палеобиология

Офиакодон құрлықта өмір сүрген, бірақ палеонтологтар оны жартылай сулы деп ойлаған. Офиакодонның сулы тіршілік ету ортасын алғаш рет 1907 жылы палеонтолог Э. К. Кейс ұсынған, бірақ кейін ол бұл идеяны жоққа шығарды. Оның көп уақытын суда өткізетінін көрсететін анатомиялық ерекшеліктерге кең тырнақтар кіреді, олар қайықтауға бейімделген сияқты, жұқа жақ сүйектері мен көптеген кішкентай тістер балық жеуге бейімделген сияқты және әлсіз дамыған сүйектер, олар басқа көптеген екінші деңгейдегі су tetrapods көрінеді. 1940 жылы палеонтологтар Альфред Ромер мен Льюэллин Айвор Прайс алдыңғы аяқтардан ұзындығы үлкен артқы аяқтар Офиакодонның судағы тағы бір бейімделуі болды деп ұсынды, өйткені артқы аяқтар оны су арқылы жылжыту үшін пайдаланылған болуы керек. Осы белгілердің бірнешеуі енді судағы өмір салтының дәлелі деп саналмайды; мысалы, кең тырнақтар ертедегі тетраподтардың көпшілігінде, тіпті тек қана құрлықта өмір сүргендері белгілі, ал Офиакодонның ұзын артқы аяқтары қозғалыс құралы бола алмады, өйткені аяқтары әлі де салыстырмалы түрде кішкентай және үстінде қайықты құрайтын жер көлемі аз. Офиакодонның омыртқасын талдау оның жер бетінде өмір сүргенін және суда аз уақыт өткізгенін көрсетеді. Сонымен қатар, бұл Ophiacodon үшін жер бетіндегі өмір салтын көрсетеді, тіпті қалың қабықшасы жер бетіндегі әдеттерден гөрі, амфибиялық әдеттерге нұсқауы мүмкін. Офиакодонның қаңқасында фиброламеллалық сүйек (FLB) деп аталатын жылдам өсу үлгісі бар, бұл кем дегенде ішінара жылы қандылықты білдіреді. FLB үлгісі құстар мен сүтқоректілерде де кездеседі.