Кіріспе

Реформалық синагога Истон, Пенсильвания, АҚШ Родеф Шалом қауымы (רודף שלום) - Реформалық яһуди қауымы және синагога, АҚШ-тың Питтсбург, Пенсильвания, Бесінші даңғыл 4905 мекен-жайында орналасқан. Бұл ескерткіш ғимаратты сәулетші Генри Хорнбостель жобалап, Бо-Арт стилімен аяқтады. Ол Оукленд пен Шейдсайд аудандарының шекарасында Бесінші даңғылда орналасқан. Онда 1856 жылы құрылған Родеф Шалом қауымы орналасқан. Бұл Батыс Пенсильваниядағы ең көне яһуди қауымы және аймақтағы ең үлкен реформатор қауымы. Ғимараттың аумағында Родеф Шаломның библиялық ботаникалық бақшасы орналасқан. Синагога ғимараты 1979 жылы 5 қарашада тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген

Тарих

1847 жылы оншақты еврей Питтсбургтер олар Бес Алмон (Азаттық үйі) деп аталатын жерлеу қоғамын құрды және қаланың солтүстік жағындағы Троя төбесіндегі жерді зират ретінде пайдалануға сатып алды.

Алғашқы жылдар

1848 жылы топ Пенн даңғылы мен Алтыншы көшедегі орталық бөлмені жалға алып, Шааре Шемайим (Көк қақпасы) деп аталатын қауым құрды. Олар православие дінін ұстанушы еді. 1856 жылы 9 қарашада құрылған қауымның жарғысында негізгі мақсаттары ретінде "Дін ісін ілгерілету" және "жастарға еврей дінінің қағидаларын, сондай-ақ білімнің жалпы салаларын үйрететін жақсы мектеп құру" деп көрсетілген. Келесі сегіз жыл ішінде кейбір мүшелер екі рет бөлек қауымдарға бөлініп, содан кейін қайта қосылды. Бет-Исраил қауымы 1852 жылы құрылды, бірақ бір жыл ішінде қайта құрылды. 1855 жылы тағы бір топ бөлініп кетті, бірақ 1860 жылы Шааре Шемайим Аллегхини Ситидегі (қазіргі Питтсбург қаласының солтүстік жағы) Сент-Клэр көшесіндегі залды жалға алғаннан кейін бір жыл өткен соң қайта қосылды. Сол кезде қайта қосылған қауымдар "Родеф Шалом" деген атау алды, онда отыз бес отбасы мүше болды, ал мектепте елу бала оқыды. Жалға беруден асып түсіп, 1861 жылы жеке ғимараттың құрылысы басталды. Архитектор Чарльз Бартбергер жобалаған алғашқы ғибадатхана Питтсбургтің орталығында Хэнкок көшесінде (қазіргі Сегізінші көше) салынған. 1862 жылы 20 наурыздағы салтанатты рәсімде Рев. Уильям Армхолд, министр, қауымға неміс тілінде сөйлеп отыр. Жосия Коэн, қауымның күндізгі мектебінің мұғалімі, ағылшын тілінде баяндама айтты. Питтсбургтің ең үздік вокалисі Зигмунд Апфелбаум өнер көрсетті.

Реформаға ауысу

Питтсбургте алғашқы еврейлік растау 1862 жылы алты қыз бен бір ұл үшін өткізілді. 1863 жылы Америкадағы реформалық иудаизмнің негізін қалаушы Исаак Уайз Питсбургке келді. Оның әсері зор болды, оның сапарынан кейін көп ұзамай қауым Реформация дәстүрлерін, соның ішінде Реформация дұға кітабын қабылдауға дауыс берді. Бұл өзгеріс Родеф Шалом қауымының барлық мүшелеріне ұнамады, кейбіреулері орнынан тұрып, Православ, кейіннен Консервативті, Өмір ағашы синагогасын құрды. Реформаның толық тәжірибелеріне өту кезең-кезеңмен жүзеге асты. Жылдар өткен сайын, қызметтер қысқартылды, әйелдер мен ерлер бірге отырды, ал орган орнатылды. - Родэф Шалом үшін музыка тіпті содан кейін де маңызды болды, өйткені Берта (Миссис Джейкоб) Бенсвангер басқаратын хор "елдегі ең жақсылардың бірі" деп аталды. - Ағылшын тіліне көшу уақыт алды. 1865 жылы Луи Наумбург министр болғанда ол неміс тілінде сөйледі. 1870 жылы оның орнын басқан Липпман Майер ағылшын тілінде сөйлегенмен, неміс тілінде сөйлейтін. Реформаның жақтаушысы болған Мейер кейіннен еврейлік Чаутаука қоғамын құрды. Өзгерістер тілмен тоқтаған жоқ: 1874 жылы ерлерге шапқы немесе ермекті кию міндетті емес еді және қауым Америка еврей қауымдарының одағына қосылды. Родеф Шалом үшін үлкен өзгерістер 1885 жылы болды. Қауымда реформашыл басшылар ұйымдастырған ұлттық раввиндер конгресі өтті. Нәтижесінде "Питтсбург платформасы" яһуди діні ұлттың емес, діннің, ал Киелі кітап Құдайдың қатесіз сөзі емес, адамгершілік нұсқаудың құралы екенін жариялады. Онда америкалық яһудилердің кошерді ұстанудың қажеті жоқ екені айтылған. Бұл Питтсбург платформасы 1937 жылға дейін Солтүстік Американың реформалық иудаизмін басшылыққа алды және американдық еврейлікте либералды және дәстүрлі топтар арасында үлкен бөлінуге себеп болды.

20 ғасыр

Интернационалистік көзқараспен белсенді көшбасшы Дж. Леонард Леви 1901 жылы Родеф Шаломның раввині болды. Ол Англияның Бристоль, Калифорнияның Сакраменто және Филадельфия қалаларындағы қауымдарға қызмет еткен. Раввин Леви Питтсбургте және одан да тыс жерлерде дінаралық қарым-қатынасты нығайту үшін атқарған еңбегімен танымал болды. Питтсбургте болған кезінде ол халықаралық бейбітшілік ұйымын құрды және апта сайынғы еврейлік критерийдің редакторы болды, сонымен қатар Родеф Шаломда демалыс және жексенбі күндері уағыз айтты. Левидің шақыруымен президент Уильям Говард Тафт 1909 жылы 29 мамырда сенбі күні Родеф Шаломға барды. Бұл АҚШ президенті мәжілісханада сөйлеген алғашқы оқиға. Леви раввиндік қызметі кезінде Родеф Шаломның саны үш есеге жуық өсті, ол басталғанда 132 мүшелік отбасыдан 1908 жылға қарай 363-ке дейін өсті. Питтсбург өзгеріп барады. Жаңа иммиграциялық үлгілер қалаға көбірек яһудилерді әкелді және жаңа демографиялық үлгілер осы жаңа келгендердің көпшілігін және ұзақ уақыт бойы қауымда болғандардың Аллегейни Сити мен Хилл округінен Оукленд, Шейдиссайд және Ист-Либерти сияқты шығыс аудандарға көшіп барғандығын көрді. Дегенмен, Rodef Shalom мүшелерінің жартысынан көбі әлі де Allegheny City Temple-ге жақын жерде тұрды, сондықтан көпшілік жағдайларға байланысты көшіру ұсынылғанда, қауым өзінің тұрған жерін кеңейтуді таңдады. Бастапқы ғибадатхана ғимараты 1900 жылы қиратылды, оның орнына Чарльз Бикель жобалаған ғимарат салынды. Жаңа, үлкен ғимарат 1901 жылдың 6 және 7 қыркүйегінде бағышталды. Көп ұзамай діни мектептерде сабақ беретін қосымша бөлме пайда болды. Алайда 1904 жылы қауымның көлемі үлкен болып, орынды алып тастады. Қауым басшылары Оукленд, Шейдсайд және Скирел Хилл қалаларын Питтсбургтің жаңа мәдени және тұрғын үй орталықтары ретінде қарастырды. Родеф Шалом өзінің жаңа, бірақ ескірген үйін олардың орталықтағы көршілері Екінші пресвитериан шіркеуіне 150 000 долларға сатып берді және шығысқа қарай жылжып, Морууд пен Бесінші даңғылдардың қиылысындағы жерді 60 000 долларға сатып алды. (Архитектураны қараңыз.) Сэмюэл Голденсон 1918 жылы, раввин Левидің өлімінен бір жыл өткен соң, Родеф Шаломға келді. Ол реформаларды одан әрі жүргізіп, мүшелерді жеке меншік орындықтарынан бас тартып, тағайындалмаған орындықтардың демократиялық жүйесіне ие болуға көндірді. Бұл шешім көптеген мүшелерді тартты. 1934 жылы Нью-Йоркке Емануэль қауымына кеткенде Голденсонның орнын Соломон Б. Фрихоф басқарды. Ол үнемі уағыз айтып, яһудилердің заңдары мен салт-дәстүрлері туралы көп жазды. Фрихоф "Одақ дұға кітабы" атты топтың төрағасы болды. Ол 35 жылдан астам уақыт бойы кітаптарға сын-пикирлер жазып, 1500-ден астам христиандар мен яһудилер оқырманы болды. Ол Америка раввиндерінің орталық конференциясының және Прогрессивті иудаизмнің әлемдік одағының президенті болды. Оның әйелі Лилиан пьесалар мен романдар жазды және Брайль жазбасымен ғибадат ұйымдастырды. Діни мектеп Леви Холл аудиториясын (Ингем және Бойд жобалаған) және 1938 жылы аяқталған Коэн капелласын қосты. 1956 жылы доктор Фрихофтың құрметіне аталып кеткен үлкен қоғамдық зал салынды, ал ғимараттың артқы жағына салынған қосымшада машина қою орнына кіру есігі болды, оны Ален Х. және Селма В. Беркман қаржыландырды. Ғибадатханаға қызмет ете алмайтын қауымдар көп болғандықтан, Родеф Шалом жаңа реформа қауымдарын құруға шақырды, Скирел Хиллдегі Синай ғибадатханасын, Оңтүстік төбелердегі Емануил ғибадатханасын және Монровиллдегі Дәуіт ғибадатханасын құруға көмектесті. Фриход 1966 жылы зейнеткерлікке шықты, оның орнын 1955 жылы жұмысқа алынған көмекшісі доктор Уолтер Джейкоб алды. Алтысыншы жылдардың басында қауымдастыққа мүшелік шамамен 2300 отбасынан құралған. Якуб Фрихофтың прогрессивті халаха институтын құрды және Америка раввиндерінің орталық конференциясының президенті болды. Ол әйелі Иренмен бірге 1986 жылы Родеф Шаломда Библиялық ботаникалық бақты құрды. Қазір Родэф Шаломның эмеритус раввині, доктор Джейкоб Питтсбургте және шетелде белсенді болып келеді. Ол Авраам Гейгер колледжін құруға ықпал етті, ол Германиядағы Холокосттан кейінгі алғашқы раввиндік оқу колледжі болды. Доктор Марк Стайтман, 1975 жылдан бері раввиннің көмекшісі, 1997-2003 жылдар аралығында қауымның раввині қызметін атқарды. Доктор Стайтман Кеңес еврейлерімен байланысы үшін танымал және Кеңес еврейлерін қолдау жөніндегі ұлттық коалицияның төрағасы болды. 1989-1990 жылдары үлкен капиталды инвестициямен ...

Сәулет

Дизайн конкурсы өткізіліп, Генри Хорнбостель - архитектор Эндрю Карнеги Карнеги технология институтын (қазіргі Карнеги Меллон университеті) құру үшін таңдалған. Хорнбостельдің сәндік стилі дәстүрлі және заманауи стильдерді біріктірді. Диаметрі 27 метр екілік күмбездің құрылымы болаттан жасалмаған, оның орнына Каталон күмбезі қолданылған, бұл испандық стильді АҚШ-қа Рафаэль Гуаставино әкелген. Сыртқы көрінісі үшін Хорнбостель жергілікті сары кірпіш таңдады, оны түрлі-түсті терракота гүлдерімен толықтырды. Дизайнға Уильям Уиллеттің 1901 жылғы ғимараттан сақталған төрт бейнелі шыны терезелері, күмбездегі үлкен шыны шырақ және Бесінші даңғылдың кіреберісіндегі лунетка кірді. Олар 1907 жылы орнатылған Кимболл органы, әлі күнге дейін қолданылып жүрген ең үлкен түрі. Оның бірінші қабатында 900-ден астам, ал галереяда 300-ге жуық адам отырады. Ғимарат 1907 жылы Ұлы қасиетті күннің қызметіне дейін 250 000 доллар құн төлеп бітірілді.