Кіріспе
Бұхаралық еврей музыканты және әншісі Гавриэль Аронович Муллокандов (8 сәуір 1900 - 6 ақпан 1972) - бұхаралық еврейлердің ең ұлы әншісі және музыканты. Өзбекстанның халық әртісі.
Gavriel Aronovich Mullokandov (, Гавриэль Аронович Муллокандов; 8 April 1900 – 6 February 1972) is widely regarded as the greatest Bukharian Jewish singer and musician. He was the People's Artist of Uzbekistan.
Өмірбаян
Гавриил Муллокандов 1900 жылы 8 сәуірде Самарқанда музыка сүйетін отбасында дүниеге келген. Ол музыкалық білім мен тәжірибесін ағаларынан алған. Тоғыз жасынан бастап синагогада ән айта бастаған. 11 жасында Гавриил тойларда, концерттерде ән шырқады, оны көпшілік жақсы көретін. Бала кезінен шашмақ музыкасын үйреніп, бірнеше аспаптарда, соның ішінде дойрада ойнай білді. 1920 жылдары Гавриил өзінің ағасы Михаилмен бірге жұмыс істеді, ол да Орталық Азияның ең үздік әншілері мен музыканттарының бірі болды. 1925-26 жылдары оларға Бұхара әмірінің сарай музыканты болған Леви Бобоханов қосылды. Бобоханов музыкант Михаил Толмасовтың ұстазы және ақылшысы болды, кейін ол Муллокандовпен Бухарияның еврей театры Тарбутта өнер көрсетті. 1930 жылдары Гавриил мен Михаил Муллокандовтар басқа да Бұхар белсенділерімен бірге Самарқанда Бұхар еврей музыкалық драма театрын құруды ұйымдастырды және комиссия алды. Онда оларға Арон Саидов, Мурдухай Бачаев және Бахор Кандоров сияқты көрнекті бұхариялық еврей орындаушылары қосылды. 1934 жылдан кейін театр Сталинабадта (қазіргі Душанбе) өнер көрсетті, онда бұхариялық яһудилердің шағын қауымы өмір сүрді; кейбіреулері труппаға жаңа орындаушылар ретінде қосылды. Алайда, репрессивті саясат пен сталиндік тазалаулар салдарынан театр 1940 жылы жабылды. Бұхар еврей музыкалық драма театры бірнеше жылдан кейін Израильде ашылды және бұхар тілінде музыкалық қойылымдарды орындауды жалғастырды. 1936 жылы Гавриил мен Михаил Өзбекстанның халық әртісі атағын алған алғашқы Бухаралық яһудилер болды. Келесі жылдары Гавриил көптеген мемлекеттік наградалармен марапатталды. 1940 жылы Самарқан қалалық кеңесіне сайланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Муллокандов Бухария еврей театрының өнерпаздары қатарында болды. Муллокандов Бұхарияның еврей мәдениетін насихаттау ісінде белсенді болды. Оның ән салған әндері мен орындаған музыкасы Өзбекстан мен Тәжікстан радио-телевидениелерінің мұрағаттарында сақталған. 1960 жылдардың аяғында Муллокандов "Шашмақом" ансамблін құрды, оған Толмасовты қоса алғанда, бірнеше музыкалық династиялық отбасылардың музыканттары кірді. Топ 1973 жылы "Халық ансамблі" атағын иеленді және өзбек халық музыкасы туралы академиялық зерттеудің бір бөлігі ретінде өнер көрсетуге шақырылды.
Саяси өмір
Муллокандов 1940 жылы Самарқанда мемлекеттік қызметке сайланып, Бұхара облысының өнер бөлімінің басшысы болды. 1938 жылы Өзбекстан Социалистік Кеңестің Жоғарғы Кеңесіне сайланып, 1946 жылға дейін сол қызметте болды.
Жеке өмір
Муллокандовтың жеті баласы болды, оның ішінде Нисон және Рошель Муллокандовтар, олар кезекпен дәстүрлі Бұхар музыкасы мен опера әншілері болды. Муллокандов сондай-ақ өзбек және тәжік халқы мен Бұхария еврейлері арасындағы бейбіт және достық қарым-қатынасты алға тартты. Яһуди еместер оны қатты құрметтеген. Оның ең жақын достарының бірі - ұлы өзбек жазушысы Гафур Гулям, ол соғыс кезінде "Мен евреймін" деп аталатын өлең жазды. Муллокандов 1972 жылы 6 ақпанда қайтыс болды. 1976 жылы Өзбекстанның Орталық Комитеті Самарқандағы Шығыс көшесіне оның құрметіне қайта атау берді.