Кіріспе

Құлшылыққа қарсы ұйым Free Staters - 1850 жылдары "Қандай қанды Канзас" кезеңінде Канзас территориясындағы құлдықтың кеңеюіне қарсы шыққан қоныстанушыларға берілген атау. Бұл атау "еркін мемлекет" деген терминнен алынған, яғни құлшылықсыз АҚШ мемлекеті. Көптеген "еркін штаттар" Джейхокерлерге құлдыққа қарсы күресте және Канзасты еркін штат етуде қосылды.

Шолу

Көптеген еркін штаттар Жаңа Англиядан шыққан құлдыраушы болды, себебі 1854 жылдан бастап Жаңа Англияның эмигранттарға көмек көрсету компаниясы ұйымдастырған Канзас аумағына қоныс аударушылардың ұйымдастырылған эмиграциясы болды. Басқа еркін штаттар Канзас территориясына Огайо, Айова және басқа да орта батыс штаттарынан келген аболиционистер болды. Холтон, Канзас, Висконсин штатының Милуоки штатының еркін штаты Эдвард Дуайт Холтонның есімімен аталған. Еркін штатты бірлікке келтірген нәрсе - Канзас штаты Одаққа құл мемлекеті ретінде қабылданады ма деген сұраққа байланысты Канзас территориясындағы құлдыққа қарсы оңтүстік қоныстанушыларды жеңу. (Канзас-Небраска туралы 1854 жылғы заң бұл мәселені аумақтағы қоныстанушыларға ашық қалдырды.) Канзастағы еркін мемлекет қозғалысының басты қорғандары Лоренс, Эудора, Болдуин Сити, Осаватоми, Озавки, Бурлингэм, Моунд Сити және Топека сияқты ірі қалалар мен қалаларды қамтиды. Уақыт өте келе Канзаста зорлық-зомбылық көбейіп, "Сәулет" қозғалысы кең таралды. 1858 жылы Фри Стейттерлер екінші конституцияны, Левенворт конституциясын ұсынды, ол құлдықты тыйым салды және қара нәсілді ер адамдарға дауыс беру құқығын берді, бірақ бұл конституция да сәтсіз болды, өйткені АҚШ Сенаты оны ратификацияламады. Америка Конфедеративтік Штаттары келесі айда бөлініп шықты және Джефферсон Дэвис 1861 жылы 18 ақпанда олардың президенті болып ант берді. Бұл науқан кезінде 2022 жылы Канзаста абортқа қатысты референдумға қарсы және жақтап, Канзас конституциясынан абортқа қатысты құқықтарды алып тастайтын сәтсіз дауыс беру бастамасы, Канзастың "еркін мемлекет" немесе "аймақ ішіндегі бостандық маягы" ретінде тарихы әртүрлі комментаторлар тарапынан көтерілді.