Кіріспе

Өліп кеткен бауырымен жорғалаушылар туысы Lisboasaurus - тұщы суда өмір сүрген мезозойлық крокодиломорфтың кішкентай (400 мм ұзындығы) туысы. Бұл тіс пен жақ сүйектерінің қалдықтарынан белгілі. Екі түрі сипатталған. Бұрын Lisboasaurus авиалан, троодонтид немесе ангиморфты кекілек деп түсіндірілді. Қазіргі уақытта екі түр де Crocodylomorpha деп аталады, біреуі Lusitanisuchus тұқымдасына қайта тағайындалды.

Ашылуы және атауы

1960 жылдары Берлин еркін университетінің палеонтологтары Португалияның Лейрия қаласына жақын жердегі Гимаротаның лигнит кен орындарын қамтитын омыртқалылардың жаңа қазба орындарын тапты. Бұл лигниттер Милнер мен Эванс 1991 жылы батон (ортаңғы юра) мен Оксфорд (ерте соңғы юра) дәуірлері аралығында кездесті. Шварц пен Фехнер, 2004 ж. оларды Юра дәуірінің аяғына дейін белгілейді. Сейферт (1970, 1973) Lisboasaurus-ті екі түрден тұратын ангиморф лепидозаврлар туысы ретінде сипаттады, L. estesi және L. mitracostatus. Ол соңғы түрлерді бірінші мақалада екі түрге бөлді, бірақ екінші мақалада емес. 1983 жылы Эстес материалды Lacertilia incertae sedis деп атады. 1991 жылы Милнер мен Эванс L. estesi-ді манирапторан ретінде қайта сипаттады және нақтырақ айтқанда, ертедегі авиалан немесе троодонтид ретінде. Олар сондай-ақ нашар сақталған L. mistracostatus-ты анықтау туралы күмән келтірді, оны nomen dubium деп қарастырды. Бускалиони және Эванс және басқалар. L. estesi-ге қатысты материалдың Лас-Хояс, Испаниядан ерте көмір дәуіріндегі крокодиломорф (LH 7991) -мен тығыз байланысты екенін көрсетіп, осы тапсырманы қайта қарады. Бускалиони мен Эванс Л. мистракостатустың nomen dubium мәртебесін қолдады. Алайда, Шварц және Фехнер, 2004 жылы L. mistracostatus-қа қатысты материал Порто Динейродан табылған тістер мен фрагменттерге ұқсас екенін және 1973 және 1982 жылдар аралығында Гимаротадан жиналған жаңа бас сүйегі мен жамбас сүйегінің материалдарына ұқсас екенін көрсетті. Олар барлық Л. mistracostatus үлгілерін Lusitanisuchus деп аталатын жаңа тұқымдасқа жатқызды, Lusitanisuchus mistracostatus деген жаңа атауды жасады. Шварц пен Фехнер (2008) Испанияның Куэнка провинциясындағы Унья көмір кенішіндегі жаңа тіс дәрігерін сипаттады. Оның тістері Лисбозаврға тиесілі екенін көрсетеді. Бұл тіс тістері ерте креда дәуірінің Баремиан дәуіріндегі алғашқы Лисбозаврдың қазбасы болды. Тіс сынығынан алынған жаңа деректер Лисбоасаурус неосухиан крокодиломорф болғанын анықтайды.