Кіріспе

Цитозолдағы жабық бөлік Жасушалық биологиядағы жасушалық бөліктер эукариоттық жасушаның цитозолындағы барлық жабық бөліктерді қамтиды, әдетте олар бір немесе екі липидтік қабат мембранасымен қоршалады. Бұл бөліктер көбінесе, бірақ әрқашан емес, мембранаға байланған органельдер ретінде анықталады. Жасушалық бөліктердің пайда болуы бөлініп кету деп аталады. Екі органелл, митохондриялар мен хлоропластар (фотосинтездік организмдерде), эндосимбиотикалық шығу тегі бар деп есептелетін бөліктер. Пероксисомалар, лизосомалар, эндоплазмалық тор, жасуша ядросы немесе Голги аппараты сияқты басқа бөлімшелер эндосимбиотикалық шығу тегі жоқ. Бәсекелер деп кіші элементтерді, мысалы, көпіршіктерді, кейде тіпті микротубульдерді де санауға болады. Прокариоттық жасушаларда бөлшектелгендік жоқ деп ойланған, бірақ карбоксизомалар мен басқа көптеген метаболосомалардың ашылуы прокариоттық жасушалар бөлшектелген құрылымдарды жасай алатынын көрсетті, бірақ олар көбінесе липидтік қос қабатпен қоршалмаған, бірақ таза ақуыздық құрылымнан тұрады.

Функция

Бөлімшелердің үш негізгі рөлі бар. Бірі - клетканың бір мезгілде әртүрлі зат алмасу қызметін жүзеге асыруына мүмкіндік беретін биологиялық процестердің физикалық шекараларын белгілеу. Бұл белгілі бір биомолекулаларды белгілі бір аймақта ұстауды немесе басқа молекулаларды сыртта ұстауды қамтиды. Мембранаға байланған бөліктерде басқа органеллер мен цитозолдан бөлек клеткааралық рН, ферменттер жүйесі және басқа да айырмашылықтар бар. Митохондрияда цитозолдың NADH-ды NAD+-ға айналдыратын тотығу ортасы бар. Бұл жағдайларда бөлініп-бөліну физикалық болып табылады. Тағы бір әдіс - биологиялық процесті кеңістікте немесе уақытша реттеу үшін арнайы микроортаны құру. Мысалы, ашытқы вакуолы әдетте мембранадағы протон тасымалдаушыларымен қышқылдандырылады. Үшінші рөл - нақты орындарды немесе ұялы мекенжайларды анықтау, олар үшін процестер болуы керек. Мысалы, транскрипция факторы ядроға бағытталуы мүмкін, онда ол белгілі бір гендердің транскрипциясын алға тарта алады. Белсенді синтез тұрғысынан алғанда, қажетті органеллер бір-біріне салыстырмалы түрде жақын орналасқан. Ядролық қабықтың ішіндегі нуклеолус - рибосома синтезінің орны. Синтезделген рибосомалардың белок аудармасының мақсаты ядромен бір мембранамен байланысқан және бөлісетін эритроциттерлі эндоплазмалық тор (ЭР) болып табылады. Голджи денесі сондай-ақ орамалап, қайта бөлу үшін жедел жәрдемге жақын орналасқан. Сол сияқты жасушааралық бөлініп бөліну басқа процестерден оқшауланған және сондықтан тиімді еукариоттық жасуша функцияларының нақты орындарына мүмкіндік береді.

Құру

Көбінесе жасушалар бөлігін мембраналық қоршаумен анықтайды. Бұл мембраналар биомолекулаларға физикалық кедергі жасайды. Бұл кедергілер арқылы тасымалдануды көбінесе биомолекулалардың ішкі және сыртқы бөлігінде оңтайлы концентрациясын сақтау үшін бақылайды.

Эукариоттық ядроның пайда болуы

Эукариоттық жасушаның пайда болуы археологиялық ата-баба жасушаның аэробты бактерияны (протомитохондрионды) ішкілендіргенінен басталады. Манс және басқалар. Эволюциялық дамуы эукариоттық жасуша ядросының осы археобактериялық симбиозымен басталды деп болжады. Ядролық қаптама (мембрана), эукариотты жасушаның айқындаушы сипаттамасы, бастапқы археалдық иесі ДНК геномды протомитохондриядан, зиянды реактивті оттегі түрлерінің негізгі көзінен бөліп алу үшін бейімделу ретінде пайда болды деп болжанады.