Кіріспе

Ветеринариялық хирургия - ветеринариялық дәрігерлер адам емес жануарларға жасаған хирургиялық операция. Бұл процедуралар үш кең санатқа бөлінеді: ортопедия ( сүйектер, буындар, бұлшықеттер), жұмсақ тіндер хирургиясы (тері, дене қуыстары, жүрек-қан тамыр жүйесі, ЖҚ / мочеполовые / тыныс алу жолдары) және нейрохирургия. Жатық алмастыру (толық жамбас, тізе және шынтақ алмастыру), сынықтарды жөндеу, бас сүйегінің кресттік байланысының жетіспеушілігін тұрақтандыру, онкологиялық (орыншалық) хирургия, дискілердегі кілегейді емдеу, асқынулы асқазан-ішек немесе мочеполовые процедуралар, бүйрек трансплантациясы, тері трансплантаттары, күрделі жараларды емдеу және минималды инвазивті процедуралар (артроскопия, лапароскопия, торакоскопия) ветеринариялық хирургтар (олардың юрисдикциясында тіркелген) жүргізеді. Жалпы практикадағы ветеринариялық дәрігерлердің көпшілігі нейтрлер мен кішігірім массаларды кесу сияқты әдеттегі операцияларды жүргізеді; кейбіреулері қосымша процедураларды да жүргізеді. Ветеринариялық хирургияның мақсаты үй жануарлары мен шаруашылық жануарларда мүлдем басқа болуы мүмкін. Бірінші жағдайда жағдай адамға жақын, мұнда науқастың пайдасы маңызды фактор болып табылады. Соңғысында экономикалық пайда маңыздырақ.

Хирургияның мамандығы

Құрама Штаттарда, Канадада және Еуропада ветеринариялық хирургия Америка ветеринариялық медицина қауымдастығы және Еуропалық ветеринариялық мамандандыру кеңесі таныған 22 ветеринариялық мамандықтардың бірі болып табылады. Сертификат алған мамандық иелері бір жылдық клиникалық стажировкадан өтуі керек, содан кейін үш жыл бойы сертификат алған ветеринариялық хирургтардың тікелей бақылауымен резиденттік бағдарламада қарқынды оқытудан өтуі керек, соның ішінде ішке операция жасау, бұрышты аяқ-қолдың деформациясын хирургиялық емдеу, артроскопиялық хирургия, аяққа операция жасау, сынықтарды бекіту, офтальмологиялық хирургия, урогенталдық хирургия және жоғарғы тыныс алу жолдарының хирургиясы және т.б. Біліктіліктің ең төменгі талаптары орындалғаннан кейін, резиденттер Американдық ветеринариялық хирургтар колледжінің немесе Еуропалық ветеринариялық хирургтар колледжінің мүшелері (дипломаттар) ретінде қабылданудан бұрын қатаң сертификаттау емтиханынан өтуі керек.

Ветеринариялық анестезия

Жануарларда анестезияның адам анестезиясына көп ұқсастықтары бар, бірақ кейбір айырмашылықтары да бар. Жергілікті анестезия негізінен жараны жабу және кіші ісіктерді алып тастау үшін қолданылады. Лидокаин, мепивакаин және бупивакаин - ветеринарияда қолданылатын ең көп қолданылатын жергілікті анестетика. Жалпы анестезиясыз седация күрделі процедуралар үшін қолданылады. Әдетте қолданылатын седативтер: ацепромазин, гидроморфон, мидазолам, диазепам, ксилазин және медетомидин. А2 агонисттері, мысалы, ксилазин және медетомидин, өте пайдалы, өйткені оларды кері қайтаруға болады, ксилазинді йохимбин, ал медетомидинді типамезол. Америка Құрама Штаттарында ксилазин иттерге, мысықтарға, жылқыларға, бұғыларға және бұғыларға қолдануға рұқсат етілген, ал медетомидин тек иттерге ғана рұқсат етілген. Қайтарушы жануарларға жасалған операциялардың көпшілігі аймақтық анестезиямен орындалуы мүмкін. Жалпы анестезия жануарларда күрделі операция кезінде жиі қолданылады. Жануарларға көбінесе интравенттік немесе интрамускулярлық түрде седатив, анальгетикалық және антихолинергиялық препараттар беріледі (итке жиі бупренорфин және ацепромазин беріледі). Келесі қадам - индукция, әдетте, интравенттік дәрімен. Иттер мен мысықтарға көбінесе тиопентал (осыдан былай Ұлыбританияда рұқсат етілмейді), кетаминді диазепаммен, тилетаминді золазепаммен (әдетте мысықтарға ғана) және / немесе пропофол беріледі. Альфаксалон - бұл көптеген тәжірибелерде Ұлыбританияда мысықтарға және кейде иттерге анестезия жасау үшін қолданылатын стероидты анестетик. Физиологиялық әсері жағынан ол қазір шығарылған Саффанға ұқсас, бірақ құрамы жағынан басқаша. Жылқыларға көбінесе тиопентал мен гуайфенезин беріледі.

Таңдаулы процедуралар

Таңдаулы процедуралар - шұғыл емес негізде жүргізілетін және өмірге қауіп төндірмейтін жағдайлар. Бұл төтенше жағдайдағы процедуралардан айырмашылығы бар.

Стерильдеу хирургиясы

Жануарларға жасалатын ең көп таралған хирургиялық процедуралардың бірі - жануарларды ұрпақ көбейту қабілетінен айыратын. Жануарларды нестеризациялау - бұл стерилизация немесе кастрация (осыған қоса, кастрацияны қараңыз). Стерилизация (медициналық термин: яичникті немесе яичникті гистерэктомия) - әйел жануардың яичниктерін және көбінесе жатырын толықтай алу. Итте бұл іштің ортаңғы сызығы арқылы жасалады. Мысықта бұл жеңіл ортадағы іштің қиылысымен немесе бүйір қиылысымен (Ұлыбританияда жиі кездеседі) жүзеге асырылады. Жұмыртқалықтарды алып тастау кезінде жұмыртқалықтардың үстіндегі және астындағы қан тамырларына байлаулар қойылады да, мүшелер алынып тасталады. Овариогистерэктомия кезінде жатыр мен жұмыртқалық буынның буындары бұзылады, қан тамырлары байланады және екі орган да алынады. Дене қабырғасы, тері асты және тері тігіледі. Кастрация (медициналық термин: орхиэктомия) - еркек жануардың ұрықтарын алу. Жануардың түріне қарай әр түрлі әдістер қолданылады, соның ішінде сперматозоидтық түйінді тігіс материалымен байлау, түйіннің айналасына қанның ұрыққа ағылуын шектеу үшін резеңке лента қою немесе түйінді Бурдиццо сияқты арнайы аспаппен ұрып-соғу. Нейтрализация, әдетте, көбеюді болдырмау, жағымсыз мінез-құлықты болдырмау немесе болашақта медициналық проблемалардың қаупін азайту үшін жүргізіледі. Нейтрализация сондай-ақ кейбір репродуктивті ауруларды емдеу үшін шұғыл процедура ретінде жүргізіледі, мысалы пиометра және ұрық торсиясы, сондай-ақ ол жұмыртқалық, жатыр және ұрық қатерлі ісігін емдеу үшін қолданылады. Сонымен қатар, крипторхизм жағдайында, торсияны және ұрықтың қатерлі түрленуін болдырмау үшін ұсынылады. Бұл процедураның артықшылықтары мен кемшіліктері туралы көбірек ақпарат алу үшін, қараңыз: стерилизация және стерилизация. Лазерлік хирургияның бірқатар пайдасы бар, оның ішінде инфекция қаупі азаяды, операциядан кейінгі ауырсыну мен ісіктің азаяды, қан кетудің азаяды және хирургиялық алаңның көрінуін жақсартады. Кейбір жағдайларда жақсы гемостаз және көріну қабілеті анестезияны азайтуға және / немесе жалпы хирургиялық уақытты қысқартуға мүмкіндік береді.

Жануарларды таңдаудың даулы әдістері

АҚШ-та кең тараған басқа да хирургиялық процедуралар: мысықтардың тырнақтарын кесу (онихектомия), иттердің құлағын кесу, иттердің, жылқылардың және сүт өсіретін ірі қараның құйрығын кесу, ірі қараның, қой мен ешкінің мүйізін кесу. Бұл процедуралар жан-жақты талқыланып, соңғы уақытта мал шаруашылығы, ветеринария ұйымдары мен жануарларды қорғау ғалымдары арасында талқыланып жатыр. Әр процедурада даулар әр түрлі, бірақ процедураны орындау себептері, техника мен әдістер туралы әртүрлі пікірлер, жеке жануарларда ұзақ мерзімді пайдасы және баламаларды әзірлеу негізінде мәселелер туындайды. Мысалы, тырнақтарды кесу - бұл скальпель, қайшы немесе лазер көмегімен дистальді фалангаларды алып тастау. Бұл әдетте үй мысықтарына зиян келтірудің алдын алу үшін жүргізіледі, бірақ белгілі бір шоу талаптарын қанағаттандыру үшін таза тұқымды иттерде де орындалуы мүмкін. Кейбір процедуралар кейбір елдерде заңсыз (Ұлыбританияда тырнақтарды алып тастау заңсыз, ал құйрықты тек жұмыс істейтін иттерге рұқсат етіледі) және басқаларында этикалық қиындықтарға тап болады.

Хирургиялық онкология

Егде иттер мен мысықтардың ісіктері жиі кездеседі және дене жүйесінің кез келген немесе бірнеше жүйесін қамти алады: тері, бұлшықет- скелет, асқазан- ішек жолдары, мочеполовые жолдары, репродуктивтік жолдары, жүрек- қан тамыр жүйесі, омыртқа миы және шеткі жүйкелері, көкбауыр және дене қуыстарының қабығы. Терінің жиі кездесетін ісіктері: липома, маст клеткалары ісіктері, меланома, плазма клеткалары карциномасы, базальді клеткалы карцинома, фибросаркома және гистиоцитома. Терідегі ісіктерді қарапайым кесу арқылы немесе қайта құрушы пластикалық хирургияны қажет ететін кесу арқылы алып тастайды. Ауыздың жалпы ісіктері - меланомалар, фибросаркомалар және плазмалық клеткалы карциномалар, олар тірек пен жоғарғы жақ сүйегінің бөліктерін қоса алғанда, мүмкіндігінше көбірек қоршаған тінмен алынады. Операцияны қажет ететін басқа да қатерлі ісіктердің қатарына остеосаркома, асқазан мен ішек ісіктері, көкбауырдағы массалар және несеп ішегінің ісіктері жатады.

Кезереуі

Кесарев қимасы иттерде, мысықтарда, жылқыларда, қойларда және ірі қараларда жиі жасалады. Әдетте ол бала туғанда пайда болатын қиындықтарға байланысты жедел операция ретінде жасалады. Бұл операцияны кейбір ит тұқымдарына, мысалы, бульдогтарға, күресші күздегі нәрестелердің бас жағының ені мен туа біткен жолдың еніне байланысты қажет етеді.

Асқазанды кеңейтудің (асқазанның көтерілуінің) хирургиясы

Асқазанды кеңейту volvulus (асқазанның көтерілуі) - иттерде жиі кездесетін жағдай, онда асқазан газбен толтырылады және бұрылуы мүмкін. Бұл ауруда асқазан қабырғасының некрозының алдын алу және иттің өлімін болдырмау үшін шұғыл хирургиялық интервенция қажет. Операция кезінде асқазанды асқазанға түсіріп, қалыпты күйіне қайтарады. Бұл жағдайдың қайталануын болдырмау үшін асқазанды дене қабырғасына бекіту арқылы гастропексия жасалуы мүмкін. Сонымен қатар, көкбауырды немесе ішінара асқазанды алып тастау қажет болуы мүмкін.

Цистотомия

Цистотомия - несеп ішегін хирургиялық жолмен ашу. Бұл процедура иттер мен мысықтарға көбінесе көк шөлкедегі тастарды немесе ісіктерді алу үшін жүргізіледі.

Жараны қалпына келтіру

Басқа жануарлардың (әдетте, адамның) шаққандағы жарақаттар жиі кездеседі. Жануарлар аяқ басқан немесе ұшқан нәрселерден жаралануы да жиі кездеседі. Әдетте бұл жаралар қарапайым жаралар болып табылады, оларды оңай тазалап, тігуге болады, кейде жергілікті анестезияны қолданады. Алайда, тістеу жаралары, қырқу күштеріне қоса, қысылу және созу күштерін қамтиды және тері мен астындағы тіннің бөлінуіне және астындағы бұлшық еттердің бұзылуына әкелуі мүмкін. Терең тырнақ жаралар инфекцияға әсіресе бейім. Терең жараларды анестезиямен тексеріп, зерттеп, жуып, ақаудан тазартады. Егер қалған тін сау және ластанудан таза болса, алғашқы жараны жабу қолданылады. Шағын ұрып-соғу жараларын ашық қалдырып, таңып, операциясыз-ақ сауықтыруға болады. Үшінші нұсқа - первикалық жабылуды кешіктіру, бұл 3 - 5 күн ішінде бинт салуды, қайта бағалауды және операцияны қамтиды. Сиырдың ұрық және сүтқорек жарақаттарын қалпына келтіру қиынырақ, себебі оған жету қиын және ағзаның сезімталдығы жоғары, сондай-ақ сиырларға терең анестезия қолданылмайды.

Шетелдік затты алу

Ит, мысық және ірі қара малға жеуге болмайтын түрлі заттарды жұту кең таралған. Бұл бөгде денелер асқазан- ішек жолдарының бұзылуына әкеліп соғуы мүмкін, бұл қатты құсуды және электролиттік тепе- теңдіктің бұзылуын тудырады. Шетелдік денені алу үшін асқазанды (гастротомия) немесе ішекті (энтеротомия) хирургиялық жолмен ашуға болады. Некроздық ішекті алып тастау (энтеректомия) және ішек анастомозы арқылы қалпына келтіру мүмкін. Шетелдік денелерді эндоскопия арқылы да алып тастауға болады, бұл жалпы анестезияны қажет етсе де, операцияны қажет етпейді және қалпына келтіру уақытын едәуір қысқартады. Алайда, эндоскопиялық бөтен денелерді алу анатомиялық тұрғыдан тамақ ішекке, асқазанға немесе жоғарғы ішекке салынған заттармен шектеледі. Малдың бұл жағдайын аппараттық ауру деп атайды.