Кіріспе

Пакистандық дипломат (1956 жылы туған) Хусейн Хаккани (; 1956 жылы 1 шілдеде туған, ауыспалы түрде Хусейн Хаккани деп жазылады) - Пакистандық Хаккани. Ол Пәкістан туралы төрт кітап жазды, оның талдауы The Wall Street Journal, The New York Times, Foreign Affairs және Foreign Policy сияқты басылымдарда жарияланды. Хаккани қазіргі уақытта Вашингтондағы Хадсон институтының Оңтүстік және Орталық Азия бойынша аға науқасы және директоры және Хадсонның "Исламистік идеологиядағы қазіргі үрдістер" журналының редакторы. Ол сондай-ақ Абу-Дабидегі Анвар Гаргаш дипломатиялық академиясының аға ғылыми қызметкері және резидент дипломаты. Хаккани 1980 жылдан 1988 жылға дейін журналист болып, кейін Наваз Шарифтің саяси кеңесшісі, кейін Беназир Бхуттоның өкілі болып жұмыс істеді. 1992-1993 жылдары Шри-Ланка елшісі болды. 1999 жылы ол президент Первез Мүшәррафтың үкіметін сынға алғаннан кейін елден қуылды. 2004 жылдан 2008 жылға дейін Бостон университетінде халықаралық қатынастар пәнінен сабақ берді. 2008 жылы сәуірде Пакистанның елшісі болып тағайындалды, бірақ оның қызметі Мемогейт оқиғасынан кейін аяқталды, өйткені ол Пакистанның мүдделерін жеткілікті қорғамаған деп мәлімделген. Оған қатысты айыптарды тексеру үшін Пәкістанның Жоғарғы соты сот комиссиясын құрды. 2012 жылдың маусым айында шығарылған комиссияның есебіне сәйкес, Хаккани АҚШ-тың Пәкістанға тікелей араласуын талап ететін меморандумды жазуда кінәлі деп танылды, бірақ Пәкістанның Жоғарғы соты комиссия тек пікір білдіргенін атап өтті. Хақкани "Б" бағасын алды. 1977 жылы А. дәрежесін және 1980 жылы Халықаралық қатынастар магистрлік дәрежесін Карачи университетінен алды. Хаккани 1980 жылдан 1988 жылға дейін толық уақытты журналист болып жұмыс істеді. Ол Ауғанстандағы соғысты Американың дауысы радиосына жариялады; Қиыр Шығыс экономикалық шолудың Пәкістан мен Ауғанстан тілшісі болды; және Гонконгте Лондондық Арабия: Ислам әлемінің шолуының Шығыс Азия тілшісі ретінде, сондай-ақ Джамаат е Ислами газетінің Жасарат.

Саяси мансап

Хаккани өзінің саяси мансабын Карачи университетінде бастады, онда ол Жамаат-е-Исламидің студенттік қанаты Ислами Джамиат-е Талабаға қосылды және студенттер одағының президенті болды. Соңғы жылдары ол радикалды исламшыл топтарды қатты сынға алған. Ұлттық саяси мансабын Зия әл-Хақтың жақтауы ретінде бастады. 1988 жылы ол кейін премьер-министр болып тағайындалған Ғұлам Мұстафа Жатои бастаған одақтың саяси науқанында жұмыс істеді. 1990 жылы ол премьер-министр Наваз Шарифтің арнайы көмекшісі болды және 1992 жылға дейін оның өкілі болып қызмет етті. 1993 жылдан 1995 жылға дейін ол премьер-министр Беназир Бхуттоның өкілі болды. Хакканидің Бхуттоның медиа кеңесшісі қызметіне тағайындалуына оның саяси өткеніне байланысты ағасы мен анасы қарсы болды. Хаккани "Бхутто әйелдеріне қарсы лас трюктердің кампаниясын ұйымдастырды, олардың бет-әлпеттері жалаңаш денелерге салынған листовкалар жариялады" деп мәлімделеді, бұл Беназир Бхуттоның жоққа шығарған мәлімдемесінде. 1995-1996 жылдары Хақкани House Building Finance Corporation компаниясының төрағасы болды. "Вашингтондағы америкалық елші" ретінде Хаккани көптеген америкалық агенттерге Пакистанға кіру үшін виза берді, Исламабадтың нұсқауы бойынша, Осама бен Ладенді өлтірген рейдке дейін. Ол 2011 жылы "Мемогейт" даусына байланысты қызметінен кетті.

Құпия ескерту және отставкаға кету

Бен Ладенге шабуыл жасағанынан бір апта өткен соң, Хаккани америкалық бизнесмен Мансур Ижаздан президент Зардаридің өтініші бойынша америкалықтарға пакистандық әскердің араласуды жоспарлап отырғаны туралы хабар беруін сұрады. Ижаз бұл туралы 2011 жылдың қазан айында Financial Times газетінде жазған мақаласында мәлімдеген. Ол бұл хабар АҚШ әскери штабының бас қолбасшысы адмирал Майкл Малленге жіберілген күні белгісіз және қол қойылмаған хабарламада айтылғанын атап өткен. Кейіннен баспасөзге таратылған меморандумда билік билігінің билікті өз қолына алуы үшін "бірден-бір мүмкіндік" туралы айтылған. Ижаздың айтуынша, әскерилер билік төңкерісін би Ладенді басып алудан туындаған ұятты жою үшін жасағысы келген, ол Хакканимен кеңесу арқылы меморандумды дайындаған. Хаккани отставкаға кетті, бірақ ол жазбаны жазғанын жоққа шығарды. Ол Пәкістанға қайтарып алынып, елге бас көтеруде айыпталды. ПМЛН берген арыз негізінде Пәкістанның Жоғарғы соты үкіметтің үстінен тергеу бастады, ол сонымен қатар парламенттік тергеуді де бастады. Пакистанның Жоғарғы соты тағайындаған сот комиссиясы тергеу жүргізген кезде, Хакканиге елден шығуға рұқсат етілмеген. Ол президенттік сарайда, кейін премьер-министрдің резиденциясында бас сауғалады, себебі экстремистік топтар оны елге опасыздық жасады деп айыптап, өміріне қауіп төндірді. 2012 жылдың қаңтар айында Пакистанның Жоғарғы соты Хакканиге елден кетуіне рұқсат берді. Сот комиссиясы тергеуді Хакканиді тыңдамай аяқтады және 2012 жылдың маусым айында өз есебін мөрмен бекітілген конверттерде ұсынды. Ол Хакканидің бұл меморандумның авторы екенін, оның мақсаты АҚШ-ты азаматтық үкімет оның одақтасы екеніне сендіру деп есептелгенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Хаккани ел қауіпсіздігін бұзғанын және Ижазды меморандумға Пәкістан президенті мақұлдады деп алдап жібергенін мәлімдеді. Комиссияның баяндамасында "Хусейн Хаккани Пакистанға адал емес" деп жазылған. Пакистанның Жоғарғы соты комиссия тек өз пікірін білдіргенін айтты. Хаккани Комиссияның есебі бір жақты екенін және өзінің патриотизмін және кінәсіздігін қорғағанын айтты. Хаккани Пакистанға қайтып келмеді, себебі оның өміріне қауіп төнді. 2018 жылы Пәкістанның бұрынғы премьер-министрі Наваз Шариф үкіметтің сыртқы қысыммен әрекет еткенін айтып, істі Жоғарғы сотқа беру қателік болды деп мәлімдеді. 2019 жылы Пәкістанның Жоғарғы соты "Жоғарғы соттың бұл мәселеге қатысы жоқ" деп, істі аяқтады. 1999 жылы оны Пәкістанның құпия агенттері ұрлап алып, екі ай бойы ұстап тұрды. Құдіретті Inter Services Intelligence Agency (ISI) Хақканидің АҚШ-тағы елші болып тағайындалуына кедергі келтіруге тырысты және әскери қызметте болған кезінде оны әскери қызметте сынға алғандықтан үнемі бақылауда ұстады. Греньер Пакистан үкіметінің лоббисі ретінде тіркелген. Dawn басылымы Grenier компаниясының 2022 жылдың қараша айында шетелдік агенттерді тіркеу туралы заң бойынша жасаған мәлімдемесін келтірді. Бұрынғы крикетші Имран Ханның Пәкістан Техрик-э-Инсаф (ПТИ) партиясының өкілдері Хаккани "пакистандық әскери мекемедегі жоғары лауазымды тұлға" атынан әрекет еткенін айтады. Ол қазіргі бұрынғы армия басшысы генерал Қамар Жавед Баджваны да мақтаған. 2022 жылдың қазан айында Хаккани бастаған "зерттеу тобы" Баджваның Вашингтонға сапары кезінде екі елге "өзара мүдделі салаларда жұмыс істеудің жолын табуға" шақыратын баяндама шығарды. Бұрынғы премьер-министр Имран Ханның айтуынша, Хаккани АҚШ-та өзінің үкіметінің қарсылығына лоббилік қызмет атқарды. Режимді өзгерту операциясындағы оның рөлі туралы мәлімдемеден кейін, The Intercept басылымы шифрлық ақпараттың ашылуын жариялады, бұл оған қосымша сенімділік береді.

Біріккен Араб Әмірліктерімен қарым-қатынастар

Хаккани Біріккен Араб Әмірліктерімен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болды. Ол 20 жылдан астам уақыт бойы БАӘ-де орналасқан Gulf News газетінде журналист болып қызмет етті. 2017 жылы Хаққан Қатарды сынға алған "Катар: Қауіпті одақ" атты деректі фильмде пайда болды. 2018 жылы ол Катардағы адам құқықтары туралы спорттық адалдық қоры ұйымдастырған Лондон конференциясында сөйледі. 2023 жылы Хаккани Абу-Дабидегі Анвар Гаргаш дипломатиялық академиясына аға науқас ретінде қосылды. 2012-2014 жылдары Хаккани халықаралық қатынастар практикасының профессоры және Бостон университетінің халықаралық қатынастар орталығының директоры болды. 2015 жылдың күзінде Хаккани Чикаго университетінің саяси институтында резидент болды.

Сыртқы саясат Global Thinker 2013

Хусейн Хаккани 2012 жылы Foreign Policy журналының "Жүрегі ауысқан елге деген қатал сүйіспеншілігін" танытқан үшін әйелі Фарахназ Испаханимен бірге 100 ғаламдық ойшылдың қатарына кірді. Журнал "Хусейн Хаккани мен Фарахназ Испахани өздерінің мансабында Пакистанның баяу радикализациясына қарсы күресті, тіпті олардың қарсы екені айқын бола бастаған кезде де" деп жазды.

Көзқарастар

Хусейн Хаккани ислам экстремизмін "мұсылман әлемінде пайда болған ең қауіпті идея" деп сипаттады. Ол Пәкістанды исламшыл жанжалдастарға қарсы күресуге шақырды және АҚШ-ты "өздерінің терең сенімдерін оңай түсірмейтін, экстремистік идеологиясы бар қозғалыс" деп сипаттайтын ауғанстандық талибандармен келіссөздер жүргізуге тырыспауға шақырды. 2019 жылы ол талибандарға сенбеу керектігін ескертті және АҚШ-тың кетуі террористердің билік босауын толтыратын болады, ал 2021 жылы ол Пәкістанның талибандардың қайта өрлеуіне көмектескеніне өкінетінін болжады. The Wall Street Journal газеті Хакканиді Пәкістанда болған кезде "қарулы" деп сипаттап, оның премьер-министрдің үйінен берген сұхбатын жариялады. Онда ол Пәкістанның барша құпия қызметтері мен джихадистердің оны неге жек көретінін түсіндірді. Мишель Хирш The Atlantic журналында Хакканиді "АҚШ-қа деген соңғы достық пакистандық" деп сипаттады. The Atlantic және Bloomberg News газеттерінде жазған Джеффри Голдберг Хақканиді үнемі қолдап, оны "Вашингтондағы ең еңбекқор адам" деп атап, Пәкістанның әскери және қауіпсіздік қызметтерін сынға алды. The Guardian газетінің тілшісі Саймон Тисдалл Хакканиді "батыс елдерінің инстинктивті одақтасы" деп атады және Мемогейтке елшінің Пәкістанның барлау қызметімен қарым-қатынасы қиын екенін айтты. 2017 жылы Пәкістанның сыртқы істер министрі Хаккани АҚШ президенті Дональд Трамптың Оңтүстік Азия саясатының авторы болды деп мәлімдеді. Сол жылдың басында Хақкани Лиза Кертиспен бірге Пакистан туралы баяндама жасады, ол кейін Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің Оңтүстік және Орталық Азия бойынша аға директоры болды. Оның Пакистандағы сыншылары оны АҚШ-тағы үндістердің лоббисіне қолдау білдіретін адам ретінде сипаттады. Хаккани Пәкістанға F-16 ұшақтары мен AH 1Z Viper тікұшақтарын сатуды қатты қарсы алды. Ол 2015 жылдың желтоқсан айында АҚШ Конгресінде куәлік етіп, Пәкістанға F-16 сату олардың тек Үндістанға қарсы қолданылуына әкелетінін айтты. Үндістан үкіметі де Пәкістанға 8 F-16 сату ұсынысына қарсылық білдірді және наразылық білдірді. Пакистан Сенатының Қорғаныс комитеті оны Вашингтондағы үндістерді қолдаушы лоббистермен жұмыс істегені үшін айыптап отыр. Хаккани пакистандықтарды Пакистан үкіметін 1971 жылғы геноцид үшін Бангладешке ресми кешірім сұрауға итермелеуге шақырды.

Жеке өмір

Хаккани Пәкістанның азаматы және ол 2019 жылы қазіргі уақытта Пәкістанның паспортын ұстайтынын мәлімдеді. 2000 жылдың наурыз айында Хаккани CNN және MSNBC-нің бұрынғы продюсері, Пәкістан Ұлттық Ассамблеясының мүшесі және Пакистанның Вашингтондағы алғашқы елшісі Мирза Абол Хасан Испаханинің немересі Фарахназ Испаханиге үйленді. Пакистан елшісінің Вашингтондағы резиденциясын оның ата-бабасы сатып алып, сыйға тартқан.