Кіріспе

Таллахома – Кофе және Франклин округтерінде орналасқан, АҚШ-тың Теннесси штатының оңтүстігіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 20 339 адамды құрайды. 2019 жылы халық саны 19 555 адам деп есептелді. Таллахома – Кофе және Мур округтерінен тұратын Таллахома микрополитен аймағының орталық қаласы (2009 жылғы есептеу бойынша 99 927 адам), және бұл Теннесси штатындағы екінші ірі микрополитен аймақ.

Тарих

Таллахома 1852 жылы жаңа Нэшвилл мен Чаттануга темір жолы бойында жұмыс лагері ретінде құрылды. Оның атауы чоктау тілінен алынған және "қызыл тас" дегенді білдіреді. Басқа түсіндіру бойынша (Сэм Дэвис Эллиоттың "Теннессидің солдаты" және ондағы сілтемелерді қараңыз), Питер Дехерд темір жол үшін жер сыйлағандықтан (соның арқасында оған желі бойында екі станцияны атау құқығы берілді), бір станцияны Дехерд деп, екіншісін Тулкахома деп атады (кейін Туллахома деп өзгертілді). Туллахома – Дехердтің сүйікті аты еді, ол Дехердтің атасы тұтқындаған чоктау басшысының құрметіне қойылған. (Миссисипиде де Туллахома деген қала болған, кейін оның атын Гренада деп өзгерткен). Алғашқы қоныс аударушылар Вирджиния және Солтүстік Каролинадан келген фермерлер болды. Олар афроамерикандық құлдардың еңбегін пайдаланып, темекі және қымыз плантацияларын құрды. Құлдар олардың малдарына да күтім жасады – жылқы мен сиырға. Ертедегі отбасылардың есімдері: Мур, Дехерд (Декерд деп айтылады), Андерсон, Рагон, Монтгомери, Феррелл, Стивенсон және Ганн. Жақын жердегі бұлаққа бастапқыда Ботл Спринг деп ат қойған, бірақ кейін Джон Ганнның бұлағы деп атады, себебі ол оның жерінде орналасқан. Қазір ол Биг Спрингс деп аталады. Осы бұлақтан локомотивтерге су құйылды. Кейін қала шипажайлар ашылып, денсаулық сақтау және туризм орталығына айналды. 1861 жылдың сәуір айында Азамат соғысы басталғанда, Туллахомада Теннесси еріктілерінің 1-ші полкінің B ротасы құрылды. Олар генерал Роберт Лидің Солтүстік Вирджиния армиясына қосылды. Бұл бөлім Булл-Ран, Фредериксбург, Чанселлерсвилл, Геттисбург және Петерсбург шайқастарында шайқасты, содан кейін Аппоматтокста генерал Улисс С. Грантқа берілді. Соғыс кезінде Туллахома 1863 жылы Теннесси Конфедеративтік армиясының штабы ретінде қызмет етті. Сол жылы Одақ армиясы Туллахома жорығын жүргізіп, конфедераттарды жеңіп, Орта Теннессиді бақылауға алды. Федералды әскерлер соғыс аяқталғанға дейін осы аймақты басып алды. Жорық нәтижесінде Одақ армиясы Чаттануганы басып алды. Туллахома – тек қана шекаралық бекет болды, онда тас жолдар болған жоқ. 1863 жылы жауынды жыл болды, сондықтан екі жақтың әскерлері үшін бұл жер шексіз сазға толы орын ретінде танымал болды. Конфедерация генералы Уильям Хардидің штабындағы көмекші бұл атаудың шығу тегі туралы былай деп жазған: "Бұл екі грек сөзінен тұрады – 'Тулла' – саз, ал 'Хома' – одан да көп саз". Конфедерация генералы Брэкстон Брэггтің Туллахоманы штаб-пәтер ретінде таңдауы әскери тарихшылар тарапынан сынға ұшырады. Бұл жер жол және темір жол желісі үшін стратегиялық маңызға ие болғанымен, табиғи қорғанысы болмады. Брэгг бұл аймақты басып алған кезде оны нығайтуға көп көңіл бөлген жоқ. Соңында қала шайқассыз эвакуацияланды. Соғыстан кейін Туллахома баяу қалпына келді, бірақ темір жол байланысының арқасында өркендеді. Ол сол кездегі аймақта сирек кездесетін білім беру орталығы ретінде танымал болды. 20 ғасырдың басында Туллахома танымал денсаулық сақтау орнына айналды, қаланың әр жерінде Биг Спрингстен пайдалану арқасында көптеген шипажайлар ашылды. Бұл аймақта өндіріс дамыды, әсіресе аяқ киім, киім және спорттық тауарлар. 1924 жылы General Shoe Corporation құрылды, ол кейін Genesco болып дамыды. Бұл компания Теннесси штатындағы Нью-Йорк қор биржасында тіркелген ең көне фирма болып табылады. 1900 жылдардың басынан бастап Туллахомада бейсбол, сыбызғы және гольф клубтары сияқты спорттық тауарлар өндірілді, оларды Campbell Mfg, Wilsons, Worth Sports, Tennessee Tanning Co. және Rawlings компаниялары жасады. 1939 жылы қала арқылы 41А АҚШ автожолы салынды. Бұл Нэшвилл (солтүстік-батысқа қарай 114 шақырым) және Чаттануга (оңтүстік-шығысқа қарай 124 шақырым) қалаларымен байланысты жақсартты. Джордж Дикельдің танымал вискиі Каскад Холлоуда, Нормандияға жақын Туллахомадан солтүстікке қарай шығарылады. Jack Daniel's вискиі Линчбургтегі Туллахомадан оңтүстік-батысқа қарай 19 шақырым жерде дестилденеді. 1930 жылдардан 20 ғасырдың ортасына дейін аймақ федералдық инвестициялар мен дамудан пайда тапты: Теннесси алқабының жобалары су электр станцияларын салу арқылы электр қуатын өндірді және көптеген ауылдық аймақтарды электрмен қамтамасыз етті, сондай-ақ Ұлы депрессия кезінде жұмыс орындарын ұсынды. Форрест лагері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жаяу әскерді даярлау орталығы және кейіннен тұтқын лагері ретінде құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Туллахоманың жанында Арнольд инженерлік даму кешені (AEDC) құрылды, ол Әскери-әуе күштері мен басқа да Қорғаныс министрлігінің ұйымдары, сондай-ақ NASA үшін маңызды даму және сынақ орталығы болды. AEDC-ге салқындату суын жеткізу үшін Вудс суқоймасы салынды. Ол көптеген әуе-ғарыш жүйелерін дамытуға, сондай-ақ Mercury, Gemini және Apollo ғарыш бағдарламаларын дамытуға үлкен үлес қосты. Қазір әлемдегі ең жетілген және ірі ұшу симуляциясы сынақ орталығы болып табылады. Кейін штат мұнда екі жоғары білім беру мекемесін құрды: Мотлоу мемлекеттік колледжі және әуе-ғарыш инженериясының магистратурасы – Теннесси университетінің Ғарыш институты. Бүгінде өндіріс Туллахома экономикасының үлкен бөлігін құрамайды. Қаланың өсімі 20 ғасырдың соңынан бері бірте-бірте, бірақ тұрақты болып келеді, білім беру, қызмет көрсету, туризм және бөлшек саудаға негізделген. Аймақ, әсіресе әуе-ғарыш жердегі сынақтары, AEDC мен Ғарыш институтының болуына байланысты әуе-ғарыш саласының маңызды орталығы болып табылады. Бұрынғы Sverdrup Technology Inc., қазір Jacobs Engineering еншілес компаниясы, жел тоннельдерін, сынақ жабдықтарын және қолдауды ұсынатын маңызды жеткізуші болып табылады. NASA X 43a бағдарламасы бойынша Mach 7 жылдамдығына дейін жете алған алғашқы ауа тынысымен ұшатын ұшқыштарды жасаған Microcraft, Inc. қалалық алаңға жақын орналасқан. Қаланың муниципалды әуежайының оңтүстігінде Beechcraft Heritage Museum ұлттық ұшақтарды сақтау мұражайы құрылды. Туллахома 2002 жылдың 4 қазанында 150 жылдығын (сескисентенналдығын) тойлады. Рок пионері Литтл Ричард Пенниман 2020 жылы Туллахомада қайтыс болды. Қала Эдди Раббиттің "Rocky Mountain Music" альбомынан шыққан "Tullahoma Dancing Pizza Man" әнінде көрсетілген.

География

Таллахома Каффи округінің оңтүстік-батыс бұрышында (35.368511, 86.213258) орналасқан және оңтүстікке қарай Франклин округіне дейін созылады. Ол Таулы аймақтың шетінде жатыр, айналасындағы жерлерге қарағанда жер бедері тегіс. Бұл аймақты алғашқы қоныс салушылар "Барренс" деп атаған. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер және , немесе 0,30% су.

2020 жылғы халық санағы

+Туллахома қаласының нәсілдік құрамы. Нәсіл саны, пайызбен: Ақ (испан тілді емес) – 16 605, 81,64%; Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) – 1 311, 6,45%; Американың жергілікті тұрғындары – 58, 0,29%; Азиялықтар – 206, 1,01%; Тынық мұхиты аралдарынан келгендер – 29, 0,14%; Басқа/Аралас – 1 186, 5,83%; Испандық немесе латиноамерикандықтар – 944, 4,64%. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 20 339 адам, 8 079 шаруашылық және 5 181 отбасы тұрады.

Білім

Таллахомада екі мемлекеттік жоғары оқу орны бар: Мотлоу мемлекеттік колледжі және Теннесси университетінің ғарыш институты. Балалар бағынан бастап 12-сыныпқа дейінгі мемлекеттік білім беру қалалық мектеп жүйесі арқылы ұсынылады. Туллахома орта мектебінің "Wildcat" спорт командалары TSSAA мемлекеттік мектептер лигасының жарыстарында өнер көрсетеді. Туллахома "Wildcat" футбол командасы қазіргі уақытта 4A лигасында ойнайды және 2021 жылы штаттық чемпионатта жеңіс оді, Элизабеттон орта мектебін үш қосымша уақыттан кейін 21:14 есебімен ұтты. Ал басқа барлық спорт түрлері 3A лигасында бәсекелеседі.

Көлік

Таллахома аймақтық әуежайы 1942 жылы АҚШ Әскери Әуе корпусы үшін салынған. Ол кең, ауыр жүк көтере алатын ұшу-қону жолақтарымен, үлкен тұрақ алаңымен, такси жолдарымен және ірі ангарлармен жабдықталған. Қазіргі таңда әуежайда 100-ден астам ұшақ базасы орналасқан, ал қосымша сыйымдылық бар. Жыл сайын 2000-нан астам көшпелі ұшақтар осы әуежайға келіп-кетеді. Таллахома депосы – Нэшвилл, Чаттануга және Сент-Луис темір жолының, кейін Луисвилл және Нэшвилл темір жолының жолаушылар пойызы станциясы болған. «Грузия» (Сент-Луис және Чикаго – Атланта) пойызы станцияда тоқтаған. «Грузия» 1968 жылға дейін жүріп тұрды, бірақ L&N 1971 жылдың 30 сәуіріне дейін Эвансвилл – Нэшвилл – Атланта бағытындағы ізбасар пойызын сақтап келді, содан кейін Amtrak L&N жолаушылар тасымалын өздеріне қосты. Нэшвиллден Атлантаға дейінгі бағытты қайта іске қосу мәселесі 2023 жылғы ақпан айынан бастап қаралып жатыр. Туллахома қаласынан бірнеше мемлекеттік тас жолдар өтеді, олардың ішінде 16 (US 41A), 55, 130 және 269 бар.