Кіріспе
бета бұрылыстар бұрылысы - полипептидтік тізбек өзінің жалпы бағытын кері бұратын ақуыздардағы екінші құрылым элементі.
A turn is an element of secondary structure in proteins where the polypeptide chain reverses its overall direction.
Анықтама
Бір анықтама бойынша бұрылыс - бірнеше (әдетте 1 - 5) пептидтік байланыстармен бөлінген екі қалдықтың Cα атомдары жақын (кемінде) болатын құрылымдық мотив. Терминал Cα атомдарының жақындығы көбінесе сәйкес қалдықтар арасындағы негізгі тізбектер арасындағы сутекті байланысты қалыптастырумен байланысты. Мұндай сутекті байланыс бастапқы, мүмкін, жақсы танымал бұрылыс анықтамасы үшін негіз болып табылады. Көп жағдайда, бірақ барлығы емес, сутекті байланыстар мен Cα қашықтығы анықтамасы бірдей.
Иілгіштік байланыс құралдары
Кейде бұрылыстар ақуыз домендерін байланыстыратын икемді линкерлер немесе циклдерде кездеседі. Линкерлік тізбектер ұзындығы бойынша әр түрлі және әдетте полярлы зарядталмаған амин қышқылдарына бай болады. Икемді байланыстырушылар қосылатын домендерді белдік домендерінің динамикасы арқылы олардың байланыстырушы серіктестерін тарту үшін еркін бұрылуға және айналуға мүмкіндік береді. Олар сондай-ақ олардың байланыстырушы серіктестеріне ұзақ аралықтағы аллостерия арқылы үлкен масштабтағы конформациялық өзгерістерді тудыруға мүмкіндік береді.
Белоктардың бүлуіндегі рөлі
Белсенің бүлінуіндегі бұрылыстардың рөліне қатысты екі гипотеза ұсынылған. Бір жағынан, бұрылыстар біріктіру арқылы және тұрақты екінші құрылым элементтерінің өзара әрекеттесуіне мүмкіндік беру арқылы бүктеуде маңызды рөл атқарады. Бұл пікірді кейбір белоктардың айналуында белгілі бір қалдықтардың маңызды рөл атқаратынын көрсететін мутагенез зерттеулері қолдайды. Сонымен қатар, X-Pro пептидтік байланыстарының тума изомерлері кейбір белоктардың конформациялық бүлінуін толығымен бөгеуі мүмкін. Керісінше, бұрылыстар бүктеуде пассивті рөл атқарады. Бұл көзқарасты көптеген бұрылыстарда байқалған амин қышқылдарының нашар сақталуы растайды. Көптеген X-Pro пептидтік байланыстарының жергілікті емес изомерлері де бүктелуіне аз немесе мүлдем әсер етпейді.
Бета бұрылыс болжау әдістері
Жылдар бойы көптеген бета-бұрылыс болжау әдістері жасалды. Жақында доктор Рагхаваның тобы бета-бұрылысқа түсетін жеке қалдықтардың орнына толық бета-бұрылысты болжайтын BetaTPred3 әдісін әзірледі. Бұл әдіс жақсы дәлдікке қол жеткізеді және бета-бұрылыстың барлық 9 түрін болжайтын алғашқы әдіс болып табылады. Болжамдаудан басқа, бұл әдісті бета-бұрылысты бастау немесе бұзу үшін қажетті ең аз мутация санын табу үшін де қолдануға болады.