Уайли қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Уайли – АҚШ-тың Техас штатындағы Даллас қаласының солтүстік-шығыс жаққа қарай орналасқан қаласы және маңы, бұрын Коллин округінде ғана болған, бірақ қазір көршілес Даллас және Рокволл округтеріне дейін кеңейген. Ол 78-ші мемлекеттік тас жолында, Даллас қаласының орталық бөлігінен шамамен 39 километр (24 миль) солтүстік-шығысқа қарай және жақын орналасқан Лавон көлі мен Рей Хаббард көлінің арасында орналасқан.

Тарих

Бастапқыда Никельвилл деп аталған, алғашқы дүкеннің атымен байланысты болған, ол 1870-ші жылдардың басында құрылған. 1886 жылы Перс шығанағы, Колорадо және Санта-Фе темір жолы бастапқы қаладан солтүстікке қарай жарты мильге рельс төседі. Никельвиллдің кәсіпорындары келесі жылы темір жолдың артықшылықтарын пайдалану үшін көшіп, 1887 жылы Уайли қаласы темір жол бойында тіркелді. Ол темір жолдың жол агенті және Азамат соғысының қатысушысы, полковник Уильям Д. Уайлидің құрметіне аталды. Сол жылы Уайли өзіне ат берді, пошта бөлімшесін ашты және әкімшілік басқару формасын таңдап, қала болып тіркелді. Екі жылдан кейін Сент-Луис Оңтүстік-Батыс темір жолы қалаға жетті. Екі темір жол және Блэкленд жазығының өнімді ауыл шаруашылығы аймағы қаланың өсуіне үлкен үлес қосты. 1890 жылы Уайлиде 400 адам тұрды және алғашқы бір бөлмелі мектеп салынды. 1900 жылға қарай халық саны 773-ке жетті. Келесі онжылдықта халық саны үш есеге өсті. 1920 жылға дейін қалыңдықтарда 35-тен астам кәсіпорын, оның ішінде екі банк, мектеп және апталық газет болды. Техастың көптеген ауылдық қауымдастықтарынан айырмашылығы, Уайли Ұлы депрессия жылдарында дамыды, 1940 жылға қарай 914 тұрғынға жетті. Бұл, ішінара, жақын орналасқан Даллас қаласының сұранысын қанағаттандыру үшін сүт шаруашылығының кеңеюінің нәтижесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық санының өсуі жалғасты. 1930 және 1940 жылдары пияз қаланың ақшалық дақылы болды. "Жақсылыққа толы Уайли" 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-ші жылдары қаланың ресми есімі болды, бұл азаматтар мен кәсіпорындардың кейбір кештерде түн ортасына дейін ашық болатын жиналыстарының нәтижесі болды. Төрт округтегі қалаларды сумен қамтамасыз ету мақсатымен салынған Лавон тоғаны мен су қоймасы қаланың солтүстігіне қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан, ал Уайлидің Солтүстік Техас муниципалитеттік су округі кеңселерін орналастыруға таңдалуы 1960 жылы халықты 1804-ке жеткізді. 1990 жылдары Уайлиде екі апат болды. 1993 жылдың 9 мамырында (аналар күні) құйын Уайли қаласының орталық бөлігін қиратты. 1998 жылдың желтоқсан айында екі өрт бірнеше кәсіпорынды жойды және зақымдады. Одан кейін қаланың орталық аймағы жаңартылды, бірақ көптеген ғасырлық ғимараттар сақталды. 2016 жылдың 11 сәуірінде Уайлиде градус мөлшері софтбол доптай болған ақ жауын болды, ол қаланың 80% үйлеріне зақым келтіріп, 240 миллион доллардан астам зиян келтірді.

Originally called Nickelville, reportedly after the name of the first store, it was organized in the early 1870s. The Gulf, Colorado and Santa Fe Railway laid tracks a half mile north of the original townsite in 1886. The businesses of Nickelville moved to take advantage of the railroad within the following year, and the City of Wylie was incorporated in 1887 along the right of way. It was named for Lt. Colonel William D. Wylie, a right of way agent for the railroad and Civil War veteran. That same year, Wylie had given itself its name, established a post office branch, and incorporated, choosing an alderman form of government. Two years later, the St. Louis Southwestern Railway reached the town. The two railroads and the rich agricultural region of the Blackland Prairies contributed to the town's growth. In 1890, Wylie had a population of 400 and the first one room school house was built. By 1900, it had grown to 773. In the next decade, the population tripled. Before 1920, the community had over 35 businesses, including two banks, a school, and a weekly newspaper. Unlike many rural Texas communities, Wylie grew during the Great Depression years, reaching 914 residents by 1940. In part, this was a result of increased dairy farming to meet the demands of nearby Dallas. Following World War II, the population increase continued. Onions were the town's cash crop in the 1930s and 1940s. "Wide Awake Wylie" became the city's nickname in the late 1940s and 1950s, a result of late night get togethers of its citizens and businesses that stayed open until midnight on some evenings. Designed to provide water for towns in four counties, the construction of the Lavon Dam and Reservoir 5 mile (8 km) north of town, and the selection of Wylie to house the offices of the North Texas Municipal Water District, pushed the population to 1,804 in 1960. In the 1990s, Wylie had two disasters. On May 9, 1993 (Mother's Day), a tornado ravaged downtown Wylie. In December 1998, two fires destroyed and damaged several businesses. After that, the downtown area was renovated, while preserving the many century old buildings that remained standing. On April 11, 2016, a hail storm struck Wylie that produced softball sized hailstones and damaged an estimated 80% of homes in the city, causing over $240 million in damage.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 35,317 шаршы мильді құрайды, оның ішінде 21,037 шаршы милі құрлық, ал 14,280 шаршы милі, немесе 40,43 пайызы су жамылған. Уайли субтропиктік аймаққа жатады, онда ыстық, құрғақ жаздар және суық, ылғалды, жаңбырлы қыстар болады.

Демография

2020 жылғы жағдай бойынша Уайлидің нәсілдік құрамы (NH = Испандық емес)
Нәсіл саны пайызы
Ақ (NH) 29 582 51.42%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 7 792 13.55%
Америкалық немесе Аляска тумасы (NH) 260 0.45%
Азия (NH) 5 693 9.9%
Тынық мұхиты аралдары (NH) 40 0.07%
Басқа нәсіл (NH) 263 0.46%
Аралас/Көп нәсілдік (NH) 2 636 4.58%
Испандық немесе латино 11 260 19.57%
Жалпы 57 526

2020 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, қалада 57 526 адам, 15 730 үй шаруашылығы және 12 863 отбасы тұрады. 2010 жылғы халық санағы бойынша халық саны 41 427 адамды құрады, бұл 2000 жылғы халық санағынан бері 173.8% өсімді білдіреді. 2000 жылғы санақта қалада 15 132 адам, 5 085 үй шаруашылығы және 4 108 отбасы тұрды. Қала басшысы сайлау арқылы тағайындалады және қалалық басқарушы тағайындалады. Қала 1985 жылдан бері қалалық жарғы (жергілікті басқару) бойынша жұмыс істейді, бұл шара сайлаушылардың референдумда мақұлдауымен қабылданды. Уайли қаласы Солтүстік-Орталық Техас Үкіметтер Кеңесінің ерікті мүшесі болып табылады, оның мақсаты жеке және ұжымдық жергілікті үкіметтерді үйлестіру, аймақтық шешімдерді жеңілдету, қажетсіз қайталануды жою және бірлескен шешімдер қабылдау.

Білім

Уайлидің Коллин округіне жататын бөлігінің көп бөлігі Уайли тәуелсіз мектеп округімен қамтамасыз етіледі. Коллин округіндегі шағын аудандар Қоғамдық тәуелсіз мектеп округі, Плано тәуелсіз мектеп округі және Принстон тәуелсіз мектеп округімен қамтамасыз етіледі. Даллас округінің бөлігі Гарланд тәуелсіз мектеп округімен қамтамасыз етіледі. Рокволл округінің бөлігі Рокволл тәуелсіз мектеп округімен қамтамасыз етіледі. 2019 жылдың желтоқсанына дейін Уайлиде 11 бастауыш мектеп, 3 аралық мектеп, 3 орта мектеп және 3 жоғары мектеп, оның ішінде Achieve Academy бар. Коллин колледжі 2020 жылдың тамызында жаңа Уайли кампусын ашты, ол толық сыйымдылық бойынша 7500 студентке дейін қызмет көрсете алады.