Кіріспе

Косоводағы аймақ Дреница (, ), сондай-ақ Дреница аңғары деп аталады, бұл Косовоның орталық бөлігіндегі төбелі аймақ, ол Косовоның жалпы аумағының шамамен 6% құрайды. Ол екі муниципалитеттен, Дренас пен Скендержейден және Клина, Зубин-Поток, Митровица және Вуштридегі бірнеше ауылдардан тұрады. Ол астана Приштинаның батысында орналасқан. 2011 жылғы халық санағы бойынша, өңірдің тұрғындарының саны 109,389, оның ішінде айналадағы ауылдар да жоқ. Албандар аймақтың абсолютті көпшілігін құрайды.

Этимология

Атаудың этимологиясы таласқа ұшырады. Бұл тақырыпты албан және серб тілдерінде түсіндіре аласыз. Ол албанша dren дегеннен елен немесе сербше дрен / dren дегеннен пайда болуы мүмкін. Дреницадағы Дренас, Албаниядағы Дренова және Дренок (Дрени деп те аталады) сияқты топонимдер бар, барлығы албан тегіне байланысты.

География

Дреница қазіргі Косовоның орталығында, Косово аймағының батыс бөлігінде орналасқан. Кейде ол өзіндік аймақ ретінде қарастырылады. Дреница жоғарғы Дреницаға, сондай-ақ Қызыл Дреница деп аталады және төменгі Дреница, сондай-ақ Паша Дреницасы деп аталады. Аймақтағы ең биік таулар - Карелева (1177 м) және Чичавица (1091 м).

Орта ғасырлар

1246 және 1255 жылдар аралығында Стефан Урош I Дреница аңғарындағы албан топонимдерін жазған. Сербия патшасы Стефан Душанның 1348 және 1353 жылдар аралығында Призрендегі Святого Михаила и Гаврила монастырына берілген хризоболласында Дукаджин жазығында, Призреннің маңында және Дреница ауылдарында албандардың бар екендігі айтылған. Драшковина - Дукаджени мен солтүстік Дреницаның бөліктерін қамтитын ортағасырлық серб žупасының (округінің) атауы. Косово аймағы, соның ішінде Дреница, Сербия империясының құлдырауы кезінде Вук Бранковичтің аумағының бөлігі болды. Дреница алғаш рет орта ғасырдың соңында župa ретінде аталды. Ол 1413 жылы айтылған, онда Джурад Бранкович, оның анасы Мара және ағалары Джурад және Лазар Доброшевце ауылын Афон тауындағы Киелі Пауыл монастырына сыйлаған. Дзюрад Бранкович (1427-1456) осы аймақта Девич монастырына негіз құрды. Девичтен басқа, бұл аймақта көптеген серб православтық монастырлар болды, сондықтан Дреницаны жиі екінші серб қасиетті тауы деп атады. Осман дәуірінде Девич монастырын жергілікті албан мұсылмандары қорғады.

Соғыс аралығы

Соғыс аралығы кезеңінде Косово албандары 1918 жылы Шкодерде "Косовоның ұлттық қорғанысы жөніндегі комитет" құрды, олардың басты талабы Косовоның Албаниямен бірігуі болды. Косовоның Югославияға қосылуына қарсы Әсем Галица бастаған Качак (заңсыз) қозғалысы деп аталатын жалпы көтеріліс басталды. Дреницада, Галиканың туған жерінде, шайқас басталды. Югослав Корольдігінің әскерлері Дреницаға кіріп, Галиканы жаралады, ол кейіннен қайтыс болды. Оның өлімі Косоводағы Югославияның әскери қатысуына қарсы албандық қарулы қарсылық күштеріне өлімге душар етті, ол алдыңғы сегіз жыл бойы басшылық етті. Качактардың негізгі қарсылығының соңы 1924 жылдың желтоқсанында Югославия үкіметі Ахмет Зогуға Косовоның Ұлттық қорғаныс комитетінің жолын кесу үшін Тиранада билікке оралуға көмектескен кезде келді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дреница Косовоның көптеген аймақтарының бірі болды, онда серб қоныстанушылары албан жарымәскери күштерінің қуғын-сүргініне ұшырады, соның ішінде қуғын-сүргін мен кісі өлтірулер болды. 1945 жылғы Дреница көтерілісі, онда Дреница албандары югослав партизандары жергілікті тұрғындарға қарсы көптеген зұлымдық жасағаннан кейін югославтық бақылауға қарсылық көрсетті, 22 қаңтарда басталып, 18 ақпанда аяқталды. Бұл 75 танымал Дреница албандарының бастарын балғамен соққылап өлтіргеннен кейін басталды, содан кейін үлкен орға лақтырылды. Осы уақытта 35 000 тұрғыны бар Дреница аймағы осы әрекеттердің нәтижесінде азаттық үшін көтерілді. Дреница көтерілісіне 6000-нан астам адам қолдау көрсетті. Дреница аймағын 12 15 партизандық бригада қоршап алды, олардың ішінде 36 000 000 сербтер, черногориялықтар, болгарлар және албандар болды. 28 күн бойы соғыс жүріп, 430 дреницалық жауынгерлер қаза тапты немесе жараланды. 150-ден астам үй тоналып, өртеніп, Дреница, Вуштри және Митровицаның 6000-ға жуық тұрғыны азық-түлік пен барлық заттарынан айырылды. Партизандардың құрбандықтары 2550 өлім, 6000 жарақат және 850 тұтқынға алынды. 18 ақпанда, соғыс аяқталған күні көтерілістің басты қолбасшылары шайқаста қаза тапты. Олар Шабан Поллужа, Мифтар Бажрактари, Мехмет Градица және Гани Ллауши болды. Осы маңызды қолбасшылардың өліміне және оқ-дәрілердің жетіспеушілігіне байланысты Дреница көтерілісі құлдырады.

Косово соғысы

Дренас және Скендерай қалаларын қоршаған ауылдар этникалық албандық сепаратистік Косово азат ету армиясының (ОАК) туған жері және албандық ұлтшылдықтың бекінісі болды. 1997 жылы албандықтар Дреницаны жергілікті КОА-ның қатысуымен "бостандыққа алынған аумақ" деп атай бастады. Үкімет Дреницаны "албан терроризмі" ошағы деп қарастырды. Дреница Косово соғысы кезінде және одан бұрын КОА бекінісі болды және Югославия Федеративтік Республикасының қауіпсіздік күштеріне қарсы көптеген қарулы қақтығыстарды көрді. Бұл жер Косовоның басқа аймақтарынан келген босқындар үшін де қауіпсіз жер болды. 1998 жылы серб полициясы мен әскері Дреницада жергілікті халықты қорқытып, Жашари отбасына қарсы Преказға шабуыл жасаумен аяқталды. Серб күштері 80 албанды өлтірді, оның ішінде 25 әйелдер мен балалар болды, Сербияның бұрынғы президенті Милан Милутинович бұл қырғынды мақтады. Югослав армиясы мен жарымәскери бөлімдері Дренас маңындағы Фероникель зауытын соғыс кезінде операциялар базасы ретінде қолданды. Соғысқа дейін зауыт никель және кен өндірді. албан жұмысшылары жұмыстан босатылғаннан кейін, ол сондай-ақ казарма және от базасы ретінде пайдаланылды, онда ОАК позицияларына қарсы оқ-дәрілер мен зымырандар атылды. 1999 жылы 29 сәуірде НАТО күштері зауытты бомбалады, бұл белгісіз сандағы зардап шеккендер мен үлкен залалға әкелді.

Мәдениет

Ежелгі Балқан мәдениетінің белгілі бір кезеңдеріндегі анимистік және пұтқа табынушылықтың біртіндеп дамуы тау культтерінің, әсіресе албан мәдениетінде өткен пұтқа табынушылықтың дәлелі ретінде сақталған орман культтерінің қалыптасуына әкелді. Ол сақталған нысандар арасында Кувенд (албандық Канунда "конвенция" деген мағынаны білдіреді) бар, ол албан қоғамында парламенттің реттелген түрі ретінде белгілі бір жерлерде жұмыс істеді. Дреницаның Обри қаласында Лиси и Кульес (Кулла ағашы) және Мурризи (Аушақ) және Которрда Лиси и Gjatë (биік ағаш) және Дреницаның Ликошанында Гьетси Лисат (алты ағаш). Дреница аймағында бірнеше Тачи тайпасының отбасылары бар.