Кіріспе
Пурин нуклеозид фосфорилазасы, ПНП, ПНпаза немесе инозин фосфорилазасы ферменті - адамда NP генінің коды. Ол химиялық реакцияны катализдейді пурин нуклеозиді + фосфат пурин + альфа D рибоза 1 фосфат Осылайша, бұл ферменттің екі субстраты пурин нуклеозиді және фосфат, ал оның өнімдері пурин және альфа D рибоза 1 фосфат болып табылады.
Purine nucleoside phosphorylase, PNP, PNPase or inosine phosphorylase is an enzyme that in humans is encoded by the NP gene. It catalyzes the chemical reaction
purine nucleoside + phosphate purine + alpha D ribose 1 phosphate
Thus, the two substrates of this enzyme are a purine nucleoside and phosphate, whereas its products are a purine and alpha D ribose 1 phosphate.
Функция
Пурин нуклеозид фосфорилазасы - пуриннің метаболизміне қатысатын фермент. PNP инозинді гипоксантинге, ал гуанозинді гуанинге метаболизмдейді, әр жағдайда рибоза фосфаты пайда болады. Ескерту: аденозин аденозин деаминаза ферменті арқылы аденозинді инозинге метаболизмге айналдырады. Нуклеозид фосфорилазасы - нуклеозидті фосфорилирлеу арқылы нуклеобаза мен рибоза-1 фосфатын өндіру арқылы ажырататын фермент. Бұл нуклеотидтерді құтқару жолдарының бір ферменті. Бұл жолдар клеткаға нуклеотид монофосфаттарын өндіруге мүмкіндік береді, егер de novo синтез жолы үзілген немесе жоқ болса (мидеттегідей). Көп жағдайда де ново жолы метотрексат немесе аминоптерин сияқты химиотерапиялық препараттардың нәтижесінде үзіледі. Барлық құтқару жолындағы ферменттер АТФ немесе ПРРП сияқты жоғары энергиялы фосфат донорын қажет етеді. Тимидин тимидинкиназа (ТК) арқылы фосфорилирленуі мүмкін. Уридинді уридинкиназа (Ұлыбритания) фосфорилирлеуі мүмкін. Цитидин цитидинкиназа (CK) арқылы фосфорилирленуі мүмкін. Дезоксицитидин дезоксицитидинкиназа (DCK) арқылы фосфорилирленуі мүмкін. Аденозин клеткадағы өте маңызды фермент аденозинкиназа ферментін пайдаланады. Қазір бұл ферменттің ингибиторын жасау үшін химиялық терапияда қолдану үшін тәжірибе жүргізілуде.
Ферменттерді реттеу
Бұл белок морфеиннің аллостерикалық реттеу моделін қолдана алады.
Клиникалық маңызы
ПНПаза аденозин деаминазасымен (АДА) бірге пурин катаболизміне, яғни құтқару жолы деп аталатын маңызды рөл атқарады. ADA- ның мутациялары (d) АТФ- ның жинақталуына әкеледі, ол рибонуклеотид редуктазасын тежеп, (d) CTP және (d) TTP- лардың жетіспеушілігіне әкеледі, бұл өз кезегінде Т лимфоциттер мен В лимфоциттердегі апоптозды тудырады, бұл ауыр біріктірілген иммунодефицитке (SCID) әкеледі. ПНП тапшылығы бар науқастарда иммунодефицит проблемасы болады. Бұл тек Т- клеткаларына әсер етеді; В- клеткалары жетіспеушілікке ұшырамайды.