Кіріспе

Шаруалар партиясы (Partidul Țărănesc, PȚ) - Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Румыниядағы саяси партия. Ол жартылай аграризм мен популизммен байланысты солшыл идеологияны қолдады және румын шаруаларының мүдделерін білдіруді мақсат етті. Партияның көптеген басшылары арқылы партия попуранизммен байланысты болды, бұл өз кезегінде народниктер идеяларының ықпалында болған мәдени және саяси ағым. 1926 жылы ол Румын ұлттық партиясымен бірігіп, Ұлттық шаруалар партиясын (PNȚ) құрды.

Өмірбаян

Румынияның Патшалық ретінде жариялануы мен 1919 жылдар аралығында жергілікті саяси өмірде екі ірі партия, Ұлттық либералдылар (немесе PNL) және Консервативтілер (немесе PC) билік еткен. Румынияның сол кездегі сайлау жүйесі үш сайлау алқасына негізделген, олар өкілдікті жеке байлыққа пропорционалды түрде қамтамасыз ету және бөлу үшін құрылған, үшінші және пропорционалды түрде ең кіші колледж шаруалардың дауыстарына арналған. Бұл жүйе өзінің өмір сүру кезінде тек бір рет, Ион Братиануның ПНЛ үкіметінде (1883 жылы) өзгертілді, онда төменгі колледждердің өкілдері саны ішінара кеңейтілді (алдағы онжылдықтарда ПНЛ-нің танымалдылығының артуына ықпал еткен қадам). Идеологиялық тұрғыдан алғанда, шаруаларға (ел халқының шамамен 90% құрайтын) жалпы алғанда дауыс берілмеді, өйткені екі негізгі партия негізінен жер иелері (консерваторлар) немесе пайда болатын қалалық элита (ұлттық либералдылар) үшін тұрды. Саяси құрылымның қатаңдығынан туындаған проблемалар 1907 жылғы шаруалар көтерілісіне әкелген әлеуметтік мәселелермен екі еселенді. Домнитор Александру Иоан Кузаның жер реформасы өсіп келе жатқан жерсіз шаруалардың қысымына ішінара ғана жауап берді және дереу ауылдағы халық санының жылдам өсуі, сондай-ақ консервативтердің одан әрі жер гранттарына деген беріксіздігімен әсерсіз болды. Сонымен қатар, Румынияның Ескі патшалығы (Молдавия және Валахия) Шығыс православиеден басқа діндердегі адамдарға азаматтық құқықты дәстүрлі шектеулерді сақтады, олар біртіндеп (селективті интеграциядан кейін) тек яһудилерге (1923 жылға дейін) қолданылды; мұндай режим көптеген мамандықтарға православиелік еместер қол жеткізе алмайтынын білдіргендіктен, шеттетілген қауымдар өз күш-жігерін бірнеше нишаларға бағыттады, соның ішінде жерсіз шаруалардан жауыздықты тартқан жалға алынған жерлер, олар жалпы алғанда, берілген жұмыс үшін төмен төленген (жарым-жартылай антисемиттік хабарламаның көзі).

Құрылыс және қызмет

Бұған дейін қазіргі жағдайды сынға алатын шаруалар партиясын құруға тырысқан болса да (1880 жылдары Константин Добреску Аргеш айналасындағы топпен басталды, 1895 жылы Partida Țărănească ретінде тіркелген), PȚ-ті ақыр соңында Румыния 1916 жылы Антанта жағында кірген Дүниежүзілік соғыстың өзі мүмкін етті. 1917 жылы жедел жұмылдыру қажеттілігі Фердинанд патшаның жаңа және ірі ауыл шаруашылығы реформасын (1921 жылы жүзеге асырылды) және жалпы сайлау құқығын (1918 жылы жарияланды, ол 1923 жылғы Конституциямен барлық ер адамдарға берілген сайлау құқығы ретінде расталды) уәделеріне әкелді. Сонымен қатар, Версаль жүйесі Үлкен Румыния тұжырымдамасын растады (бұрынғы Аустрия-Венгрия Трансильвания мен Буковинаны, сондай-ақ бұрын орыс Бессарабиясын қамтиды), бұл Трансильваниядағы өнеркәсіптік базаны және Бессарабиядағы (әрқашан крепостнойлықтан босатылған) едәуір бостандықты шаруалар жаңа экономикалық шындықтарға жол ашты. Саяси негізді Консервативтік партияның жоғалуы (және Румыниядағы консервативті саясаттың жоғалуы) шайлау құқығының кеңейтілуі мен соғыстың басталуындағы партияның неміс жақтасылық ұстанымынан туындады. Бұл саяси сахнаны басқа нұсқаларға ашқанмен, ол келесі жылдарда ПНЛ-нің үстемдігін және Либералды көшбасшы Иоан И. К. Братиануның танымалдылығын одан әрі нығайтты. Шаруалар партиясы Бухарестте 1918 жылы 18 желтоқсанда Ион Михалаше бастаған ауыл интеллигенциясының (негізінен мұғалімдер мен діни қызметкерлер) тобының айналасында "шаруалардың материалдық және рухани қажеттіліктерін толық және адал түрде қамтамасыз ететін жалғыз саяси құрал ретінде" құрылды. PȚ өзінің позициясын "большевизмнен де, бояр партияларының өз пайдаларына пайдалануды көздейтін үкіметтік жалдамалы болу тағдырынан да [шаруаларды] қорғау құралы" деп сипаттады. Екі айдан кейін ол Иасидің жұмысшы партиясымен (Partidul Muncitor) бірікті, ол Пауль Буджор, Николае Костаческу, Иоргу Иордан, Иоан Борча, Октав Банчиля және Константин Ион Пархон сияқты тұлғаларды топтастырды; 1919 жылы біраз уақыт бойы біріккен партия 1918 жылғы нұсқаны қабылдамас бұрын, шаруалар мен жұмысшылар партиясы (Partidul Țărănesc și Muncitor) деген атпен өмір сүрді. Әсіресе, оның жақында пайда болғанын ескерсек, партия 1919 жылғы парламент сайлауында үлкен жетістікке қол жеткізді (61 орын), сондай-ақ палата мен сенаттың президенті болды (келесі кезекпен Михалаче мен Бужор) және Александру Вайда Воеводтың кабинетіндегі лауазымдар. Алайда, келесі кезең жалпы ел үшін өте проблемалық кезең болды, ол зорлық-зомбылық оқиғаларымен және қамауға алудың бірнеше кезеңімен белгіленді. Бірінші шын мәнінде өкілді парламент жер реформасы мәселесі бойынша бөлінді, PȚ 1917 жылы уәде етілгеннен гөрі терең өзгерістерді жақтады. Бұл жағдай 1920 жылдың наурыз-сәуір айларында парламент таратылып, Вайда воеводы кабинетінің аяқталуына әкелді.

Альянс саясаты және ПНТБ құру

Бұл өзгерістер Иоан И. К. Братиану мен оның Ұлттық либералды партиясына пайда әкелген болуы мүмкін. Генерал Александру Авереску (Байқос шаруа қозғалысының жетекшісі, Халық партиясы) Патшаның екінші кабинетті құруға міндеттелгендіктен, PȚ басшылығы бұл қадам PNL үшін тек басқа мандаттан бұрын өтпелі кезеңді қамтамасыз ету құралы деп қорқынышын жария етті. Ол 1921 жылы біршама уақыт оқшауланды, ол кезде Николае Иорга ПЦ-ның Константин Стереге соғыста Орталық державаларды қолдағаны үшін шабуыл жасады, бұл барлық саяси күштердің сыны. Либералды гегемонияға қарсы күресу үшін PȚ басқа оппозициялық топтармен, соның ішінде Демократиялық ұлттық партиямен (онымен бірге 1920-1922 жылдары Ұлттық социал-демократия федерациясы деп аталатын қысқа мерзімді одақ құрды) және Румын ұлттық партиясымен (PNR) келіссөздер бастады. Бұрын Трансильвания мен Банаттағы румындықтардың Австрия-Венгрияның венгрлік жартысындағы заңнамалық органдарындағы негізгі өкілдігі болған ПНР-і Иулиу Маниудың басшылығымен шатыр тобынан оң орталық партиясына айналды. Бессарабия шаруаларының партиясының көпшілігін сіңіргеннен кейін (1921 жылы топ қысқа өмір сүрген Молдавия Демократиялық Республикасында белсенді болды; бірігуге қарсы шыққан және Ион Инкулет бастаған қанаты 1923 жылы Ұлттық либералдарға қосылды), PȚ 1924 жылы маусымда PNR-мен одақ құрды, бірақ екеуі бірнеше күннен кейін Стере мен PNR арасындағы келіспеушіліктерден бөлінді. 1926 жылы Аверескудің тағайындалуымен басталған жаңа келіссөздер Маниу мен Михалаше арасында келісімге әкелді. Сол жылдың 10 қазанында екі партия Ұлттық шаруалар партиясына (ПНЦ) қосылды. Екі топтың арасындағы келісудің ең маңызды нүктелері олардың орталықтандыру арқылы құрметті Ұлттық Либералды жүйені қабылдамау және әсіресе 1923 жылғы Конституцияның Конституциялық жиналыста емес, парламенттегі тұрақты дауыс беру арқылы қабылданғаны туралы наразылық болды; дауыс беру нәтижелері туралы бірлескен мәлімдемеде: "бұл заңсыз жест атқарушы билікке абсолютистік көзқарас туындысы болып табылады (). Бүгінгі Ассамблеялар () автоматтар мен штыктардың қатыгез күшінің қатерімен негізгі келісім деп аталатын келісімді қарастырып, дауыс берді".

Мұра

Шаруалар партиясының мұрасы көп ұзамай PNȚ-тің оқшау топтарымен талап етілді, олардың барлығы соңғыларына қарағанда өздерін сол жаққа қарай орналастырды: 1927 жылдың басында Николае Л. Лупу Шаруалар партиясын құрды; Стере партияның ішкі қақтығысынан кейін PNȚ-тен шығып, Демократиялық Шаруалар партиясын құрды, кейіннен ол басқа диссидент фракциямен, Григор Юнянның Радикалды Шаруалар партиясымен бірікті. Демократиялық шаруалар партиясы - екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Лүпу бастаған жаңа диссиденттік топтың атауы (ол PNȚ-ге қайта қосылғаннан кейін); ол Кеңес Одағымен ынтымақтастыққа оң көзқарас танытты және Румын Коммунистік партиясы айналасында құрылған одақтарға қосылды. PNȚ-де шаруалар партиясының дәстүрімен байланысты солшыл үрдіс сақталып, айқын көрінді. Оның өкілдері болды, басқалар арасында, Эрнест Эне, Михаил Гельмегеану, Петре Андрей және Арман Калинеску.

Парламент сайлауы

СайлауШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШіркеуШі