Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еркін өзгеріс партиясы (Partidul Liber Schimbist, PLS) – Румыниядағы сатирикалық саяси партия, ол Ro құрамында және Ro бірінші президенті ретінде құрылған. Оның атауы, мазмұны және символдары классикалық румын юморисінің шебері Ион Лука Каражиялеге тікелей сілтеме жасап, оған құрмет көрсету болды. Ішкі әзілге негізделген партияның бағдарламасы мүмкіндік іздеуді мақтап, тіпті мүшелерін партиядан кетуге ынталандырды. Алайда, ПЛС биліктегі Ұлттық құтқару фронтымен (FSN) байланысы бар деген күдік туды және 1990 жылғы жалпы сайлауда, сондай-ақ 1992 жылғы жергілікті сайлауда дауыстардың бөлінуіне себеп болған көптеген партиялардың бірі ретінде сынға ілікті. Партия Казимирдің Палатада орын алуын және жергілікті кеңестерде бірнеше лауазымды иеленуіне қол жеткізді. Сайлау заңнамасындағы өзгерістер ПЛС-тің құлдырауын көрсетті – бұл Казимирдің 1992 жылы Социал-демократиялық партияға (PDSR; қазіргі PSD) өтуінен кейін тез болды. Партия сол жылы өткен жалпы сайлауда бірде-бір орын жеңіп алмады, және, формальды түрде жарғысына сәйкес таратылмаса да, 1996 жылғы сайлауға дейін жоғалып кетті. Театр директоры Мирча Корништеану партияның екінші және соңғы президенті болды.
The Party of Free Change (Partidul Liber Schimbist, PLS) was a satirical political party in Romania, founded by ro and with ro as its first president. Its name, message and symbols were overt references and homages to Ion Luca Caragiale, the classical Romanian humorist; building on an inside joke, its agenda praised opportunism and even encouraged members to leave the party. However, the PLS was also criticized for its alleged links with the ruling National Salvation Front (FSN), and for being one of the many groups which split the vote in the general election of 1990 and local ones of 1992. It won a seat in Chamber, taken by Cazimir, and several positions on local councils. Changes in the electoral legislation signaled the PLS' decline—a rapid one, after Cazimir defected to the Social Democratic Party (PDSR; now PSD) in 1992. No seat was won by the party in the general elections of that year, and, although technically undissolvable according to its statutes, it eventually disappeared before the 1996 election. Theater director Mircea Cornișteanu was its second and last president.
Жасау
ПЛС 1989 жылғы желтоқсан революциясынан кейін көп ұзамай құрылды, ол коммунистік режимді құлатып, көп партиялық демократияны қайта орнатты. Оны редакциялық карикатурист Октавиан Андроник құрды, 1990 жылғы 6 ақпанда «Libertatea» күнделігінде манифесті жарияланды; әдеби сыншы Штефан Казимир 7 ақпанда «телефон арқылы» қосылды. Атауы Иоан Лука Караджаленің 1884 жылғы «O scrisoare pierdută» комедиясынан бейімделді, оны Андроник Ливиу Циулейдің қойылымында Румыния телеарнасынан көріп, шабыттанды. Ол бұрын Румын Коммунистік партиясымен және одан бұрын, шамамен 1949 жылы Коммунистік жастар одағымен саяси байланыста болған. Желтоқсан айында ол революциялық оқиғаларға қатысты, бірінші кезде коммунистік қарсы демонстрацияға еріксіз қатысушы, содан кейін Бухаресттегі көше қозғалысын қолдаушы болды. Қаңтар айында Казимир тәуелсіз саясаткер ретінде сайлауға түсуді ойлады және сайлаушыларына «Караджаледен мүмкіндігінше көп оқып беремін» деп уәде берді. 1880 жылдарға дейін жететін әдеби тамырының арқасында ПЛС өзін «тарихи партия» деп атады. Качавенкудің риторикасын жаңғыртып, партияның жауы саналатын адамдар «reprobabili» («таяусыз адамдар»), ал одақтастары «venerabili» немесе «stimabili» («құрметті» немесе «бағалы адамдар») деп аталды.
The PLS began existence shortly after the December 1989 revolution, which toppled the communist regime and restored multiparty democracy. It was founded by editorial cartoonist Octavian Andronic, with a manifesto published on February 6, 1990 in Libertatea daily; literary critic Ștefan Cazimir adhered "by phone" on February 7. The name was adapted from Ion Luca Caragiale's comedy O scrisoare pierdută (1884), which Andronic had just watched on Romanian Television, in the Liviu Ciulei adaptation. had had a political involvement with the Romanian Communist Party and, earlier, the Union of Communist Youth, to which he adhered c. 1949. In December, he had been caught up in the revolutionary events, first as an unwilling participant in the communist counter manifestation, then as a supporter of the street movement in Bucharest. During January, Cazimir pondered entering politics as an independent, promising his constituents to "read out from Caragiale as often as possible". Due to its literary pedigree leading back to the 1880s, the PLS called itself an "historic party". Reviving Cațavencu's rhetoric, perceived enemies of the party where addressed as reprobabili ("detestable people"), and allies as venerabili or stimabili ("venerable" or "esteemed people").
1990 жылғы нәтижелер мен даулар
Көп ұзамай, 1 наурызда ресми тіркеуден өткеннен кейін, ол ФСН мен оның басшысы Ион Илиескуды сынады, Голаниад наразылық қозғалысымен байланыс орнатты (голани, "бұзақылар", Илиеску қарсыластарын сипаттау үшін қолданған сөз). 1990 жылғы сәуірдегі академик Джордж Прутеанумен сұхбатында ол өзін "тәжірибелі бұзақы" (голанидің ардагері) деп санады және ФСН-ге қарсы қозғалыстың "ескерілмеуі мүмкін емес" деңгейде көп екенін айтты (Казимирдің назар аударуы); Прутеанудың жазбаларына сәйкес, бұл мәлімдеме әзіл болуы мүмкін. Бұл Казимирге жетті. Сервантестегі алғашқы сөздерінде Казимир олар сайлауға тек "істердің тым тегіс жүргенінен шаршағаным үшін" қатысқан деп әзілдеген еді. Сондай-ақ, România Literară журналының тілшісі Алекс. Штефенеску, оппозициялық Ұлттық шаруалар партиясының (PNȚCD) мүшесі, бұл жағдайды "партияның пародиязы сайлаушылар тарапынан қабылдануының социологиялық ерекшелігі" деп қарады. Журналист Джордж Балтак PLS-тің FSN-ге PNȚCD-нің дауыс салмағын "ұсақ партиялардың жарылысымен" бөлуге "әдейі" көмектескенін айтады. Ол Казимирдің "солшыл зиялы" ретінде Илиескумен жеке қарым-қатынаста болғанын атап өтті. 2006 жылы жазушы Каталин Михулеак PLS-тің доктриналарын "ақылға сыймас әзіл" (hlizeala idioată) деп сипаттап, Караджале мұны ешқашан мақұлдамас еді деді; ол Казимир мен оның тобын румын саясатына зиянды ықпал етуші күш ретінде бағалады. Нәтижесінде, ол ел бойынша бірнеше кеңесшілерді сайлады, ал Бухарестте тек біреуін. Казимир сол жылдың соңында Илиескудің Социал-демократиялық партиясына (PSD) өтті, ал қыркүйектегі сайлауда партияның дауыс үлесі 0,1%-ға дейін төмендеді, осылайша ол палатадағы жалғыз орынды жоғалтты. 1999 жылы жазған Штефенеску Казимирдің өзінің партиядан кетуін түсіндіре алмағанын айтады: "бір кезде ол PLS-пен әзілдеуін тоқтатып, [PSD] партиясына ауысты, бұл партия Румынияны қуанышсыз жағдайға жеткізді". Осы кезеңде PLS-тің қалдықтары сақталды. Казимирдің уақытша президенттік лауазымын алған Корниșteanu, ол партияның уставын "бұзды" деп мәлімдеді және ол "тастап кетілген мүше" ретінде тізімделді. Топ 1996 жылы таратылды, себебі жаңа ережелер бойынша кез келген партияда кемінде 10 000 мүше болуы керек еді, немесе, Корниșteanu айтуынша, ол енді қаржылық тұрғыдан өзін-өзі қамтамасыз ете алмады. 1998 жылы партия тарихын жариялаған кезде, оны "бұрынғы президент" деп атады, бірақ Казимир PLS-ті таратуға болмайтын партия деп қарады. Оның сөзіне сәйкес, 2010 жылға дейін ол техникалық тұрғыдан әлі де болды, себебі партияның өз жарғылық ережелері барлық мүшелерін басқа партияларға қосылуға ынталандырды.
Soon after its official registration on March 1, He remained critical of the FSN and its leader Ion Iliescu, establishing contacts with the Golaniad protest movement (named after golani, "hoodlums", the word used by Iliescu to describe his opponents). As he noted in an April 1990 interview with academic George Pruteanu, he considered himself a "veteran hoodlum" (golan veteran), and suggested that the anti FSN movement was "too numerous not to be taken into account" (Cazimir's emphasis); according to Pruteanu's marginal comments, part of this statement may have been sarcastic. which went to Cazimir. In his early speeches at Cervantes, Cazimir had joked that they only ran in elections "because I was tired of things going smooth." Also at România Literară, columnist Alex. Ștefănescu, a member of the opposition National Peasants' Party (PNȚCD), saw it as a "sociological oddity" that "a parody of a party was taken seriously by the voters". Journalist George Baltac believes that the PLS "deliberately" helped the FSN to fragment the PNȚCD's voting weight with "an explosion of minuscule parties." He notes that Cazimir, as a "left wing intellectual", had a personal relationship with Iliescu. In a 2006 piece, writer Cătălin Mihuleac described the PLS doctrines as an "idiotic jest" (hlizeala idioată), arguing that Caragiale would have never approved of it; he described Cazimir and his group as a toxic influence on Romanian politics. In the end, it elected several councilors throughout the country, and only one at Bucharest. Cazimir defected to Iliescu's Social Democratic Party (PSD) later that year, and in the elections of September the party's vote share fell to 0.1%, resulting in it losing its single seat in Chamber. Writing in 1999, Ștefănescu suggested that Cazimir had failed to explain his own defection: "at some point he dropped his joking with the PLS and transferred toward [the PSD], a party that has led Romania into a position which is not at all joyful." A rump PLS had continued to exist for part of that interval. Cornișteanu, who succeeded Cazimir as ad interim president, argues that he had "betrayed" the party statues, and notes that he was consequently listed as an "abandoned member". The group was ultimately disbanded in 1996 when new rules required that any party should have at least 10,000 members, or, according to Cornișteanu, when it could no longer support itself financially. Despite publishing a history of the party in 1998, when he was referred to as its "ex president", Cazimir viewed the PLS as undissolvable. According to him, it still technically existed by 2010, because its own statutory clauses encouraged all members to join other parties.
Парламент сайлауы
СайлауСенатПозицияНәтижесіДауыстар%ОрындықтарДауыстар%Орындықтар199047,0170.3446,2470.3313-ші[[Румынияның Ұлттық құтқару майданы]] қолдауы[[Румынияның Ұлттық құтқару майданы]] қолдауы (1991–1992)199212,3600.118,7200.0738-ші[[Румынияның Социал-демократиялық партиясына]] парламенттік емес қолдау
ElectionChamberSenatePositionAftermathVotes%SeatsVotes%Seats199047,0170.3446,2470.3313thSupport to [[National Salvation Front (Romania)Support to [[National Salvation Front (Romania) (1991–1992)199212,3600.118,7200.0738thExtra parliamentary support to [[Social Democratic Party (Romania)