Кіріспе

Ол 1993 жылдан 1995 жылға дейін (Николае Вакаройу кабинетінде) үкіметте қысқа уақыт қатысты. 2000 жылы Румыния президенттік сайлауында Тюдор екінші орынды иеледі, бұл 1996–2000 жылдардағы Румыния Демократиялық Конвенциясының (РДК) фракциялануы мен нәтижелеріне наразы болған румындардың наразылық дауыстарының нәтижесінде болды. Тюдордың екінші орынға шығуы, оның бұрынғы президент және Румынияның Социал-демократиялық партиясының (ПДСР) үміткері Ион Илиескумен екінші турда сайысуын қамтамасыз етті, ол үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Екі жыл өткен соң Франциядағы жағдаймен салыстыру жиі жасалады, онда ашық оңшыл ұлтшыл «Ұлттық Біріккендік» (RN) партиясының жетекшісі Жан-Мари Ле Пен де екінші орынды алды және президенттік сайлаудың екінші турында Жақ Ширактан жеңілді. Тюдор ПРМ-нің басты тұлғасы болып қала бергенімен, 2005 жылдың наурызында ол партия төрағалығынан уақытша Корнелиу Цонтуға берді. Бұл қадамның мақсаты саяси орталыққа қарай бет бұрудың көрінісін беру және ПРМ-ді Еуропалық парламенттегі Еуропалық халықтық партиясымен (ЕХП) үйлестіруге тырысу болды. Осы кезеңде ПРМ өз атын қысқа уақытқа «Үлкен Румынияның Халық партиясы» деп өзгертті. Алайда, ЕХП ПРМ-ді мүшелікке қабылдаудан бас тартты. Тюдор ЕХП-ға қосылмайтынын, себебі оның нақты идеологиясы жоқ екенін мәлімдеді. 2005 жылдың маусымында Тюдор жаңа басшылықтың партияның негізгі принциптерінен алшақтағанын айтты, жаңа басшылықты қызметтен босатып, партияның атын «Ұлы Румыния партиясы» деп қайта өзгертті. 2005 жылдың қарашасында Цонту ПРМ-нің шағын фракциясымен бірге өз партиясын – Халық партиясын (ХП) құрды, ол кейін Жаңа Ұрпақ партиясымен (ЖҰП) бірікті. 2007 жылдың қаңтарында Румынияның Еуроодаққа қосылуымен, «Румыния Маре» партиясының бес еуродепутаты француздық «Ұлттық Біріккендік» (RN) және австриялық «Еркіндік» партиясы (FPÖ) сияқты ашық оңшыл партиялардың Еуропалық парламенттегі тобына қосылды, бұл оларға ресми блок құруға жеткілікті дауыс берді, оған «Ідентичность, дәстүр, егемендік» деп ат қойылды. Бірақ келіспеушіліктерге байланысты, олар бірнеше айдан кейін топтан шығып, оның тарауына себеп болды.

Тарих және идеология

Партия 1991 жылы бұрын коммунистік диктатор Николае Чаушескудың «сарбаз ақыны» ретінде танылған Тюдор және оның әдеби ұстазы, жазушы Евген Барбу құрды. Кейіннен Тюдор «Триколор» немесе «Зиарул Триколор» атты күнделікті газет шығарды. (Тарихи тұжырым Ұлы Румыния – екі дүниежүзілік соғыс аралығында болған бұрынғы Румыния Корольдігін қайта құру идеясына қатысты. Румыния есімін алған ең ірі мемлекет болғандықтан, румындар қоныстанған аумақтардың көп бөлігін біріктіру мақсатымен шекаралар белгіленді; қазір бұл румын ұлтшылдарының біріктіру ұраны. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін коммунизмнің ішкі жағдайларына байланысты, Румыния революциясынан кейін 1990 жылға дейін бұл сөз тіркесін жарияланымдарда қолдануға тыйым салынды.) Партияның алғашқы табысы ішінара Чаушескудің Румыниядағы ұлттық коммунизмінің терең тамырлануына байланысты болды. Үлкен Румыния партиясының (PRM) идеологиясы мен негізгі саяси бағыты Тюдордың жиі жазатын ұлтшылдыққа толы мақалаларында көрініс табады. Партия Румыниядағы венгрлердің демократиялық альянсын (UDMR) Трансильванияның бөлінуіне қастандық жасады деген айыппен таратуға шақырды. PRM «Ұлы Румыния» идеясын жақтайды, ол көрші елдерде (Украина және Молдова) румындар қоныстанған барлық аумақтарды біріктіруді көздейді. Ол әсіресе Молдованы аннексиялауға шақырады. Партия Окшаның одақтасы Ион Антонескудің әскери диктатурасын, оны батыр немесе тіпті қасиетті деп санайды, сондай-ақ Чаушескудың коммунистік режимін мақтап, оған ностальгия білдіреді. Партия 2006 жылғы Румыниядағы коммунистік диктатура туралы Тисманяну есебін тарихты манипуляциялау деп қарастырды. 2003 жылы Тюдор еврейлер мен иудаизмге қарсы пікір білдіруді немесе Холокосты жоққа шығаруды тоқтатарын мәлімдеді (Корнелиу Вадим Тюдорға қараңыз). Ол сондай-ақ өзінің «филосемит» болғанын айтты. Кейіннен ол және оның жақтастары Аушвиц концлагеріне сапар жасады. Израильдің қаза тапқан премьер-министрі Ицхак Рабиннің отбасы мен көптеген еврей ұйымдарының қарсылығына қарамастан, Тюдор Брашов қаласында Рабиннің есіміне заңсыз ескерткіш орнатты (сол үшін кінәлі деп танылып, айыппұл төледі). Осы кезеңде Тюдор еврей кеңесшісі Нати Мейрді жалдады, ол PRM үміткері ретінде Румыния депутаттары палатасына сайланды. Тюдор өзінің сайлау кампаниясын жүргізу үшін Израильдің Arad Communications компаниясын да жалдады. 2024 жылы партияның қазіргі президенті Виктор Иовичи партияның «патриоттық бағытталған орталықшыл» екенін және «олар орташа және экстремистік емес болған жағдайда сол және оң қанатты патриоттық партиялармен ынтымақтасатынын» мәлімдеді.

Парламент сайлауы

Сайлау Палата Сенаты Лауазымы Нәтижесі Дауыстар% Орын саны Дауыстар% Орын саны1992424,0613.89422,5453.85 (1992–1996) Қолдау [[Румынияның Социал-демократиялық партиясы (1996)1996545,4304.46558,0264.54 (1996–2000)20002,112,02719.482,288,48321.01 (2000–2004)20041,316,75112.921,394,69813.3 (2004–2007) (2007–2008)2008217,5953.16245,9303.57 (2008–2009) (2009–2012) [[Социал-либералдық одаққа (2012) парламенттік емес қолдау92,3821.25109,1421.47[[Социал-либералдық одаққа (2012–2014) парламенттік емес қолдау (2014)[[Румынияның Социал-демократиялық партиясына (2014–2015) парламенттік емес қолдау (2015–2017)201673,2641.0483,5681.18 (2017–2019) [[Румынияның Социал-демократиялық партиясына (2019) парламенттік емес қолдау[[Румынияның Ұлттық-либералдық партиясына (2019–2020) парламенттік емес қолдау202032,6550.5538,4750.65 (2020–2021)

Жергілікті сайлау

Сайлау Округтік кеңесшілер (ОК) Әкімдер Жергілікті кеңесшілер (ЖК) Халық дауысы % ҚұрамыДауыс % Орын % Дауыс % Орын % Дауыс % Орын % 2016Ж/қ202027,2790.3811,6930.1420,9280.26