Кіріспе

Қосарланған алмасу механизмі - әр түрлі тотығу күйіндегі иондар арасында пайда болатын магниттік алмасу түрі. Кларенс Зенер алғаш ұсынған бұл теория екі түрдің арасында электронды алмасудың салыстырмалы оңайлығын болжайды және материалдардың ферромагниттік, антиферромагниттік немесе спиральді магнетизмді көрсетуіне маңызды әсер етеді. Мысалы, Mn O Mn-дің 180 градустық өзара әрекеттесуін қарастырайық, онда Mn "eg" орбиталдары тікелей O "2p" орбиталдарымен өзара әрекеттеседі, ал Mn иондарының бірі екіншісіне қарағанда көбірек электронға ие. Негізгі күйде әрбір Mn иондағы электрондар Хунд ережесіне сәйкес орналасады: Егер O өзінің спин-ап электронын Mn4+-ға берсе, оның бос орбиталын Mn3+ электроны толтырады. Процесс аяқталғанда электрон көрші металл иондары арасында қозғалып, спинін сақтайды. Қос алмасу электронның бір түрден екінші түрге қозғалысы, егер электрондар қабылдаушы түрде болған кезде Хундтың ережелеріне сәйкес келетін спин бағытын өзгертуге мәжбүр болмаса, оңайлатылатындығын болжайды. Көтерілу қабілеті (орнын ауыстыру) кинетикалық энергияны азайтады. Сондықтан жалпы энергия үнемдеу көршілес иондардың ферромагниттік сәйкестенуіне әкелуі мүмкін. Бұл модель супербұзартқа ұқсас. Алайда, супералмасу кезінде ферромагниттік немесе антиферромагниттік сәйкестік бірдей валентті (электрон саны) екі атом арасында пайда болады; ал қос алмасу кезінде өзара әрекеттесу бір атомның екіншісіне қарағанда қосымша электроны болған кезде ғана пайда болады.