Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын математигі Максвелл Герман Александр Ньюман, FRS, (7 ақпан 1897 – 22 ақпан 1984), көбінесе Макс Ньюман деп танылатын, британдық математик және кодты бұзушы. Екінші дүниежүзілік соғыстағы еңбектері әлемдегі алғашқы жұмыс істейтін, бағдарламаланатын электрондық компьютер – Colossus құрылысына жол ашты. Ол Манчестер университетінде Корольдік қоғамның Есептеу машиналары зертханасын құрды, ол 1948 жылы әлемдегі алғашқы жұмыс істейтін, сақталған бағдарламалық электрондық компьютер, «Манчестер Бэби» құрылысын жасады.
English mathematician
Maxwell Herman Alexander Newman, FRS, (7 February 1897 – 22 February 1984), generally known as Max Newman, was a British mathematician and codebreaker. His work in World War II led to the construction of Colossus, the world's first operational, programmable electronic computer, and he established the Royal Society Computing Machine Laboratory at the University of Manchester, which produced the world's first working, stored program electronic computer in 1948, the Manchester Baby.
Ерте өмір және білім
Ньюман 1897 жылдың 7 ақпанында Англияның Лондон қаласындағы еврей отбасында Максвелл Герман Александр Нойманн ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Герман компанияда хатшы болып жұмыс істеді және 1896 жылы ирландиялық мектеп мұғалімі Сара Энн Пайкқа үйленді. Мектепте ол классикалық пәндер мен математикадан өте жақсы оқыды. Шахмат және фортепианоны да жақсы ойнады. Ньюман 1915 жылы Кембридж университетінің Сент-Джонс колледжінде математиканы оқуға стипендия алды, ал 1916 жылы Кембридж математикалық трипосының І бөлімінде үздік нәтиже көрсетті. 1917 жылдың қаңтар айында Ньюман Йорк қаласындағы Архиепископ Холгейттің грамматикалық мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді, 1918 жылдың сәуірінде жұмысын қысқартты. Ол бірнеше ай Корольдік армияның жалақы есептеу корпусында қызмет етті, содан кейін 1919 жылы Кембриджге оралғанға дейін Чигвелл мектебінде алты ай сабақ берді.
Newman was born Maxwell Herman Alexander Neumann in Chelsea, London, England, to a Jewish family, on 7 February 1897. Herman worked as a secretary in a company, and married Sarah Ann Pike, an Irish schoolteacher, in 1896. At school, he excelled in classics and in mathematics. He played chess and the piano well. Newman won a scholarship to study mathematics at St John's College, Cambridge in 1915, and in 1916 gained a First in Part I of the Cambridge Mathematical Tripos. In January 1917, Newman took up a teaching post at Archbishop Holgate's Grammar School in York, leaving in April 1918. He spent some months in the Royal Army Pay Corps, and then taught at Chigwell School for six months in 1919 before returning to Cambridge.
Бітіру күні
Ньюман 1919 жылдың қазан айында үзіліске ұшыраған оқуын жалғастырды және 1921 жылы математикалық трипостың II бөлігінде Ренглер (бірінші дәрежеге тең) ретінде тәмамдады, сондай-ақ Б кестесінде ерекше көзге түсті (III бөлімге баламасы). Ол математикалық логика саласындағы мақалалар жариялады және Гильберттің бесінші мәселесінің ерекше жағдайын шешті. Тьюрингтің шешімі гипотетикалық бағдарламаланатын есептеу машинасының идеясын қамтыды. 1936 жылдың көктемінде Тьюринг Ньюманға «Эксестунш проблемасына қолданылатын есептеуге болатын сандар туралы» мақаласының жобасын ұсынды. Ол мақаланың маңыздылығын түсініп, оның тез жариялануына көмектесті. Осы уақытта Кембридж университетінде ол Патрик Блэкетт, Генри Уайтхед және Лайонел Пенроузбен жақын достық қарым-қатынас орнатты. Мүмкін болатын мәселелер жазға дейін шешілді және ол 1942 жылдың 31 тамызында Блетчли паркіне келуге келісті. Ньюманды Ф. Л. (Питер) Лукас «Энигма» бойынша жұмыс істеуге шақырды, бірақ ол Тилтманның «Тунни» бойынша жұмыс істейтін тобына қосылуды жөн көрді. Ньюманның жаңа бөлімі, «Ньюманри» деп аталды, бастапқыда 11-ші кабинада орналастырылды және бастапқыда өзі, Дональд Мичи, екі инженер және 16 «Врен» қызметкерлерімен жабдылды. «Врен» қызметкерлері машинаны сол атпен белгілі болған, күлкілі механикалық құрылғылардың әзілді суреттерін салатын суретшінің есімімен «Хит Робинсон» деп атады.
Newman resumed his interrupted studies in October 1919, and graduated in 1921 as a Wrangler (equivalent to a First) in Part II of the Mathematical Tripos, and gained distinction in Schedule B (the equivalent of Part III). He also published papers on mathematical logic, and solved a special case of Hilbert's fifth problem. Turing's solution involved proposing a hypothetical programmable computing machine. In spring 1936, Newman was presented by Turing with a draft of "On Computable Numbers with an Application to the Entscheidungsproblem". He realised the paper's importance and helped ensure swift publication. During this time at Cambridge, he developed close friendships with Patrick Blackett, Henry Whitehead and Lionel Penrose. The potential issues were resolved by the summer, and he agreed to arrive at Bletchley Park on 31 August 1942. Newman was invited by F. L. (Peter) Lucas to work on Enigma but decided to join Tiltman's group working on Tunny. Newman enjoyed the company It was operated in Newman's new section, termed the "Newmanry", was housed initially in Hut 11 and initially staffed by himself, Donald Michie, two engineers, and 16 Wrens. The Wrens nicknamed the machine the "Heath Robinson", after the cartoonist of the same name who drew humorous drawings of absurd mechanical devices.