Кіріспе

Ағылшын компьютер ғалымы Софи Мэри Уилсон. Уилсон алғаш рет Кембридж университетінің Сельвин колледжінде оқудан үзіліс жасағанда микрокомпьютерді жобалады. Кейіннен Acorn Computers компаниясына қосылып, BBC Microcomputer-ды, оның ішінде BBC BASIC бағдарламалау тілін жасауға зор үлес қосты. 2019 жылы Британ империясы орденінің командирі атағымен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Уилсон Лидсте дүниеге келді және Солтүстік Йоркширдегі Берн Бридж ауылында өсті. Оның ата-анасы екеуі де мұғалім болған, әкесі ағылшын тілі, ал анасы физика саласында мамандық алған. Ол алғашқы екі жылы математикалық факультетте оқыды, содан кейін соңғы курста компьютерлік ғылымды зерттеді.

Мансап

Университетке түсу алдында Уилсон үйіне жақын Харрогейттегі ICI Fibres Research үшін екі электрондық жүйені жобалап, құрастырған. Келесі жылы, 1977 жылғы жазғы демалыста, университеттегі бірінші курсын аяқтағаннан кейін, ол сиырларды электрондық түрде тамақтандыруға арналған MOS Technology 6502 микропроцессоры негізінде шағын жүйені жобалады. Уилсонның сиырларды тамақтандыру жобасындағы жетістігі және оған негізделген, көбірек мүмкіндіктерге ие жүйеге арналған қағаз эскиздері сол кезде Кембридж аспиранты болған Герман Хаузердің назарына ілікті. Хаузер әсерлі қалды және Уилсонды 1978 жылғы жазғы демалыста Кембриджде қалып, жобасын іске асыра алатынын көруге қолдады. Сонымен қатар, Science of Cambridge компаниясы, Крис Карри басшылығымен және Клайв Синклердің қолдауымен, MK14 атты шағын микрокомпьютер жиынтығын шығарды. Уилсон бұдан да жақсы жасай алатынына сенімді болды және Хаузер оны MK14-тен алған бөліктерді пайдаланып, осы мақсатқа жетуге ынталандырды. 1978 жылдың желтоқсанында Хаузер мен Карри Cambridge Processor Unit Ltd (CPU) компаниясын құрды, бастапқыда микропроцессорлық басқару жүйелерін жобалау бойынша кеңес беруші ретінде. Олардың алғашқы тапсырыс берушісі Ace Coin Equipment Ltd болды, олар жеміс автоматтары үшін контроллерлерге мұқтаж болды. Уилсон сигарет тұтандырғыштарынан шығатын ұшқындар төлемдерді қате басқаруын болдырмау үшін құрылғыны жобалады. Осы процессорлық тақта негізінде CPU Ltd әртүрлі клиенттер үшін интерфейстер, дисплейлер, басқару және сынақ құрылғыларын жасады, бұл Acorn Eurocard тіректеріне және 1980 жылдың наурыз айында шыққан Acorn Atom-ға әкелді. Уилсон, бастапқыда дипломдық жұмысының соңғы курсында жұмыс істеп, машиналық кодты тексеруші, құрастырушы, BASIC тілінің нұсқасы және машиналар үшін бірнеше драйверлерді жасады ("жұмыс істейтін жүйенің керемет құрылысы"), сондай-ақ кеңседегі басқа да барлық жұмыстарға қатысты. Acorn командасы қиындыққа батыл қадам жасап, дүйсенбіден сәрсенбіге дейін схемалық тақтаны және компоненттерді қоса алғанда, жүйені жобалады, бұл Hitachi-дан тікелей жаңа DRAM интегралдық схемаларын алуды қажет етті. Бейсенбі кешке дейін прототип дайын болды, бірақ ол жұма күні таңертең ғана жұмыс істеді, бұл Уилсонға (түнде бірнеше сағат ұйықтағаннан кейін) операциялық жүйені орнатуды бастауға мүмкіндік берді. Ол өзінің операциялық жүйесін және BASIC тілінің нұсқасын, BBC BASIC-ті 16К және 16К көлемінде жасады, бұл Atom-ның 4К және 4К көлемінен төрт есе көп, соның ішінде қалқып нүктелі математикалық функциялардың толық жиынтығын қамтыды. Уилсонның "Acorn SuperBASIC" әзірлемесі BBC-ге келген кезде шамамен 10К-қа жетті, және ол Acorn System BASIC-пен бұрынғы нұсқаларына қарағанда жасаған жақсартуларын сақтауға ниеттенді. Бірақ BBC, әсіресе олардың сыртқы кеңесшісі Джон Колл және BBC Engineering-тен Ричард Рассел, тілдің негізгі мүмкіндіктері стандартты синтаксиспен танылуы керек деп талап етті. Екінші жағынан, Уилсон BASIC-те құрылымды бағдарламалауға мүмкіндік беретін кеңейтімдер BBC командасының мақсаттарымен үндестік тапты, сондай-ақ ұзақ айнымалы атаулар, repeat/until циклдары және айнымалылары жергілікті түрде жарияланатын көпжолды процедуралар мен функциялар BBC BASIC-тің ерекше белгілеріне айналды. Жүйелік дизайн, операциялық жүйе және BASIC тілі бойынша жұмыс (және барлығын қол жетімді жадқа сыйдыру) жаз бойы жалғасты. Уилсон 1981 жылдың шілдесінде принц Чарльз бен леди Диана Спенсердің тойын кішкентай портативті теледидардан көріп, прототипті түзетуге және қайта жұмыс істеуге тырысты. Ол 1990 жылы Eidos Interactive компаниясын сатып алып, құрған Eidos plc технология және ойын компаниясының атқарушы емес директоры болды. 1990 жылы Acorn компаниясынан бөлініп шыққан ARM Ltd компаниясының кеңесшісі болды. Acorn Computers компаниясының құлдырауынан кейін Уилсон ондағы жұмыстар туралы айту үшін бірнеше рет көпшілік алдына шықты.

Өрт жолы

Ол Broadcom компаниясының Firepath процессорының бас архитекторы болды. Firepath тарихы Acorn Computers компаниясында басталып, кейін Element 14 деп аталғаннан соң, сатып алу барысында таратылды. Element 14 атауы жаңа компанияға берілді, ал бұл компания 2000 жылы Broadcom компаниясымен сатып алынды. 2011 жылы Уилсон "Maximum PC" журналындағы "Технология тарихындағы ең маңызды 15 әйел" деген мақалада 8-орынды иеленді. 2009 жылы ол Корольдік инженерлік академияның мүшесі, ал 2013 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Уилсон 2014 жылы ARM процессорын ойлап тапқаны үшін Lovie Lifetime Achievement Award сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы ол өзі бітірген Кембридж университетінің Сельвин колледжінің құрметті мүшесі атанды. 2022 жылы Вашингтон қаласында Дэвид А. Паттерсон, Джон Л. Хеннесси, Стивен Б. Фурбер және Софи М. Уилсонға RISC чиптерін "ойлап табуы, дамытуы және іске асыруы" үшін Чарльз Старк Дрейпер атындағы инженерлік сыйлық табысталды.

Жеке өмір

Уилсон 1994 жылы жынысын өзгерту операциясынан өтіп, еркектен әйелге айналды. Ол фотосуретке қызығады және жергілікті театр тобының жұмысына қатысады, онда ол костюмдер мен декорацияларға жауапты, сондай-ақ бірнеше қойылымда актерлік рольдерді ойнаған. Ол сонымен қатар BBC теледрамасы "Микро Мэн" ("Micro Men") сериалында паб иесінің эпизодтық рөлін орындады, онда жас Уилсон рөлін Стефан Батлер сомдады.