Софи Уилсон: Британдық компьютер ғалымының өмірі мен еңбектері
Sophie Wilson
Софи Уилсон – британдық компьютерлік ғалым, BBC Microcomputer-дың дизайнында маңызды рөл атқарды. BBC BASIC тілін жасады, 2019 ж. орденмен марапатталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын компьютер ғалымы Софи Мэри Уилсон. Уилсон алғаш рет Кембридж университетінің Сельвин колледжінде оқудан үзіліс жасағанда микрокомпьютерді жобалады. Кейіннен Acorn Computers компаниясына қосылып, BBC Microcomputer-ды, оның ішінде BBC BASIC бағдарламалау тілін жасауға зор үлес қосты. 2019 жылы Британ империясы орденінің командирі атағымен марапатталды.
English computer scientist
Sophie Mary Wilson
Wilson first designed a microcomputer during a break from studies at Selwyn College, Cambridge. She subsequently joined Acorn Computers and was instrumental in designing the BBC Microcomputer, including the BBC BASIC programming language. She was made a Commander of the Order of the British Empire in 2019.
Ерте өмір және білім
Уилсон Лидсте дүниеге келді және Солтүстік Йоркширдегі Берн Бридж ауылында өсті. Оның ата-анасы екеуі де мұғалім болған, әкесі ағылшын тілі, ал анасы физика саласында мамандық алған. Ол алғашқы екі жылы математикалық факультетте оқыды, содан кейін соңғы курста компьютерлік ғылымды зерттеді.
Wilson was born in Leeds and brought up in the village of Burn Bridge, North Yorkshire. Her parents were both teachers, with her father specialising in English and her mother in physics. where she studied the Mathematical Tripos for her first two years, and then computer science in her final year,
Мансап
Университетке түсу алдында Уилсон үйіне жақын Харрогейттегі ICI Fibres Research үшін екі электрондық жүйені жобалап, құрастырған. Келесі жылы, 1977 жылғы жазғы демалыста, университеттегі бірінші курсын аяқтағаннан кейін, ол сиырларды электрондық түрде тамақтандыруға арналған MOS Technology 6502 микропроцессоры негізінде шағын жүйені жобалады. Уилсонның сиырларды тамақтандыру жобасындағы жетістігі және оған негізделген, көбірек мүмкіндіктерге ие жүйеге арналған қағаз эскиздері сол кезде Кембридж аспиранты болған Герман Хаузердің назарына ілікті. Хаузер әсерлі қалды және Уилсонды 1978 жылғы жазғы демалыста Кембриджде қалып, жобасын іске асыра алатынын көруге қолдады. Сонымен қатар, Science of Cambridge компаниясы, Крис Карри басшылығымен және Клайв Синклердің қолдауымен, MK14 атты шағын микрокомпьютер жиынтығын шығарды. Уилсон бұдан да жақсы жасай алатынына сенімді болды және Хаузер оны MK14-тен алған бөліктерді пайдаланып, осы мақсатқа жетуге ынталандырды. 1978 жылдың желтоқсанында Хаузер мен Карри Cambridge Processor Unit Ltd (CPU) компаниясын құрды, бастапқыда микропроцессорлық басқару жүйелерін жобалау бойынша кеңес беруші ретінде. Олардың алғашқы тапсырыс берушісі Ace Coin Equipment Ltd болды, олар жеміс автоматтары үшін контроллерлерге мұқтаж болды. Уилсон сигарет тұтандырғыштарынан шығатын ұшқындар төлемдерді қате басқаруын болдырмау үшін құрылғыны жобалады. Осы процессорлық тақта негізінде CPU Ltd әртүрлі клиенттер үшін интерфейстер, дисплейлер, басқару және сынақ құрылғыларын жасады, бұл Acorn Eurocard тіректеріне және 1980 жылдың наурыз айында шыққан Acorn Atom-ға әкелді. Уилсон, бастапқыда дипломдық жұмысының соңғы курсында жұмыс істеп, машиналық кодты тексеруші, құрастырушы, BASIC тілінің нұсқасы және машиналар үшін бірнеше драйверлерді жасады ("жұмыс істейтін жүйенің керемет құрылысы"), сондай-ақ кеңседегі басқа да барлық жұмыстарға қатысты. Acorn командасы қиындыққа батыл қадам жасап, дүйсенбіден сәрсенбіге дейін схемалық тақтаны және компоненттерді қоса алғанда, жүйені жобалады, бұл Hitachi-дан тікелей жаңа DRAM интегралдық схемаларын алуды қажет етті. Бейсенбі кешке дейін прототип дайын болды, бірақ ол жұма күні таңертең ғана жұмыс істеді, бұл Уилсонға (түнде бірнеше сағат ұйықтағаннан кейін) операциялық жүйені орнатуды бастауға мүмкіндік берді. Ол өзінің операциялық жүйесін және BASIC тілінің нұсқасын, BBC BASIC-ті 16К және 16К көлемінде жасады, бұл Atom-ның 4К және 4К көлемінен төрт есе көп, соның ішінде қалқып нүктелі математикалық функциялардың толық жиынтығын қамтыды. Уилсонның "Acorn SuperBASIC" әзірлемесі BBC-ге келген кезде шамамен 10К-қа жетті, және ол Acorn System BASIC-пен бұрынғы нұсқаларына қарағанда жасаған жақсартуларын сақтауға ниеттенді. Бірақ BBC, әсіресе олардың сыртқы кеңесшісі Джон Колл және BBC Engineering-тен Ричард Рассел, тілдің негізгі мүмкіндіктері стандартты синтаксиспен танылуы керек деп талап етті. Екінші жағынан, Уилсон BASIC-те құрылымды бағдарламалауға мүмкіндік беретін кеңейтімдер BBC командасының мақсаттарымен үндестік тапты, сондай-ақ ұзақ айнымалы атаулар, repeat/until циклдары және айнымалылары жергілікті түрде жарияланатын көпжолды процедуралар мен функциялар BBC BASIC-тің ерекше белгілеріне айналды. Жүйелік дизайн, операциялық жүйе және BASIC тілі бойынша жұмыс (және барлығын қол жетімді жадқа сыйдыру) жаз бойы жалғасты. Уилсон 1981 жылдың шілдесінде принц Чарльз бен леди Диана Спенсердің тойын кішкентай портативті теледидардан көріп, прототипті түзетуге және қайта жұмыс істеуге тырысты. Ол 1990 жылы Eidos Interactive компаниясын сатып алып, құрған Eidos plc технология және ойын компаниясының атқарушы емес директоры болды. 1990 жылы Acorn компаниясынан бөлініп шыққан ARM Ltd компаниясының кеңесшісі болды. Acorn Computers компаниясының құлдырауынан кейін Уилсон ондағы жұмыстар туралы айту үшін бірнеше рет көпшілік алдына шықты.
Before going to university, Wilson had designed and built two electronic systems for ICI Fibres Research in Harrogate near her home village. The following year, in the 1977 summer vacation after her first year at university, she designed a small system around a MOS Technology 6502 microprocessor, which was used to electronically control feed for cows. Wilson's success with the cow feeder project and paper designs for a more general system based on it caught the notice of Hermann Hauser, at the time a Cambridge postgraduate student. Hauser was impressed, and supported Wilson to stay in Cambridge for the 1978 summer vacation to see if she could turn the design into reality. At the same time a small microcomputer kit, the MK14, was just being launched by Science of Cambridge, led by Chris Curry on behalf of Cambridge electronics businessman Clive Sinclair. Wilson was convinced she could do better, and Hauser encouraged her to do so, using parts from the MK14. In December 1978 Hauser and Curry set up Cambridge Processor Unit Ltd (CPU), initially as a consultancy designing microprocessor based control systems. Their first customer was Ace Coin Equipment Ltd, who needed controllers for their fruit machines, with Wilson designing a device to prevent cigarette lighter sparks triggering payouts. Based on this processor board CPU Ltd developed an increasing number of different interface, display, control, and test add ons for different customers, which in turn led to the Acorn Eurocard rack systems made generally available, and then the Acorn Atom released in March 1980. Wilson, initially moonlighting from the final year of her degree, contributed first the machine code monitor, then an assembler, then a version of BASIC and multiple device drivers for the machines ("an incredible task of bootstrapping things up"), as well as pitching in with everything else in the office. Taking up the challenge, the Acorn team designed the system including the circuit board and components from Monday to Wednesday, which required fast new DRAM integrated circuits to be sourced directly from Hitachi. By Thursday evening, a prototype had been built, but it was only on Friday morning that it was actually working, allowing Wilson (who had managed to catch a few hours sleep in the night) to start porting over an operating system, with it falling to Wilson to develop its operating system and its version of BASIC, BBC BASIC at 16K and 16K respectively a fourfold increase on the 4K and 4K of the Atom, including a full set of floating point mathematical routines. Wilson's "Acorn SuperBASIC" development had reached about 10K by the time of the BBC's visit, and she was keen to preserve the improvements she considered she had made with Acorn System BASIC over previous versions of the language. But the BBC, in particular their external consultant John Coll and BBC Engineering's Richard Russell, were adamant that the core established features of the language needed to be present with recognisably standard syntax. On the other hand extensions that Wilson had written to allow more structured programming in BASIC chimed closely with the BBC team's ambitions, and long fully significant variable names, repeat/until loops, and multi line procedures and functions with variables that could be declared local all became hallmarks of BBC BASIC. Work on the system design, operating system, and BASIC language (and fitting everything into the memory available) continued through the summer, and Wilson recalled watching the wedding of Prince Charles and Lady Diana Spencer in July 1981 on a small portable television while attempting to debug and re solder the prototype. She was a non executive director of the technology and games company Eidos plc, which bought and created Eidos Interactive, for the years following its flotation in 1990. She was a consultant to ARM Ltd when it was split off from Acorn in 1990. Since the demise of Acorn Computers, Wilson has made a small number of public appearances to talk about work done there.
Өрт жолы
Ол Broadcom компаниясының Firepath процессорының бас архитекторы болды. Firepath тарихы Acorn Computers компаниясында басталып, кейін Element 14 деп аталғаннан соң, сатып алу барысында таратылды. Element 14 атауы жаңа компанияға берілді, ал бұл компания 2000 жылы Broadcom компаниясымен сатып алынды. 2011 жылы Уилсон "Maximum PC" журналындағы "Технология тарихындағы ең маңызды 15 әйел" деген мақалада 8-орынды иеленді. 2009 жылы ол Корольдік инженерлік академияның мүшесі, ал 2013 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Уилсон 2014 жылы ARM процессорын ойлап тапқаны үшін Lovie Lifetime Achievement Award сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы ол өзі бітірген Кембридж университетінің Сельвин колледжінің құрметті мүшесі атанды. 2022 жылы Вашингтон қаласында Дэвид А. Паттерсон, Джон Л. Хеннесси, Стивен Б. Фурбер және Софи М. Уилсонға RISC чиптерін "ойлап табуы, дамытуы және іске асыруы" үшін Чарльз Старк Дрейпер атындағы инженерлік сыйлық табысталды.
She was the Chief Architect of Broadcom's Firepath processor. Firepath has its history in Acorn Computers, which, after being renamed to Element 14, was broken up in an acquisition, with the Element 14 name being transferred to a new company, this company eventually being bought by Broadcom in 2000. Wilson was listed in 2011 in Maximum PC as number 8 in an article titled "The 15 Most Important Women in Tech History". In 2009, she was elected as a Fellow of the Royal Academy of Engineering and, in 2013, as a Fellow of the Royal Society. Wilson received the 2014 Lovie Lifetime Achievement Award in acknowledgement for her invention of the ARM processor. In 2016, she became an honorary fellow of her alma mater, Selwyn College, Cambridge. In 2022 the Charles Stark Draper Prize for Engineering was awarded in Washington D. C. to David A. Patterson, John L. Hennessy, Stephen B. Furber, and Sophie M. Wilson for their "invention, development, and implementation" of the RISC chips.
Жеке өмір
Уилсон 1994 жылы жынысын өзгерту операциясынан өтіп, еркектен әйелге айналды. Ол фотосуретке қызығады және жергілікті театр тобының жұмысына қатысады, онда ол костюмдер мен декорацияларға жауапты, сондай-ақ бірнеше қойылымда актерлік рольдерді ойнаған. Ол сонымен қатар BBC теледрамасы "Микро Мэн" ("Micro Men") сериалында паб иесінің эпизодтық рөлін орындады, онда жас Уилсон рөлін Стефан Батлер сомдады.
Wilson underwent gender reassignment surgery and transitioned from male to female in 1994. She enjoys photography and is involved in a local theatre group, where she is in charge of costumes and set pieces and has acted in a number of productions. She has also played a cameo role as a pub landlady in the BBC television drama Micro Men, in which a younger Wilson is played by Stefan Butler.