Кіріспе

К-опиоидты рецептор немесе каппа-опиоидты рецептор, қысқаша KOR немесе KOP, оның лиганды - кетазоцин, адамдарда OPRK1 генінің коды бар G протеинді жұпталған рецептор. KOR G протеини Gi/ G0- мен байланысады және мидағы опиоид тәрізді қосылыстарды байлайтын және осы қосылыстардың әсерін араласқан төрт байланысты рецептордың бірі болып табылады. Бұл әсерлерге ноцицепцияны, сананы, қозғалыс бақылауын және көңіл-күйді өзгерту жатады. Бұл рецептор жүйесінің бұзылуы алкоголь мен есірткіге тәуелділікке байланысты. KOR - бұл опиоидты пептид динорфинді негізгі эндогенді лиганд (денеде табиғи түрде кездесетін субстрат) ретінде байлайтын опиоидты рецептордың бір түрі. Динорфиннен басқа, рецепторға әр түрлі табиғи алкалоидтар, терпендер және синтетикалық лигандтар байланады. KOR табиғи тәсілді қамтамасыз етуі мүмкін, сондықтан осы рецепторды нысанаға алған дәрілер тәсілді емдеуде терапиялық әлеуетке ие болуы мүмкін.

Тарату

KOR-лар мида, омыртқа миында (гелатинді субстанция) және шеткі тіндерде кең таралған. Рецептордың жоғары деңгейі префронтальді қабықта, периакведуктивті сұр, рафе ядроларында (ордыңғы), вентральді тегментальді аймақта, қара субстанцияда, дорсальді стриатумда (путамен, каудате), вентральді стриатумда (аккубенс ядросы, иіс сезу түбіршегі), миндалинада, төсек ядросы stria terminalis, клауструмда, гиппокампта, гипоталамуста, таламикалық ядролардың орта сызығында, локус-коэрулеус, омыртқалық тригеминальді ядрода, парабрахиальді ядрода және солярийлік ядрода анықталды.

Ішкі түрлері

Рецепторларды байлау зерттеулерінің негізінде КОР- ның κ1, κ2 және κ3 деп аталатын үш нұсқасы сипатталды. Алайда, тек бір ғана кДҚҚ клоны анықталды, сондықтан бұл рецепторлардың субтиптері бір KOR ақуыздың басқа мембраналық белдіктермен өзара әрекеттесуінен пайда болады.

Ауырсыну

МОР агонисттеріне ұқсас, KOR агонисттері де анальгетикалық әсері жоғары және ауруды емдеуде клиникалық қолданылды. Алайда, KOR агонисттері дисфория, галлюцинациялар және диссоциация сияқты жанама әсерлерді де тудырады, бұл олардың клиникалық пайдалылығын шектеді. Аналгетиктер ретінде медициналық қолданылған KOR агонисттерінің мысалдары: буторфанол, нальбуфин, леворфанол, левалорфан, пентазоцин, феназоцин және эптазоцин. Дифеликефалин (CR845, FE 202845) және CR665 (FE 200665, JNJ 38488502) - орталықтан белсенді KOR агонисттерінің орталық жүйке жүйесіндегі жанама әсерлері жоқ, перифериялық шектеулер салынған KOR агонисттері және қазіргі уақытта олар анальгетиктер ретінде клиникалық зерттеулер жүргізілуде.

Ар-ождан

Орталықтан белсенді KOR агонисттері галлюциногенді немесе диссоциативті әсерлерге ие, мысалы, сальвинорин А (Salvia divinorum белсенді компоненті). Бұл әсерлер әдетте дәрілік препараттарда жағымсыз әсер етеді. Опиоидтардың, мысалы, буторфанол, нальбуфин және пентазоциннің галлюциногендік және дисфоралық әсерлері олардың теріс пайдалану мүмкіндігін шектеуге қызмет етеді деп есептеледі. Салвинорин А, құрылымы жағынан жаңа неоклеродан дитерпен KOR агонистінің жағдайында, кейбір пайдаланушылардың дисфориясына қарамастан, демалыс пайдаланушылар осы галлюциногенді әсерлерді іздейді. Қоса салыстырмалы әсері бар тағы бір KOR агонист - ибогаин, ол нашақорлықты емдеуде медициналық қолданылуы мүмкін. Бұл KOR агонисттері галлюциногендік және диссоциативтік әсерлерге ие болса да, олар механистік және сапалық жағынан 5HT2AR агонисттері психоделикалық галлюциногендер, мысалы, лизергілік қышқыл диэтиламиді (LSD) немесе псилоцибин және NMDAR антагонист диссоциативтері / анестетиктер кетамин мен фенциклидиннен ерекшеленеді. Клауструм - бұл KOR-дың ең тығыз түрде көрініс тапқан мидың аймағы. Бұл аймақтың құрылымы мен байланысына байланысты "мие функцияларының әртүрлі жиынтығын үйлестіруде рөлі бар" деп ұсынылды және клауструм санада маңызды рөл атқарады деп түсіндірілді. Алдыңғы білім негізінде, клауструмды тежеу (сонымен қатар, "басқаша айтқанда, кортекстің терең қабаттары, негізінен префронтальды аймақтарда") осы аймақтардағы KOR-ларды белсендіру арқылы, негізінен, сальвинорин А және басқа KOR агонисттерінің терең сананы өзгертетін / диссоциативтік галлюциногендік әсерлеріне жауапты деп ұсынылды. KOR антагонисттері бупренорфин, ALKS 5461 (самидорфанмен бірге құрастырылған препарат) және атикапрант (LY 2456302, CERC 501) қазіргі уақытта ауыр депрессиялық бұзылулар мен зат пайдалану бұзылуларын емдеу үшін клиникалық дамуда. JDTic және PF 4455242 те тексеріліп жатты, бірақ олардың дамуы токсикалық қауіптенуден тоқтатылды. Осылайша, KOR антагонисттері опиоидты қабылдаудан бас тартумен байланысты депрессиялық симптомдарды емдеуде пайдалы болуы мүмкін. Налорфин мен нальмефен - екілік MOR антагонисттері және KOR агонисттері, олар клиникалық тұрғыдан опиоидты артық дозалаудың антидоты ретінде пайдаланылды, бірақ KOR- дің белсенділігінің нақты рөлі мен маңызы, егер болса, бұл көрсеткіш бойынша белгісіз. Алайда, KOR агонисттері тыныс алу жүйесіне әсер етпейді, сондықтан MOR белсенділігімен туындаған тыныс алу күйзелісін теріске шығара алмайды. KOR агонисттері қышуды басады, ал селективті KOR агонист - нальфурафин клиникалық тұрғыдан antipruritic (қашуға қарсы препарат) ретінде қолданылады. Элуксадолин - перифериялық шектеу KOR агонист, сондай- ақ MOR агонист және DOR антагонист, диарея басым дразнируемый ішек синдромын емдеу үшін бекітілген. Азимадолин мен федотозин - іріктеп алынатын және ұқсас шеттік шектеулер KOR агонисттері, олар да іркілі ішектің синдромын емдеу үшін зерттелді және осы көрсеткіш үшін кем дегенде белгілі бір тиімділік көрсетті, бірақ ақыр соңында ешқашан нарыққа шығарылмаған. KOR агонисттері антидиуреттік гормон (ADH) деп те аталатын вазопрессинді теріс реттеуіне байланысты олардың сипаттамалық диуреттік әсерімен танымал. KOR агонизмі гипоксия/ ишемияға қарсы нейропротективті әсер етеді. KOR селективті агонисі U 50488 мысықтарды супермаксималды электрошоктық шабуылдардан қорғады, бұл KOR агонизмінің антиконвульсантты әсері болуы мүмкін екендігін көрсетеді.

Сигналды трандукциялау

Агонисттердің KOR- ді белсендіре бастауы G- протеин Gi/ G0- мен байланысады, бұл кейіннен фосфодиэстераза белсенділігін арттырады. Фосфодиэстеразалар cAMP- ті бұзады, бұл нейрондарда ингибиторлық әсерді тудырады. KOR-лар сонымен қатар ішкі түзуші калийге және N типті кальций иондарына қосылады. Жақында жүргізілген зерттеулер сондай- ақ KOR- ді агонисттік стимуляциялау, басқа G протеинді жұптасқан рецепторлар сияқты, митогенді активацияланған протеинкиназалардың (MAPK) белсендірілуіне әкелуі мүмкін екенін көрсетті. Бұларға клетка сыртындағы сигналды реттейтін киназалар, p38 митогенді белсендірілген белок киназалары және c Jun N терминалды киназалар жатады.

Salvia divinorum (Салвия дивинорум)

Salvia divinorum құрамында бар негізгі қосылыс - salvinorin A - күшті, қысқа әрекет ететін KOR агонист ретінде белгілі.

Ибогаин

Белгілі бір елдерде ибогаинді нашақорлықты емдеу үшін қолданғандықтан, ол белгілі бір жер асты шеңберлерінде нашақорлықты басқарудың белгісіне айналды. Ибогаиннің тәуелділік қасиеттері болмаса да, ол АҚШ-та І кестедегі қосылыстар ретінде тізімделген, өйткені ол психоактивті зат, сондықтан оны кез-келген жағдайда иелену заңсыз деп саналады. Ибогаин сонымен қатар KOR агонист болып табылады және бұл қасиет препараттың тәуелділікке қарсы тиімділігіне ықпал етуі мүмкін.

Есірткіге тәуелділікті емдеудегі рөлі

KOR агонистері тәуелділікті емдеудегі терапиялық әлеуеттері үшін зерттелді және дәлелдер дененің табиғи тәуелділікті бақылау механизмі ретінде эндогенді KOR агонисі динорфинге нұсқайды. Балалық шақтағы стресс/зұлымдық - есірткі қолданудың алдын ала болжаушы белгісі және ол MOR және KOR жүйелерінің өзгеруіне әсер етеді. Тәжірибелік "құмарлық" модельдерінде KOR-ның стресс әсерінен есірткі іздеу мінез-құлқына қайта түсуіне әсер ететіні де дәлелденді. Есірткіге тәуелді адам үшін қайтадан есірткіге тәуелді болу қаупі - есірткіден арылудың басты кедергісі. Соңғы мәліметтер бойынша, кокаинді қайта қабылдау үшін КОР қажет. Мидың ең көп тәуелділікпен байланысты аймақтары - nucleus accumbens (NAcc) және striatum, ал NAcc-ке және одан шығатын басқа құрылымдар да маңызды рөл атқарады. Басқа да көптеген өзгерістер орын алса да, тәуелділік көбінесе НАКК-дегі дофамин D2 рецепторларының төмендеуімен сипатталады. NAcc D2 белдеуінің төмен болуына қоса, кокаин приматтардың миында продинорфин мРНК-ның көбеюі мен гипоталамуста азаюы сияқты түрлі өзгерістерді тудырады, ал KOR агонистін қолдану кері әсер етеді, бұл D2 рецепторларының NAcc-те өсуіне әкеледі. Кокаинді шамадан тыс мөлшерде қабылдаған адамдарда кокаинді іздеу мен өздігінен қабылдауды азайтуда KOR агонистерінің тиімділігі байқалады. Кокаинді теріс пайдалану пролактиннің төмендеуіне байланысты болса, KOR белсенділігі пролактиннің бөлінуімен байланысты. Сондай-ақ, KOR жүйесі стресс әсерінен есірткі іздеу үшін өте маңызды екені айтылған. Жануарлар үлгілерінде стресс кокаиннің пайдасын көбейтіп, опиоидқа тәуелділік тудырады. Бұл әсерлер, мүмкін, KOR жүйесінің белсенділігін талап ететін, стресс әсерінен пайда болған есірткіге деген құмарлықтан туындаған. Парадокс сияқты көрінсе де, дәрі-дәрмектерді қабылдау гомеостаздан аллостазға ауысуына әкелетіндігі белгілі. Ескіргендік дисфориясы немесе стресс дисфориясы адамның есірткі қабылдау арқылы жеңілдеуді іздейтін қозғаушы күш ретінде әрекет етуі мүмкін деген пікірлер бар. Есірткілердің сыйлық беру қасиеттері өзгеріп, стресстен кейінгі KOR белсенділігі есірткілердің құнарлылығын өзгертіп, оның сыйлық беру қасиеттерін арттырады және сыйлық беру мінез-құлқын күшейтеді немесе есірткі іздеуге қайта кіріседі. КОР-ның стресс әсерінен белсендірілуі, мүмкін, бірнеше сигналды беру механизмдеріне байланысты. KOR агонизмінің допаминдік жүйелерге әсері жақсы құжатталған, сондай-ақ соңғы жұмыстарда митогенді белсендіретін протеинкиназа каскады мен pCREB KOR тәуелді мінез-құлықтарға қатысы бар. Ал есірткілерді қолданудың басым түрі кокаин (44%), этанол (35%) және опиоидтар (24%). Бұл әртүрлі дәрілік заттардың әр түрлі кластары, әртүрлі рецепторлар арқылы жұмыс істейді (допаминді тікелей және жанама түрде көтереді), бірақ бірдей жүйелерде әртүрлі функционалдық жауаптар береді. Концептуалды тұрғыдан алғанда, KOR- дің фармакологиялық белсендірілуі психикалық бұзылыстардың кез келгенінде (депрессия, биполярлы бұзылыстар, алаңдаушылық және т. б.) айқын әсер етуі мүмкін. және әр түрлі неврологиялық аурулар (мысалы, Паркинсон ауруы мен Хантингтон ауруы). Көптеген зерттеулер алкогольді өздігінен қабылдаудың азаюын көрсетеді, сонымен қатар героинге тәуелділікті KOR агонизмімен тиімді емдеуге болады, бұл тікелей сыйақы әсерін азайтып, опиоидты пайдалану кезінде төмендетілген MOR-ды жоғары реттеудің (өңдеу өндірісінің артуы) емдік әсерін тудырады. KOR агонистерінің анти- сыйақылық қасиеттері ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді әсерлер арқылы жүзеге асады. KOR агонизмінің тікелей әсері кокаинді өздігінен қабылдау кезінде NAcc-те допаминді босатуды азайтуға әкеледі, ал ұзақ мерзімде MOR және D2 рецепторы сияқты есірткілерді қолдану кезінде төмен реттелетін рецепторларды жоғары реттейді. Бұл рецепторлар басқа нейрохимиялық заттардың, мысалы, MOR агонисттері үшін серотониннің және D2 үшін ацетилхолиннің бөлінуін реттейді. Бұл өзгерістер физикалық және психологиялық ремиссияға себеп болуы мүмкін. KOR агонизмінің ұзақ әсері (30 минут немесе одан да көп) KOR-ға тәуелді стресс әсерінен пайда болған потенциациямен және есірткі іздеуді қалпына келтірумен байланысты. Бұл мінез-құлық дофаминнің, серотониннің немесе норадреналиннің KOR тәуелді модуляциясы және / немесе төменгі сигнал трандукциясы жолдарының белсенділігі арқылы араласқан деп болжанады. Айта кетерлігі, KOR белсенділігі жоғарыда айтылғандай, есірткілердің әсерінен пайда болатын көптеген мінез-құлық және не...

Өзара әрекеттесулер

KOR- ның натрий сутегі антипортері 3 регуляторы 1, убиквитин C, 5 HT1A рецепторы және RGS12- мен өзара әрекеттесетіндігі көрсетілді.