Кіріспе
Қағаздан немесе карточкадан жасалған тостаған Қағаз тостаған - қағаздан жасалған бір рет пайдаланылатын тостаған, көбінесе сұйықтықтың сыртқа шығуын немесе қағаз арқылы сіңуін болдырмау үшін пластикпен немесе балауызмен қапталған немесе қапталған. Ол қайта өңделген қағаздан жасалуы мүмкін.
A paper cup is a disposable cup made out of paper and often lined or coated with plastic or wax to prevent liquid from leaking out or soaking through the paper. It may be made of recycled paper.
Тарих
Қағаз тостағандар императорлық Қытайда, б.з.д. Қағаздан жасалған тостағандарды чих пей деп атаған және олар шай ішуге арналған. Қазіргі қағаз тостаған XX ғасырда пайда болды. 20 ғасырдың басында мектеп крандары немесе пойыздардағы су бөшкелері сияқты су көздерінде стакан немесе дипперлерді бөлісу кең тараған. Бұл ортақ пайдалану қоғамдық денсаулықты алаңдатады. Олардың қолданылуына қатысты бір елеулі зерттеулер Лафайетт колледжінің биология профессоры Элвин Дэвисонның 1908 жылы тамыз айында "Техникалық әлем журналында" "Мектептегі ішу тостағандарының өлімі" деген атаумен жариялаған зерттеулері болды. 1909 жылдың қарашасында Массачусетс штатының денсаулық сақтау басқармасы мақаланы қайта басып шығарды және таратты. Осы мәселелерге сүйене отырып, қағаз өнімдері (әсіресе 1908 жылы Дикси кубогының өнертабысынан кейін) арзан және таза қол жетімді болғандықтан, ортақ пайдалану кубогына жергілікті тыйым салулар қабылданды. Бір рет пайдаланылатын қағаз тостағандарды алғаш қолданған теміржол компанияларының бірі 1909 жылы оларды пайдалана бастаған Лаккаванна темір жолы болды. 1917 жылы қоғамдық шыны теміржол вагондарынан жоғалып кетті, оның орнына қағаз тостағандар пайда болды, тіпті қоғамдық шыныларға тыйым салынбаған юрисдикцияларда да. Қағаз құмыралар ауруханаларда денсаулық сақтау мақсатында да қолданылады. 1942 жылы Массачусетс штатының колледжі бір зерттеуде тазаланғаннан кейін қайта пайдаланылатын жууға болатын стаканды пайдалану құны бір рет қолданылатын қағаз тостағанды пайдаланудың 1,6 есе екенін анықтады. Бұл зерттеулер, сондай-ақ, өзара жұқпалар қаупін азайту ауруханаларда қағаз тостағандарды қолдануға ықпал етті.
Дикси тостағандары
Дикси кубогы - бұл бір рет пайдаланылатын қағаз тостағандардың бренд атауы, оны алғаш рет 1907 жылы Бостон, Массачусетс штатының өнертапқышы Лоуренс Луэллен Америка Құрама Штаттарында әзірледі. Ол қоғамдық ауыз су көздерінде стакан немесе құмыраларды бөлісетін адамдар арқылы таралатын микробтар туралы алаңдаушылық білдірді. Луэллен бір рет пайдаланылатын ыдыстармен мұзбен суытылған су сататын автоматты әзірледі. 1957 жылы Дикси Американың банкалар компаниясымен бірікті. 1982 жылы Джеймс Ривер корпорациясы American Can қағаз бизнесін сатып алды. Джеймс Ривердің активтері қазір Кох Индустристің еншілес компаниясы - Джорджия Пасификтің бөлігі болып табылады, Кох Индустрис - АҚШ-тағы екінші ірі жеке меншік компания. 1983 жылы өндіріс Пенсильвания штатының Форкс қаласындағы заманауи фабрикаға көшірілді. Сол кезден бері Уилсондағы алғашқы фабрика бос тұр. Зауыттың жабылуы сонымен қатар Conrail компаниясын Easton & Northern теміржол тармағынан бас тартуға мәжбүр етті, оның соңғы ірі клиенті Dixie Cups болды. 1969 жылы Дикси Кубогының логотипі өзінің кинофильмдеріндегі атаулар тізбегімен танымал графикалық дизайнер Саул Басспен жасалды. Купон жинаушы проблемасы кейде Дикси тостаған проблемасы деп аталады.
In 1957, Dixie merged with the American Can Company. The James River Corporation purchased American Can's paper business in 1982. The assets of James River are now part of Georgia Pacific, a subsidiary of Koch Industries, the second largest privately owned company in the United States. In 1983, production moved to a modern factory in Forks, Pennsylvania. The original factory in Wilson has sat vacant ever since. The closing of the factory also prompted Conrail to abandon the Easton & Northern railroad branch, of which Dixie Cups was the last major customer. In 1969, the Dixie Cup logo was created by Saul Bass, a graphic designer known for his motion picture title sequences. The coupon collector's problem is sometimes called the Dixie cup problem.
Өндiру
Қағаз құмыралар үшін негізгі қағаз "кубок тақтасы" деп аталады және арнайы көп қабатты қағаз машиналарында жасалады. Оның су өткізбейтін кедергісі бар. Қағаздың қаттылығы жоғары және қатты ылғалды өлшемі қажет. Шарап тақтасы сорты, шарапты өндіру процестеріне арналған арнайы жобаға ие. Ауызды дөңгелекпен пішіндеу процесі тақтаның және пластикалық қаптаманың жақсы созылу қасиеттерін талап етеді. Жақсы пішінді ауыз орамасы тостағанның қаттылығын және ұстап тұруға қабілеттілігін қамтамасыз етеді. Шарап тақтайларының негізгі салмағы 170-350 г/м2. Гигиеналық талаптарға сәйкес қағаз тостағандар әдетте жаңа (қайта өңделмеген) материалдардан жасалады. Бұған бір ғана ерекшелік - қағаз тостағанның ыстық ұстауға арналған қосымша оқшаулағыш қабаты бар, ол ешқашан сусынмен жанаспайды, мысалы, бір қабырға тостағанның айналасына оралған толқынды қабат.
Су өткізбейтін құрылғы
Бастапқыда ыстық сусындарға арналған қағаз тостағандарды біріктіріп, тостағанның түбіне кішкене балшық тастап, су өткізбейтін етіп жасады, содан кейін оны жоғары жылдамдықпен айналдырды, сондықтан балшық тостағанның қабырғаларына көтеріліп, қағаз суға төзімді болды. Алайда, бұл сусындардың иісі мен дәмін картонға айналдырды. Салқын сусындарға арналған тостағандарды да осылай өңдеуге болмайды, өйткені сырт жағынан конденсация пайда болады, содан кейін тақтаға сіңіп, тостағанды тұрақсыз етеді. Осыны жою үшін тостаған жасаушылар тостағанның ішіне де, сыртына да балауызды бүрку әдісін ойлап тапты. Балшық пен балауызмен қапталған тостағандар полиэтиленмен (ПЭ) қапталған тостағандардың өнертабысымен жоғалды; Бұл процесс тақтаның бетін ПЭ өте жұқа қабатымен жауып, тақтаны су өткізбейді және тігістерді біріктіреді. 2017 жылы фин картона өндірушісі Kotkamills жаңа түрдегі тостаған (тамақ қызмет) картонасын шығарды, ол су өткізбеу үшін шамы немесе пластиканы қолданбайды, сондықтан кәдімгі қағаз және картона қалдықтарының бөлігі ретінде қайта өңделеді, биологиялық ыдырайды немесе тіпті аз мөлшерде компостталады. 2017 жылы Ньюпорт Бич, Калифорния, Smart Planet Technologies компаниясы Ұлыбритания нарығына EarthCoating брендімен полиэтилен және минералдық қоспалы қаптаманы пайдаланатын қайта өңделетін қағаз тостаған "reCUP" шығарды, ол дәстүрлі қағазды қайта өңдеу жүйелері арқылы қайта өңдеуге арналған. EarthCoating бар қағаз тостағандарды Detpak, Huhtamaki, Linstol және Pureco USA сатады. Қағаз құмыралар мен "Пиньяпель" қағаздан жасалған қағаз пакеттері, анар жапырақтарынан жасалған қағаз 2019 жылы енгізілді. Суға төзімді азық-түліктерді таңбалаудың балама материалдарын Филиппин сауда және өнеркәсіп департаменті дизайн орталығынан (DCP), Cagayan de Oro Handmade Paper, Nature's Fresh және Ideatechs Packaging Corporation құралған консорциум әзірледі. Бұл инновация 2019 жылы "D&AD Future Impact Awards" сыйлығының Wood Pencil Award иегері атанды. ДКК-нің сынақтарынан көрінетіндей, Pinyapel-дің төрт апта ішінде массасы 55,32 пайызға төмендеуі коммерциялық қағаз пакеттердегі массасы 21,33 пайызға төмендеуінен әлдеқайда жоғары, бұл материалдың басқа қағаз өнімдеріне қарағанда тез ыдырайтынын дәлелдейді.
Қағаз құмыраларға басып шығару
Бастапқыда қағаз тостаған цилиндрлерге орнатылған резеңке блоктар арқылы әр түске арналған әр түрлі цилиндрмен басылған. Әр түрлі түстерді тіркеу өте қиын болды, бірақ кейінірек флексографиялық тақталар пайда болды және монтаждау жүйелерін қолдану арқылы түстерді тіркеу оңай болды, бұл күрделі дизайнға мүмкіндік берді. Флексографиялық баспа ұзақ режімдерге өте қолайлы болып табылады және өндірушілер әдетте осы әдісті миллионнан астам тостаған шығаратын кезде қолданады. Бұл үшін Comexi сияқты машиналар қолданылады, олар қағаз тостаған өндірушілері қажет ететін үлкен катушкаларды қабылдауға бейімделген. Сонымен қатар, бояу технологиясы да өзгерді, еріткіш негізіндегі бояулар қолданылған жағдайда, су негізіндегі бояулар қолданылады. Еріткіш негізіндегі сияның бір жанама әсері - ыстық сусындар тостағандары еріткіш иісімен ауырады, ал су негізіндегі сия бұл мәселені жойды. Қысқа релиздер үшін баспаның басқа әдістері қолданылды, мысалы, офсеттік баспа, ол 10,000-ден 100,000-ға дейін болуы мүмкін. Оффсет басу сиялары да әзірленді және бұрын олар еріткіш негізіндегі болса да, соя негізіндегі соңғы сиялар тостағанның иісі қауіпін азайтты. Соңғы жетістік - тікелей басып шығару, ол өте аз мөлшерде, әдетте 1000 стаканнан бастап басып шығаруға мүмкіндік береді және оны Brendos Ltd сияқты компаниялар қысқа мерзімде шағын мөлшерде ұсынады. Ротографты да қолдануға болады, бірақ бұл өте қымбат және әдетте мұздық контейнерлері сияқты өте жоғары сапалы баспа талап ететін бұйымдар үшін ғана қолданылады.
Қайта өңдеу
Қағаз құмыралардың көпшілігі бір рет пайдалануға және кейінге тастауға арналған. Қағаз құмыраларын жасау үшін қайта өңделген қағаз өте аз қолданылады, себебі ластану мәселесі мен ережелері бар. Қағаз құмыралардың көпшілігі пластикпен (полиэтиленмен) қапталғандықтан, онда қағаз құмыраларды компосттау және қайта өңдеу екі бірдей кездеспейді, өйткені аталған құмыраларды қайта өңдеу процесінде полиэтиленді бөлу қиын. 2016 жылы Ұлыбританияда ПЭ қапталған тостағандарды дұрыс қайта өңдеуге қабілетті екі ғана қондырғы бар; мұндай қондырғылар болмаған жағдайда тостағандар қоқыс тастауға немесе өртке шығарылады. Ұлыбританияда орналасқан James Cropper бизнес тобы британдық кәсіпорындар жыл сайын пайдаланатын және шығарып тастайтын шамамен 2,5 миллиард қағаз кофе тостағандарын тиімді қайта өңдеу үшін әлемдегі алғашқы қондырғыны жасады және қағазды қалпына келтіру және қайта өңдеу тобына (PCRRG) ресми түрде қосылған 14 халықаралық компанияның бірі болды. Джеймс Кроппердің қайта өңделген талшықты қондырғысын 2013 жылдың шілдесінде Король ашты. Ол пластикті де, қағазды да тостағаннан қайтарады; қайта өңдеу процесінен ештеңе ысырап болмайтынына көз жеткізу. Бұдан кейін Австралияның Қорғаныс министрлігі және әлемге танымал Veolia компаниясы бірлесіп, "Қалдықтарға қарсы соғыс" аясында ведомствоның қағаз тостағандарын қайта өңдеуге кірісті. 2017 жылы фин картона өндірушісі Kotkamills жаңа түрдегі тостаған (тамақ қызмет) картонасын шығарды, ол су өткізбеу үшін шамы немесе пластиканы қолданбайды, сондықтан кәдімгі қағаз және картона қалдықтарының бөлігі ретінде қайта өңделеді, биологиялық ыдырайды немесе тіпті аз мөлшерде компостталады.
Қағаз бен пластик
Қағаз бен пластикалық тостағандарды салыстырудың өмірлік циклы бойынша инвентаризация екі түрдің де экологиялық әсерін көрсетеді, бірақ жеңімпаз жоқ. Полиэтилен (ПЭ) - қағаз тостағандарға мұнай негізінде салынатын және ол қаптаған қағаздың биологиялық ыдырау процесін баяулататын қаптама. Полилакты қышқылы (PLA) - кейбір қағаз тостағандарға қолданылатын биологиялық ыдыс. PLA - жаңартылатын ресурс және өнеркәсіптік компостирлеу қондырғыларында компостауға жарамды деп сертификатталған, яғни биологиялық ыдырау кезінде ол ешқандай улы қалдықтар қалдырмайды. PLA-мен қапталған тостағандар - толықтай компосттауға болатын жалғыз қағаз тостаған, бірақ олар қалдықтар ағынын ластауы мүмкін, бұл басқа да қайта өңделген пластмассаларды сатуға болмайтын етеді. 2012 жылға дейін қағаз тостағандарды тек арнайы өңдеу зауытында ғана қайта өңдеуге болады. Бірқатар қалалар, соның ішінде Портленд, Орегон, XPS көбік тостағандарына тыйым салды.
Шығарындылар
Бір қапқа арналған қағаз кофе тостағанның зерттеуі көрсеткендей, қапқа арналған бір тостағанға шаққандағы СО2 шығарындылары шамамен ағаштардан, материалдардан, өндірістен және тасымалдаудан алынатын қағазды қоса алғанда.
Пайдаланылған мекендеу орнын жоғалтқан ағаштар
Бір 16 унциялық қағаз кофе тостағанынан 0,09 шаршы метрді (0,93 шаршы фут) жоғалту болжанып отыр. Сенімсіз дереккөз: date=June 2016 2006 жылы АҚШ-та 16 миллиард қағаз кофе тостаған жасау үшін 6,5 миллионнан астам ағаш кесілді, бұл суды пайдалану және қалдықтарды шығару. Жалпы алғанда, АҚШ-тағы американдықтар бүкіл әлемдегі қағаз тостағандардың 58% -ын пайдаланады, бұл 130 миллиард тостағанға тең. Сенімсіз дереккөз: 2016 жылғы маусым
Қақпақтар
Қағаз құмыраның қақпағы әр түрлі болуы мүмкін. Мысалы, йогуртқа арналған ыдыстар ретінде қолданылатын қағаз тостағандардың, әдетте, қақпақтарының екі түрі болады: ыстықпен жабылатын фольга қақпақтары "бір рет" арналған шағын ыдыстар үшін қолданылады және пластикалық басылған, қайта жабылатын қақпақтар "отбасы көлеміндегі" үлкен ыдыстар үшін қолданылады, мұнда барлық йогурт бір уақытта тұтынылмайды және сондықтан ыдысты қайта жабу мүмкіндігі қажет. Қағаз құмыраларда сатылатын ыстық сусындар ыстық сусынды сақтау және төгілуді болдырмау үшін пластикалық қақпақпен бірге болуы мүмкін. Бұл қақпақтардың ішімдікті ішуге болатын тесігі бар. Пластмасса қақпақтарда көптеген ерекшеліктер болуы мүмкін, соның ішінде қапсырылған терезесі бар, қызыл сусындардың көбігін қорғау үшін қабырғалар көтерілген және эбс. 2008 жылы Starbucks кейбір дүкендерінде тесікті жабу үшін пішінді пластикалық "шприцтік таяқтарды" енгізді, өйткені тұтынушылар ыстық кофедің үстіне шашырауына шағымданған болатын.