Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Компьютерлік техникада жол редакторы — мәтін редакторы, онда әрбір өңдеу командасы пайдаланушы белгілеген мәтіннің бір немесе бірнеше толық жолдарына қолданылады. Жол редакторлары экрандағы мәтін редакторларынан бұрын пайда болған және компьютер операторы әдетте телепринтермен (негізінен пернетақтасы бар принтермен) өзара әрекеттескен дәуірде пайда болды, онда бейне дисплейі болмаған және құжат ішінде курсорды интерактивті түрде жылжыту мүмкін болмаған. Жол редакторлары сонымен қатар көптеген үй компьютерлерінің мүмкіндігі болды, бұл жадты көп қажет ететін толық экранды редактордың қажеттілігін жойды. Жол редакторлары жазу машинасының пернетақтасына бағытталған мәтіндік кіріс және шығыс әдістерімен шектеледі. Көптеген өңдеулер бір жол бойынша жасалады. Мәтін теру, өңдеу және құжатты көрсету бір уақытта жүрмейді. Әдетте, мәтін тікелей құжатқа енгізілмейді. Оның орнына пайдаланушылар тек мәтін терминалында осы командаларды енгізу арқылы құжат мәтінін өзгертеді. Командалар мен мәтін, сондай-ақ редактордың сәйкес шығысы, экранның төменгі жағынан жоғары қарай, енгізілген немесе экранға шығарылған ретімен қозғалады. Командалар әдетте олар өзгертетін жол(дар)ды көрсеткенімен, өңделген мәтінді құжаттың үлкен бөліктерімен байланыстырып көрсету үшін жеке команда қажет. Жол редакторлары әдетте енгізілген командалар қолданылатын «ағымдағы жолға» сілтеме сақтайды. Ал қазіргі заманғы экрандағы редакторлар пайдаланушыға құжаттың бөліктерін интерактивті және тікелей шарлауға, таңдауға және өңдеуге мүмкіндік береді. Әдетте, жол нөмірлері немесе іздеуге негіделген контекст (әсіресе жолдар ішінде өзгерістер енгізген кезде) құжаттың қай бөлігін өңдеуге немесе көрсетуге болатынын анықтау үшін қолданылады. Алғашқы жол редакторларына Expensive Typewriter және QED кірді. Екеуі де Unix пайда болғанға дейін жасалған; алғашқы екеуі DEC PDP 1-де жұмыс істеді, ал соңғысы Unisys өнімі болды. Unix жүйелері ed және ex ұсынады, соңғысы әдетте толық экранды редактордың арнайы режимі ретінде қолданылады. IBM PC-нің алғашқы 10 жылында DOS жүйесінде Edlin жол редакторы ғана қолжетімді болды. Жол редакторлары әлі де интерактивті емес түрде shell скрипттерінде және жұмыс істемей қалған операциялық жүйелермен жұмыс істегенде қолданылады. Жаңарту жүйелері, мысалы, patch, дәстүрлі түрде diff деректерін ed командаларынан тұратын скриптке түрлендіреді. Олар сонымен қатар көптеген MUD жүйелерінде де қолданылады, бірақ көптеген адамдар MUD жүйесінің жүктеу және шығару мүмкіндіктерін пайдалана отырып, өздерінің компьютерінде мәтінді өңдейді.
In computing, a line editor is a text editor in which each editing command applies to one or more complete lines of text designated by the user. Line editors predate screen based text editors and originated in an era when a computer operator typically interacted with a teleprinter (essentially a printer with a keyboard), with no video display, and no ability to move a cursor interactively within a document. Line editors were also a feature of many home computers, avoiding the need for a more memory intensive full screen editor. Line editors are limited to typewriter keyboard text oriented input and output methods. Most edits are a line at a time. Typing, editing, and document display do not occur simultaneously. Typically, typing does not enter text directly into the document. Instead, users modify the document text by entering these commands on a text only terminal. Commands and text, and corresponding output from the editor, will scroll up from the bottom of the screen in the order that they are entered or printed to the screen. Although the commands typically indicate the line(s) they modify, displaying the edited text within the context of larger portions of the document requires a separate command. Line editors keep a reference to the "current line" to which the entered commands usually are applied. In contrast, modern screen based editors allow the user to interactively and directly navigate, select, and modify portions of the document. Generally line numbers or a search based context (especially when making changes within lines) are used to specify which part of the document is to be edited or displayed. Early line editors included Expensive Typewriter and QED. Both pre dated the advent of Unix; the former two ran on DEC PDP 1's, while the latter was a Unisys product. Unix systems offer both ed and ex, the latter typically as a specialized mode of a full screen editor. For the first 10 years of the IBM PC, the only editor provided in DOS was the Edlin line editor. Line editors are still used non interactively in shell scripts and when dealing with failing operating systems. Update systems such as patch traditionally used diff data converted into a script of ed commands. They are also used in many MUD systems, though many people edit text on their own computer using MUD's download and upload features.