Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцария композиторы (1890–1974)
Swiss composer (1890–1974)
Франк Мартин (15 қыркүйек 1890 – 21 қараша 1974) – өмірінің көп бөлігін Нидерландыда өткізген швейцариялық композитор.
Frank Martin (15 September 1890 – 21 November 1974) was a Swiss composer, who spent much of his life in the Netherlands.
Балалық шағы мен жастық шағы
Женеваның Eaux Vives ауданында гугеноттар отбасында туған, Карл Мартин есімді кальвинист пастордың он баласының ең кішісі Франк Мартин, формалды білім алғанға дейін фортепианода импровизациялауды бастады. Тоғыз жасында ол ешқандай сыртқы музыкалық оқытусыз бірнеше ән жазды. Он екі жасында Бахтың "Матайдың құмарлығы" (St Matthew Passion) өнеріне куә болды және одан терең әсер алды. Әке-шешесінің тілегін құрметтеп, ол Женева университетінде екі жыл математика мен физиканы оқыды, бірақ сонымен бірге өзінің алғашқы музыка ұстазы Жозеф Лаубермен (1864–1953), Женева композиторы және сол кезде қаланың музыкалық өміріндегі жетекші тұлғамен фортепиано, композиция және гармонияны да оқыды. 1920 жылдары Мартин Эмиль Жак-Далькрозбен тығыз байланыста жұмыс істеді, одан ырғақ және музыкалық теория туралы көп нәрсе білді. 1918 мен 1926 жылдар аралығында Мартин Цюрих, Рим және Париж қалаларында өмір сүрді. Осы кезеңдегі шығармалары оның өзінің ерекше музыкалық даусын табуға тырысқанын көрсетеді. 1926 жылы ол Женева камералық музыка қоғамын құрды, оны келесі он жыл бойы басқарды және клавикорд пен фортепианода өнер көрсетті. Осы жылдары ол Жакус-Далькроз институтында музыкалық теория мен импровизацияны, ал Женева консерваториясында камералық музыканы оқытты.
Born into a Huguenot family in the Eaux Vives quarter of Geneva, the youngest of the ten children of a Calvinist pastor named Charles Martin, Frank Martin started to improvise on the piano prior to his formal schooling. At the age of nine he had already written a few songs, without external musical instruction. At age 12, he attended a performance of Bach's St Matthew Passion and was deeply affected by it. Respecting his parents' wishes, he studied mathematics and physics for two years at Geneva University, but at the same time was also studying piano, composition and harmony with his first music teacher Joseph Lauber (1864–1953), a Geneva composer and by that time a leading figure of the city's musical scene. In the 1920s, Martin worked closely with Émile Jaques Dalcroze from whom he learned much about rhythm and musical theory. Between 1918 and 1926 Martin lived in Zürich, Rome and Paris. Compositions of this time show him searching for an authentic musical voice of his own. In 1926 he established the Chamber Music Society of Geneva which, for the next ten years he conducted, as well as contributing on the clavichord and piano. During this period he was also teaching musical theory and improvisation at the Jaques Dalcroze Institute, and chamber music at the Geneva Conservatory.
Шығармалары
Мартиннің музыкасы көбінесе оның христиан дініне деген сенімінен шабыттанды. Осы тұрғыдан алғанда, оның шығармалары "оның сенімінің жалпыға ортақтығынан гөрі жеке ерекшелігінен" туындады, бұл Кальвиншілдіктен де кеңірек болды. Мартин өзінің қалыптасқан стилін Арнольд Шенбергтің он екі тондық техникасының жеке түріне (алғаш рет 1932 жылы қолданылған) негіздеді, бірақ тоналдылықтан толығымен бас тартқан жоқ. Азат текстуралар мен әдеттегі ритмдік күштілік оның стилін Шенбергтің стилінен ерекшелендіреді. Мартиннің ең жоғары бағаланған музыкасының көп бөлігі оның өмірінің соңғы он жылында жазылған. Ол өліміне он күн қалғанша "Et la vie l'emporta" атты соңғы кантатасымен жұмыс істеді. Ол Нидерландтың Наарден қаласында қайтыс болды және Женевадағы Корольдер зиратына жерленді. Мартиннің музыкасы Еуропа континентінде кеңінен орындалады, ал Ұлыбританияда одан әлдеқайда аз орындалады.
Martin's music was often inspired by his Christianity. In this regard, his compositions stemmed from "the individuality rather than universality of his faith certainly broader than Calvinism". Martin based his mature style on his personal variant (first used around 1932) of Arnold Schoenberg's twelve tone technique, but he did not abandon tonality. Lean textures and habitual rhythmic vehemence distinguish his style from Schoenberg's. Some of Martin's most acclaimed music comes from his last decade. He worked on his last cantata, Et la vie l'emporta, until ten days before his death. He died in Naarden in, the Netherlands, and was buried in Geneva at the Cimetière des Rois. Martin's music is widely performed in continental Europe, and to a much lesser extent, in the United Kingdom.