Кіріспе

Неміс-аргентиналық композитор Маурисио Рауль Кагель (mawˈɾisjo ˈkaɣel; 24 желтоқсан 1931 – 18 қыркүйек 2008) – аргентиналық және неміс композиторы, сондай-ақ академиялық оқытушы.

Ерте өмір және білім

Маурисио Рауль Кагель 1931 жылы 24 желтоқсанда Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында 1920 жылдары Ресейден қашқан ашкенази еврей отбасында дүниеге келді. Ол Буэнос-Айресте музыка, әдебиет тарихы мен философияны оқыды. 1957 жылы ол Батыс Германияның Кёльн қаласына көшіп, өмірінің соңына дейін сонда тұрды.

Мұғалім ретінде

1960–66 және 1972–76 жылдары Кагель Дармштадтердегі жазғы курстарда оқытумен айналысты. Ол 1964–65 жылдары Буффало университетінде музыка теориясы бойынша қонақ профессор ретінде сабақ берді. Берлин кино және теледидар академиясында қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Гётеборг және Кельн қалаларында жаңа музыка курстарының директоры қызметін атқарды. 1974–97 жылдары Кёльн жоғары мектебінде жаңа музыка театры кафедрасының профессоры болды. Оның шәкірттерінің арасында Моя Хендерсон, Кевин Воланс, Мария де Альвеар, Карола Баукхольт, Бранимир Кристич, Дэвид Савер, Хуан Мария Солар, Норма Тайер, Джеральд Барри, Мартин Гарри және Чао Мин Тунг болды.

Композитор ретінде

Кейбір шығармаларында орындаушыларға нақты театрлық нұсқаулар берілген, мысалы, ойнағанда белгілі бір мінез-құлықты көрсету, сахнаға нақты бір тәсілмен кіру немесе басқа орындаушылармен физикалық байланыс жасау. Осы себепті, кейде сыншылар оның туындыларын абсурд театрымен байланыстырған. Музыка тарихшылары оны қоғамдағы музыканың мәнін сынап қарастыратын, ойлы адам ретінде бағалаған. Ол сонымен қатар кино және фотосурет салаларында да белсенділік танытқан. 1991 жылы Кагель Уолтер Финктың шақыруымен Rheingau Musik Festival-дің жылдық Komponistenporträt-інің екінші композиторы атанды. 2000 жылы ол Эрнст фон Сименс музыкалық сыйлығына ие болды.

Музыка

Штатттеатр (1970) Кагельдің ең танымал туындысы болып саналады. Онда оның абсурдистік бейімділігі ең анық байқалады. Ол оны "билеушілер емес үшін балет" деп атады, бірақ ол көп жағынан операға жақын; музыкалық аспаптар ретінде науқас қазандықтары мен клизма құралдары қолданылады. Туынды дамыған сайын, өзінің музыкасы, жалпы алғанда опера мен балет, өзінің тақырыбына айналады. Радиоспектакль "Ein Aufnahmezustand" (1969) да осыған ұқсас, ол радиоспектакль жазуға байланысты оқиғалар туралы. "Con voce" ("Дауыспен") шығармасында маска киген үштік аспаптарды үнсіз мимикамен ойнайды. "Матч" (1964) – виолончельшілерге арналған "теннис ойыны", перкуссияшы төреші рөлінде, сонымен қатар Кагельдің фильмдерінің бірінің сюжеті және оның аспаптық театр туындыларының ең танымал туындысы. Кагель сонымен қатар көптеген дәстүрлі оркестрлік және камералық шығармалар жазды. Олардың көптегені Бетховен, Брамс, Бах және Лист сияқты композиторлардың бұрынғы музыкасына сілтеме жасайды.

Фильмдер

Кагель фильмдер де түсірді, олардың ең танымалдарының бірі – «Людвиг ван» (1970). Бұл фильм композитордың туғанына екі жүз жыл толуына орай Бетховеннің музыкасының қолданылуын сынға алады. Онда Бетховеннің студиясының көшірмесі, Бонндағы Бетховен үйіне жасалған ойша сапардың бір бөлігі ретінде көрсетіледі. Студияның ішіндегі барлық қабырғалар Бетховеннің ноталарымен жабысқан. Фильмнің саундтрегі – әр кадрда көрінетін музыканы орындайтын фортепианодан құралған. Музыка қисықтар мен жиектерге оралғандықтан, сәл бұрмаланған, бірақ Бетховеннің мотивтерін тануға болады. Фильмнің басқа бөліктерінде «1770 жылғы Бетховен жылына» байланысты радио немесе телеарналардың пародилері бар. Кейін Кагель бұл фильмін концертте фильмсіз орындалатын ноталар жинағына айналдырды. Партитура студияның әртүрлі бөліктерінің жақын кадрларынан тұрады, оларды орындаушы пианист интерпретациялауы тиіс.