Кіріспе

Герман композиторы Хельмут Фридрих Лахенманн (27 қараша 1935 жылы туған) – қазіргі заманғы классикалық музыканың неміс композиторы. Оның туындылары "аспаптық musique concrète" деп аталады.

Өмір жолы және шығармашылығы

Лахенманн Штутгартта дүниеге келді және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін (11 жасында) жергілікті шіркеу хорында ән айта бастады. Ол музыкаға ертеден бейім екенін көрсетіп, жасөспірім шағында-ақ композиция жасай бастады. 1955-1958 жылдары Штутгарттың Музикохсшулесінде Юрген Ухдемен фортепиано, Иоганн Непомук Дэвидпен композиция және теорияны оқыды және 1958-1960 жылдары Венецияда итальян композиторы Луиджи Нононың алғашқы жеке оқушысы болды. Ол сондай-ақ 1965 жылы Гент университетінің электрондық музыка студиясында қысқа уақыт жұмыс істеді, сол кезеңде өзінің жалғыз басылған Szenario таспасын жазды, бірақ одан кейін тек қана аспаптық музыкаға ғана назар аударды. Музыкасының қатыгездігі Франсиско Эстевесті өз шығармаларын Фрэнсис Бэконның суреттерімен салыстыруға итермеледі. Лахенманн өз композицияларын musique concrète instrumentale деп атаған, бұл дәстүрден тыс ойнау техникалары арқылы қол жетімді барлық дыбыс әлемін қамтитын музыкалық тілді білдіреді. Композитордың айтуынша, бұл музыка, сондықтан оның музыкасы негізінен дыбыстардың ең қарапайым түрлерінен алынған, олар күшейту процестері арқылы кеңейтілген шығармалардың негізі болып табылады. Оның ноталары орындаушыларға үлкен талап қояды, себебі ол жел, қола және струнный аспаптар үшін көптеген жаңа техникаларды ойлап тапты. Оның маңызды шығармалары: опера "Das Mädchen mit den Schwefelhölzern" (1990-96, Ханс Кристиан Андерсен, Леонардо да Винчи және Гудрун Энсслин шығармалары бойынша), оркестрлік шығармалар "Schwankungen am Rand" (1974-75, сегіз қола аспап, екі электр гитарасы, екі пиано, төрт дауыл жапырағы және 34 струнный аспап үшін), "Accanto" (1975-76, кларнет, үлкен оркестр және таспа үшін), "NUN" (1997-99, флейта, тромбон, ерлер хоры және үлкен оркестр үшін), ансамбльдік шығармалар "Mouvement (vor der Erstarrung)" (1982-84, үш және 14 орындаушы үшін), "Zwei Gefühle", "Musik mit Leonardo" (1992 [кейін "Das Mädchen mit den Schwefelhölzern" операсына енгізілген], Леонардо да Винчи шығармалары бойынша, екі диктор және 22 орындаушы үшін), үш скрипкалық квартет (Gran Torso, 1971, 1976 жылы қайта қарастырылған, 1988; Reigen seliger Geister, 1989; Grido, 2001), сондай-ақ оркестрлік, ансамбльдік және камералық шығармалар, алты пианино шығармасы. 1978 жылдан бері Дармштадт жаңа музыка жазғы мектебінде лекция оқып келеді. 1976 жылдан 1981 жылға дейін Ханновердегі Музикохсшуледе музыка теориясы, музыкалық есту және композиция пәнінен сабақ берді, ал 1981 жылдан 1999 жылға дейін Штутгарттағы Музикохсшуледе композиция пәнінен сабақ берді. Ол өзінің мақалалары, эсселері және лекцияларымен де танымал, олардың көпшілігі Musik als existentielle Erfahrung (Музыка – экзистенциалдық тәжірибе) (Breitkopf & Härtel, Wiesbaden, 1996) жинағында жарияланды. Лахенманн 1972 жылы Гамбург қаласының Бах сыйлығы, 1997 жылы Эрнст фон Сименс музыка сыйлығы және 2010 жылы BBVA Foundation Frontiers of Knowledge сыйлығы сияқты көптеген марапаттарға ие болды. Ол жапон пианисті Юкико Сугавараға үйленген.