Кіріспе

Тұрақты жобалау категориясы Тұрақты ландшафттық архитектура - бұл құрылыс және табиғи ортаны жоспарлау мен жобалаумен байланысты тұрақты жобалау категориясы. Орнықты ландшафтты жобалау тұрақты дамудың үш тірегін қамтиды: экономикалық әл-ауқат, әлеуметтік әділеттілік және қоршаған ортаны қорғау. Біріккен қалалар мен жергілікті үкіметтер, ЮНЕСКО және Тұрақты даму жөніндегі әлемдік саммит сәтті тұрақты ландшафт дизайнын жасау үшін мәдени сақтаудың төртінші тірегін қосуды ұсынады. Тұрақты ландшафтты құру үшін экологияны, тарихын, мәдени бірлестіктерді, әлеуметтік-саяси динамиканы, геологияны, топографияны, топырақты, жерді пайдалануды және сәулетті қарастыру қажет. Тұрақты ландшафт архитектурасының мақсаттары ластануды азайту, суды басқаруды арттыру және өсімдіктерді ойластырған таңдауды қамтиды. Тұрақты ландшафт архитектурасының мысалы - бұл тұрақты қалалық дренаж жүйесін жобалау, ол жабайы жануарлар тіршілік ету ортасын қорғайды, демалыс нысандарын жақсартады және су тасқынын бақылау арқылы ақша үнемдейді. Тағы бір мысал - ландшафт архитектурасының жобасының тұрақтылығына ықпал ететін жасыл шатырдың немесе шатырдағы бақтың дизайны. Шатыр жер бетіндегі суды басқаруға, қоршаған ортаға әсерін азайтуға және демалуға мүмкіндік береді.

Тарих

Қазіргі заманғы ландшафттың жойылуы туралы алғашқы құжаттандырылған алаңдаушылық 1981 жылғы Жабайы табиғат және ауыл шаруашылығы туралы заңда болды.

Тарихи мәдени ықпал

Тұрақты ландшафт дизайны дегеніміз туралы көзқарастар әртүрлі мәдени линзаларда әртүрлі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Шығыс пен Батыс өркениеттері табиғатпен қалай қарым-қатынас жасау туралы қарама-қарсы философияларға ие болды.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында Фредерик Лоу Олмстед (1822-1903) американдық ландшафт архитектурасының ізашарсы болды. Олмстед өзінің мансабын Англияға барғанға дейін ауыл шаруашылығы тілшісі ретінде бастады, онда ол ағылшын ландшафты дизайнының идеяларын Америка Құрама Штаттарына алып келді. Ол ландшафт дизайнын қоғамның динамикасын өзгерту үшін қолданды. Оның жобалары қала арқылы қоғамдық жолдарды құру арқылы әртүрлі қабаттан шыққан қауым мүшелерінің араласуын ынталандырды. Бұл әлеуметтік тұрақтылыққа негізделген қалалық ортақ кеңістіктерді құруға баса назар аударуды қамтамасыз етті. Оның мұрасы әлі күнге дейін Нью-Йорк қаласының Орталық паркі, Бостонның Смарагдты мойынтірігі және АҚШ Капитолийі сияқты жобаларда өмір сүруде. Олмстедтің Солтүстік Американың ландшафт архитектурасына енгізген мәдени және философиялық ілімі әлеуметтік тұрақты ландшафт дизайнының негізін құрды. Бұл идея Фредерик Клементс бастаған ғылыми экологияның ескі парадигмасына (1905-1940 жылдар) жатады, ол адамдарды табиғи экологияның бір бөлігі болудан алып тастайды. Оның идеялары революциялық болды, өйткені ол қоршаған ортаны қорғауды ландшафт архитектурасының алдыңғы шегіне қойды, өйткені салауатты өмір сүру ортасы тұрғындардың қоршаған ортаны құрметтеуіне ықпал етеді. Солтүстік Америкадағы сияқты табиғатты қорғау да кеңістіктегі жануарларды алыстан тамашалауға мүмкіндік беретін "басқару" ретінде қарастырылды. Сонымен қатар, ландшафттар табиғи ресурстарды пайдалануды оңтайландыру және жердің экономикалық пайдасын арттыру үшін жобаланған. Ежелгі Шығыс Еуропа өркениеттерінің ландшафттарын зерттеуде де осыған ұқсас идеалдар байқалды. Эгей теңізінде коаксиалды егістік пен террасалар көбінесе азық-түлік үшін жерді өңдеу үшін пайдаланылды. Бұл барлық жасанды ландшафт манипуляцияларының түп тамырына байланысты; өмір сүру әдісі. Ауыл шаруашылығы мен ресурстарды бөлу - бұл адамдардың ландшафт архитектурасына инстинктивті тәсіл, бұл адамның осындай ландшафттарды тұрақты және тұрақты пайдалануына тәуелділігін көрсетеді.

Шығыс өркениеттері

Шығыс Азия елдерінің тұрақты ландшафттық сәулетке байланысты басқа мәдени тарихы болды. Батыс өркениетінің басты назарды аударатын бағыты - адам ортасындағы құрылыс, ал шығыс елдерінде адам мен табиғаттың бірлігін көтермелейтін дәстүрлі философиялар қолданылып, ландшафты жобаланған. Адам мен табиғат бөлек болып саналды, ал адамдар табиғаттың "ауыртпалықтарын" жеңудің жолдарын ойлап табатын болды. Шығыс мәдениеті, керісінше, табиғатпен үйлесімді болуға тырысты. Бұл жаппай көші-қонмен бірге биологиялық әртүрліліктің айтарлықтай жоғалуы да орын алады, өйткені орман жерлері ағаш және тұрғын үйлерді пайдалану үшін ағаштан тазаланады. Қалаландыру мен көліктік қатынастың артуына байланысты көршілес ауылдық жерлер мен тіпті шалғайдағы ауылдар функционалдық қалалық аймақтарға (ФУР) берілді және олар мәдени және мұралық құндылықтарын баяу жоғалтады. Шығыс Азия елдерін батыстық колонизациялау ландшафт архитектурасының дәстүрлі мәдени көзқарастарын батыстық идеалдармен алмастырды. Қалаландыру қоршаған ортаны бүлдіруге әкеледі, мысалы, бөлініп-бөлініп кету, жасыл желектер мен судың сапасы нашарлау. Осы жағымсыз әсерлердің барлығы Фэншуйді қолдануға кедергі келтіреді. Афина осы тактиканың үлгісі болып табылады. 1980 жылдары Грекияның Афинасы шағын қала еді. Ол ауыл шаруашылығының шетіндегі жерлерге жайылып, қала аумағына жақын жатқан жерлерді жалмап кетті. Үкімет осындай аймақтарда зәйтүн ағаштарын отырғыза бастады, сондықтан бірнеше санаттағы шағын жасыл қалалық кеңістіктер пайда болады. Зәйтүн ағаштары грек мәдениеті мен тарихындағы маңыздылығына байланысты мәдени және дәстүрлі тұрақтылықты ұсынады. Олар жергілікті азық-түлік өнімдерін өндіруге және табыс көзіне айналады. Сонымен қатар, ағаштар ыстық аралда көлеңкелі болады және өрт қаупін азайтады. Олар - бірнеше салалардағы тұрақты ландшафт дизайнына баса назар аударатын, оларды жүзеге асыру қиын қалалық ландшафттарды тұрақты түрде жобалаудың қолайлы тәсілі болып табылады. Зәйтүн ағаштарының мәдени ерекшелігіне баса назар аудару мәдени тұрақтылықты қамтамасыз етеді, бұл тұрақты дамудың төртінші тірегі. Қалалық даму мен индустрияландыру ауыл жерлері мен қауымдастықтарға қатысуды ынталандырмағандықтан, Біріккен Ұлттар Ұйымы туристік әлеует арқылы осы кеңістіктердегі мәдени тұрақтылықты қалпына келтірудің жолдарын іздеді. 1990 жылы ЮНЕСКО геотуризмді қалыптастыру және тарихи және мәдени тұтастықты қалпына келтіру үшін Геопарктер құруға баса назар аударды. Бұл жобаларды мәдени ынталандыруға негіздеу арқылы ландшафт дизайны метрополитендік шектеулерге қарағанда, ауылдық қоғамдастық идеалдарына назар аударуы мүмкін. Румыниядағы Ţara Haţegului - мәдени басымдықты қолдана отырып, тұрақты ландшафт архитектурасын жүзеге асыратын осындай жобаның тамаша үлгісі. Ландшафт архитектурасын мәдени бірегейлікпен біріктіру жердің қоғамдастық мұрасының бір бөлігіне айналуын қамтамасыз етеді. Еуропа Кеңесі мәдени мұраның құндылығы туралы негіздемелік конвенция жасады, олар мәдени тұтастықтың ландшафттың әлеуметтік жауапкершілігімен байланысты екендігіне қол жеткізді. Олар ландшафт сәулеті тұрғысынан адамдардың қоршаған ортасын қорғауға бағытталған. Адамдарды қоршаған ортамен байланыстыра отырып, бұл олардың жеке басының бір бөлігіне айналады және экожүйені қорғауға қозғау береді. Кеңестің қорытындысында мұндай көп салалы саясат орнықты ландшафттық сәулет өсіру үшін өте маңызды.

Сертификаттар

Green Business Certification Inc. компаниясы АҚШ-тың Green Building Council ұйымымен серіктесіп, "Sustainable SITES Initiative" сертификаттау бағдарламасын құрды. Бұл бағдарлама LEED стратегиясын қабылдап, құрылыс ортасындағы ландшафттардың тұрақтылығын арттырады.