Кіріспе

Арагон мен Неапольдің королевасы Мария Кастильская (14 қараша 1401 4 қыркүйек 1458) - Арагонның королевасы және Неапольдің королевасы. Мария өзінің күйеуінің билігі кезінде Арагонның регенті болды, өйткені ол өзінің билігінің көп бөлігінде жоқ болды; оның регенттіктері 1420 және 1423 жылдар аралығында және 1432 және 1458 жылдар аралығында созылды. Ол сондай-ақ қысқа уақытқа Кастилия тағына мұрагер ретінде Астурия ханшайымы болды. 1402 жылы ол әкесі Кастилияның Генрих III-нің орнын басып, Астурия ханшайымы болды.

Балалық шақ

Мария Кастилия королі Генрих III мен Ланкастердің Екатеринасының тұңғыш баласы болды. Оның құс анасы - анасының әпкесі Мария де Аяла, монахиня және Кастилия королі Пётрдің заңсыз қызы. Ол үйленуіне дейін толықтай кастильдік үйде өсті, бұл шетелдік ханзадаға үйленетін патша қызы үшін ерекше болды. Оның білімін ұлы стюард Педро Гонсалес де Мендоса бақылады, ал оның гувернанты Инес де Айала и Толедо, 3-ші леди де Касарубиос дель Монте болды. Патшаның тұңғыш баласы ретінде Марияға Астурия ханшайымы атағы берілді, бұл атақ таққа бірінші кезектегі адамға арналған. Әкесі 1402 жылы 6 қаңтарда Толедо Кортесінде оны мұрагер ретінде ресми түрде мойындатты. Сол кезде оның мәртебесін күшейту үшін оның ағасы Фердинандтың ұлы Альфонсоға күйеуге шығады. Алайда, оның ағасы Джонның (болашақ патша) тууы ханшайымды мұрагерлік тізбегінде орыннан кесті; сол сәттен бастап ол тек инфанта болды. Оның балалық шағы өте бақытты болған; оның денсаулығының әлсіздігі ол үйленген жасөспірімге дейін айқын болған жоқ. Әкесі ол төрт жасында қайтыс болып, тақты жалғыз інісі Иоанн II-ге қалдырып, оның мұрагерін қайтадан борыштық етті. Оның анасы, Екатерина королевасы король Иоанн II кіші болған кезде Кастилияның корольдік тажын регент ретінде басқарып, инфанта анасының мемлекет қайраткерлігін бақылай алды. Патша ананың саяси әрекеттері кейін Марияны өзінің патшайым және регент ретінде жауапкершілігі мен артықшылықтарын сезіне бастады. Ана мен қыз өте жақын болғандықтан, қыз үйленгеннен кейін де жиі хат алысып тұратын.

Неке

Мария мен Альфонсоның қыз алысуы ол жеті жасқа толғанға дейін ресми түрде бекітілмеген, бірақ ол Генрих III-нің соңғы еркімен және өсиетпен расталған болатын. Осы келісім бойынша Марияның інісі Джон Альфонсоның әпкесі Марияға, ал Марияның әпкесі Катерина Альфонсоның інісі Генриге үйленетін болды. Мария мен Альфонсоның некелері 1415 жылы 12 маусымда Валенсия соборында өтті. Бұл жұпты Антипапа Бенедикт XIII үйленді, ол да олардың некелерін бекітті. Марияға жер мен табыс түрінде керемет қалыңдық берілді, ал Альфонсо Кастилияның инфанты дәрежесіне көтерілді. Кейінірек оның ағасы қалыңдықтың тым көп екенін және бұл іс жүзінде Кастилияның инфантасына берілген ең үлкен қалыңдық екенін айтып шағымданады. Оның қайын атасы мен қайын анасы Альбуркерктік Элеонораның саясатына байланысты отбасылық дау-дамайлар жиі болды. Арагонның инфанттары, оның күйеу ағалары Генрих, Петр және әсіресе, Марияның регенттік қызметіне қатысты мәселелерді шешуге көмектесетін Джон болды. Марияның денсаулығы нашар еді, мүмкін, ол эпилепсиямен ауыратын шығар. Ауырып қалғаннан кейін оның бет-әлпеті мүлдем күйіп, сұлулығынан айырылды. Ол он алты жасқа толғанға дейін алғашқы күтіміне ие болған жоқ және некеге тұру кешіктірілуі керек болды; ерлі-зайыптылар балалы болмады. Оның некесі тек саяси одақ болды. Некедегі бақыттың аз сәттері некедегі алғашқы жылдары болды. Баласыздық олардың некелеріне және Альфонсоның билігіне қатты әсер етті. Олардың қарым-қатынасы 1423 жылы, Альфонсо Неапольден оралғаннан кейін және күйеуінің итальяндық сүйіктісі Жиральдона Карлино оған Фердинанд деген ұлды бергенін білгеннен кейін нашарлай бастады. Ол күйеуінің опасыздығына қатты ренжігендіктен, оған анасы қайтыс болды деп өтірік айтып, күйеуін ренжіту үшін осылай істеді. Ажырасу мүмкін емес еді, сондықтан ерлі-зайыптылар ыңғайлы болғандықтан бірге тұрды.

Корольдік регент

Бір жылдан аз уақыт өткен соң, 1416 жылы 1 сәуірде король Фердинанд I қайтыс болып, Марияның күйеуіне тақты қалдырып, оны Арагонның патшайымы етті. Аурудың кесірінен ол қайын атасы мен анасының жерлеу рәсіміне бара алмады. Арагонның барлық патшайымдары сияқты, тек бес (оның ішінде қайын анасы) Мария ешқашан патшайым болып тажына киген емес. Саяси белсенді Элеонора патшайымның әдеттегідей, келінін өз рөліне дайындағаны туралы ешқандай дәлел жоқ. Ол күйеуінің өлімінен кейін де саяси ықпалын жалғастырған қатаң қайын енесінің көлеңкесінде қалды. Жас патшайым тек қажет болған кезде ғана жұрт алдында көрінді және саясатқа араласпады, оның орнына Элеонораға ұмтылды. Марияның аты көпшілік назарына тек патша ананың денсаулығы нашарлай бастағанда ғана түсті. 1420 жылы Альфонсо Арагоннан Неаполь тағына ие болу үшін кетіп қалды. Ол регенттікті бірнеше рет Кастилия мен Арагон арасында соғысқа себепші болған амбициялық және сенімсіз ағаларының ешқайсысына қалдыруға дайын емес еді. Оның орнына Марияны өзінің регенті деп жариялады. Кетер алдында ол оған өзінен кейінгі билікті және оның орнын басып билік ету құқығын беретін құжат берді. Король өзінің бүкіл билігі бойы Арагоннан тыс болғандықтан, корольдік де-факто корольдіктің билеушісі болды, ол генерал-лейтенант атағын иеленді. Оның жеке сарайына көптеген кастильдіктер кіргенімен, Мария өзінің регенттік кезінде тек арагондықтарды ғана тағайындады, бұл оның танымалдылығына және оның сотының жақсы жұмыс істеуіне ықпал етті. Оның бірінші регенттік өкілеттігі 1420 жылдан 1423 жылға дейін, ал екіншісі 1432 жылдан 1458 жылы күйеуінің өліміне дейін созылды. Осылайша, ол күйеуінің билігі кезінде болған бургерлер мен шаруалармен болған қақтығыстарды шешуге мәжбүр болды. 1435 жылы Италиядағы Понзада жеңілгеннен кейін Альфонсо тұтқындалғанда, ол оның босатылуына ақша жинады. Бірде Арагонның королевасы Мария мен Кастилияның королевасы Мария, екі ағайынды және қайынжеңел, күйеулері атынан Вальядолидте Арагон мен Кастилия арасындағы бейбітшілік келісімін жасады. Егер Кастилияның королевасы Арагонның королевасы сияқты билік иелері болса, Испанияда сол кезде бейбітшілік болар еді. 1454 жылы ағасының өлімінен кейін Арагон патшайымы Кастилияға барып, оның жаңа патшасы, оның немере інісі Генрих IV-мен келіссөздер жүргізді. Ол 1458 жылы қайтыс болғанға дейін Кастилияның Аревало қаласында тұрды.