Кіріспе

1304 1305 1306

1305 жыл (MCCCV) – Юлиан күнтізбесі бойынша жұма күні басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар - наурыз

12 қаңтар – Иран иханатының билеушісі Олжаиту ханның 8 жасар ұлы (және үлкен баласы) Бастам мен бұрынғы иханат билеушісі, қайтыс болған Газан ханның жалғыз аман қалған баласы, 7 жасар Ульжай Құтлуғ Хатун Тәбризде некелеседі. Екі баланың құдайы болуы 1303 жылдың 17 қыркүйегінде Газан мен Ольжаитудың келісімімен белгіленген. 16 қаңтар – Уильям де Гамильтон ресми түрде лорд-канцлер болып тағайындалды, ол сол кезде Англиядағы ең жоғары дәрежелі сайланған лауазым иесі еді. 23 қаңтар – Генрих II Кёзеги, Славония банды, Пожега мен Валкодағы хорват аймақтарын жаулап алып, Валкосентгиоргидегі лагерінен қосып алу туралы жарлық шығарды. 26 ақпан – Испанияда Арагон королі Яков II және Кастилия королі Фердинанд IV Кастилиядағы Санта-Мария-де-Хуэрта монастырында кездесу өткізді. Кастилия тарапынан Фердинандтың інісі, ханзада Джон; Лара әулетінен Хуан Нунес II де Лара; Фердинандтың туысы Хуан Мануэль; және Португалия ханзадасы Афонсо да қатысты. 28 ақпан – 52-ші ағылшын парламенті құрылды. 19 наурыз – Амир Чупан, Йи герцогы, Ольжаитудың қызы Доуланди Хатунға құда түсті. 20 наурыз – Король Эдуард 52-ші парламентті таратып жіберді. 25 наурыз – Кастилиялық Хуан Мануэль Аларконның иесі атанды.

Сәуір Маусым

30 сәуір – Византия императоры Михаил IX Палеолог итальяндық дворян және авантюрист Роджер де Флорды Адрианопольге шақырып, оны сол жерде өлтіреді. Роджер де Флормен бірге 300 атты әскер және онымен бірге келген 1000-ге жуық жаяу әскер де қаза табады. Бұл жоспарды сол кезде Византия армиясында қызмет еткен аландық жалдамалы әскерлер орындайды. Каталондық жасақтың командиріне жасалған бұл қастандық күтілген нәтижені бермейді. Жасақ таратылмайды, керісінше Византия жеріне жасалатын шабуылдар күшейе түседі. Роджер де Флордың өлтірілуінен кейін Македония мен Фракиядағы қирату кезеңі "Каталондық кек алу" деп аталады. 19 мамыр – Испанияда Арагон королі Яков II және Кастилия королі Фердинанд IV арасында Торелла шартында тоғыз ай бұрын белгіленген шекараларды қайта қарау мақсатында Эльше шартына қол қойылады.

шілде - қыркүйек

10 шілде – Апрос шайқасы: Михаил IX Палеолог басқаратын Византия әскерлері (шамамен 6000 сарбаз), ішінде Алан мен түркіленген (христиан дініне өткен түркілер) үлкен жасақтары бар, Апрос маңындағы Каталон отрядына шабуыл жасайды. Михаил барлық атты әскерге шабуылға көтерілуге бұйрық береді, бірақ түркіленгендер каталондықтарға жамау бойымен кешіп кетеді. Шайқас барысында Византиялықтар жеңіліске ұшырайды (көкпар атқандардан көп шығын көреді), Михаил жараланады, бірақ шайқас алаңынан қашып құтылады. 15 шілде – Англия королі Эдуард 15 қыркүйекте жиналатын жаңа Парламент шақырады. 3 тамыз – Шотландиялық көтерілісшілдердің басшысы, рыцарь Уильям Уоллес, Джон де Ментейт басқарған ағылшын әскерлерімен Глазгоның жанындағы Робройстонда тұтқындалады. Ол Лондонға жеткізіліп, Вестминстер залына әйелдердің киімімен, лавр гүлдерімен мазақтап әкелінеді. 23 тамыз – Уэстминстерде үш апталық соттан кейін Уильям Уоллес мемлекетке опасыздық жасады және соғыс кезінде бейбіт азаматтарға қатысты қатыгездік көрсеткені үшін кінәлі деп танылады. Соттан кейін оны Лондонның Смитфилд көшелерімен сүйреп, асып, денесін төрт бөлікке бөліп жазалайды – асып өлтіреді, бірақ әлі тірі кезінде кесіп тастайды, мүшесін алып тастайды, ішегін шығарып, (оның ішегі алдында өртеді), басын кесіп, содан кейін төрт бөлікке бөледі. Уоллестің басы Лондон көпірінің үстіне тіктеп қойылады, ал оның дене мүшелері Ньюкасл, Бервик, Стирлинг және Перт қалаларында бөлек қойылады. 15 қыркүйек – Англия королі Эдуард I Шотландия Корольдігін басқару туралы жарлық шығарады. Король Эдуард Траилбастонның алғашқы комиссиясын құрады, ол оған адам өлтіру, ұрлық, өрт және зорлау сияқты қылмыстарды, сондай-ақ белгілі бір құқық бұзушылықтарды жазалау үшін сот комиссияларын тағайындауға құқық береді. Эдуард ұсыныстар тізіміне құпия сөздерді де қосады. 19 қыркүйек – Тәбризде (қазіргі Иранда) моңғол иханы Ольяйту Юань әулетінен келген моңғол елшісін қабылдайды.

Қазан желтоқсан

9 қазан – Король Вацлав III, герцог Миешко I-нің қызы Виола Елизавета Тешенге үйленеді және Венгрия тағына деген құқығын Баварияның Отто III-інің пайдасына бас тартады. Осы кезде Польша тағына талапкер Владислав II Локотек Польша жерлерін жаулап ала бастайды. 24 қараша – Үндістанда Мальва патшасы Махалакадева Дели сұлтандығының басқыншыларынан қашуға тырысып қаза табады. Айн әл Мулк Мултани Дели сұлтандығының Мальвадағы губернаторы ретінде патшалықты билейді. 8 желтоқсан – Тәбризде моңғолдық Ылжайту хандығы Алтын Орда ханы Тоқта жіберген елшіні қабылдайды. 20 желтоқсан – Амроха шайқасы: Моңғол әскері (шамамен 30 000 сарбаз) Солтүстік Үндістандағы Дели сұлтандығына тағы шабуыл жасайды. Сұлтан Алауддин Халжи моңғолдарды тойтару үшін уәзір Гази Малик басқаратын атты әскерді жібереді. Шайқас барысында (Амроха ауданында) Дели әскері басқыншыларға күшті жеңіліс сыйлайды. Көптеген моңғолдар тұтқынға алынып, Дели әскеріне қосылады.

Туылғандар

2 маусым – Әбу Саид Бахадур (немесе "Әбу Саид"), моңғол билеушісі (1335 ж. ө.)
18 тамыз – Ашикага Такауджи, жапон генералы (шогун) (1358 ж. ө.)
25 қыркүйек – Әл-Махди Али, Йемен имамы және саясаткер (1372 ж. ө.)
29 қыркүйек – Генрих XIV, неміс дворяны және бірлескен билеуші (1339 ж. ө.)
28 қазан – Минбюк Тхихапате, Сагаингтің бірмалық билеушісі (1364 ж. ө.)
5 қараша – Роберт Клиффорд, ағылшын дворяны және рыцарь (1344 ж. ө.)
Агнес Богемиялық, богемиялық ханшайым (Премислидтер әулеті) (1337 ж. ө.)
Арнуол д’Одреем, француз дворяны, рыцарь және маршал (1370 ж. ө.)
Польшаның Елизаветасы, Венгрия және Хорватия королевасы (1380 ж. ө.)
Гао Мин (немесе "Гао Зечэн"), қытай ақыны және драматург (1370 ж. ө.)
Изабелла Арагондық (немесе "Элизабет"), неміс королевасы (1330 ж. ө.)
Кхатсун Намкха Лекпа Гьялцен, тибет діни басшысы (1343 ж. ө.)
Коноэ Мотоцугу, жапон дворяны (кугё) және регент (1354 ж. ө.)
Луи Юнкер, неміс дворяны, рыцарь және бірлескен билеуші (1345 ж. ө.)
Педро Арагондық, испан шаһзадесі (инфанте) және кеңесші (1381 ж. ө.)
Петр Фома, француз монахы, архиепископ және теолог (1366 ж. ө.)
Филипп де Кабассоль, француз епископы және пап легаты (1372 ж. ө.)
Шиба Такацуне, жапон генералы және сардар (даймё) (1367 ж. ө.)
Фриньянолық Фома, итальян кардиналы және Бас министр (1381 ж. ө.)
Ий Жа Хын, корей дворяны, шенеунік және Ұлы ханзаде (1371 ж. ө.)