Кіріспе
Никита Павлович Симонян (, , туған Мкртих Погосович Симонян, 12 қазан 1926 жыл) - армян тектес бұрынғы совет және ресейлік футбол шабуылшысы және жаттықтырушысы. Ол Армавирде дүниеге келген. 2021 жылы Ресей футбол одағының бірінші вице-президенті болды. Симонянға 1954 жылы КСРО-ның құрметті спорт шебері, 1968 жылы Ресейдің құрметті жаттықтырушысы, 1970 жылы КСРО-ның еңбек сіңірген жаттықтырушысы және 2011 жылы "Отан алдындағы еңбегі үшін" орденінің командирі атағы берілді. Симонян - 160 голмен "Спартак" клубының тарихындағы үздік бомбардир.
Nikita Pavlovich Simonyan (Никита Павлович Симонян, , born Mkrtych Pogosovich Simonyan, 12 October 1926) is a Soviet and Russian former football striker and coach of Armenian descent. He was born in Armavir. As of 2021 he was the Russian football functionary First Vice President of the Russian Football Union. Simonyan was awarded the Honoured Master of Sports of the USSR title in 1954, the Honored Coach of Russia title in 1968, the Merited Coach of the USSR title in 1970 and the Commander of the Order "For Services to the Fatherland" award in 2011. Simonyan is the top scorer in the history of the club Spartak Moscow at 160 goals.
Клубтық мансап
Симонян жасөспірімдік карьерасында "Динамо Сухуми" клубының ойыншысы болды. Сохумиде он алты жыл өмір сүргеннен кейін Симонян Мәскеуге көшіп, жергілікті "Крылья Советская Москва" клубына, "Советтердің қанаттары" деп те аталады. Горохов Симонянның Мәскеудегі алғашқы жаттықтырушысы болды. 1948 жылы Крылья Советская Московская клубының соңғы орынға ие болуымен клуб таратылды. 1949 жылы Симонян Мәскеудің "Спартак" клубымен келісімшарт жасады. Оның алғашқы жылында "Спартак" 1949 жылы Кеңес Одағының үздік лигасында үшінші орынға ие болды. Симонян мен Спартак 1952 жылы Кеңес Одағының үздік лигасында жеңіске жетті. Өзінің мансабында "Спартак" сапында 233 кездесу өткізіп, 133 гол соқты.
Халықаралық мансап
Симонян 1954 жылы Кеңес Одағының ұлттық футбол құрамасына қосылды. Ол 1956 жылы Мельбурн қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында командамен бірге өнер көрсетті. Команда Германия, Индонезия, Болгария және, ақыры, Югославияны жеңіп, футболдан алтын медальді жеңіп алды. Симонян 1958 жылы ФИФА әлем чемпионатында, оның алғашқы әлем чемпионатында, Кеңес одағы футбол құрамасының мүшесі болды. Команда капитаны Игорь Нетто жарақаттан кейін әлем чемпионатының көп бөлігінде ойнауға мүмкіндік бермегендіктен, Симонян оның орнына команда капитаны болып тағайындалды. Команда 4-топқа орналастырылды. Симонян Англияға қарсы гол соқты, олсыз Кеңес одағының командасы жеңілген болар еді. Кеңес Одағы соңғы топтық ойында Бразилия командасына жеңіліп қалды. КСРО екінші орынға ие болды, бұл оларды нокаут кезеңіне жіберді. Олар Швециядан жеңілді. Симонян өзінің соңғы матчын 1958 жылы 19 маусымда өткізді. 20 халықаралық матчтан 10 гол соқты.
Басқарушылық мансап
Футболдан ойыншы ретінде шыққаннан кейін, Симонян 1960 жылы Мәскеудегі "Спартактың" бас бапкері және менеджері болды. Симонян мен "Спартак" 1965 жылы Кеңестер одағы кубогын жеңгеннен кейін, Симонян клубты басқаруды тоқтатты. 1967 жылы "Спартак" клубының бас бапкері болды. 1968 жылы "Спартак" қайтадан топ лигасының финалына шықты, бірақ жеңімпаз болмады. Клуб 1969 жылы Кеңестер одағының үздік лигасын жеңіп алды, бұл олардың екінші үздік лига титулы болды. Симонян мен "Спартак" 1971 жылы Кеңестер одағының кубогын жеңіп алды. 1972 жылы Симонян "Спартак" командасын басқаруды тоқтатты. Армениялық Симонян 1973 жылы Арменияның "Арарат Ереван" клубына бас бапкерлік қызметтен өтті. Ол клубты 1973 жылы Кеңестер одағының үздік лигасында жеңіспен аяқтады. Аррат Ереван сол жылы 1973 жылғы Кеңестер Кубогын жеңіп алды. Симонянның басшылығымен клуб алғашқы кеңестік титулдарды жеңіп алды. Симонян 1974 жылы клубты басқаруды тоқтатты. 1984 жылы Арарат Ереванға оралып, 1985 жылы басқаруды тоқтатты.
Әкімшілік мансап
Кейін Симонян Кеңес Одағының футбол федерациясында, КСРО спорт комитеті мен Ресей футбол одағында жетекші қызметтерде жұмыс істеді. 2009 жылдың 24 қарашасында Симонян Виталий Мутконың отставкасынан кейін Ресей футбол одағының президенті міндетін атқарушы болып тағайындалды. Симонян 2010 жылдың 3 ақпанына дейін қызметте болды. 3 ақпанда Ресей футбол одағының арнайы конференциясында Сергей Фурсенко жаңа президент болып сайланды. Симонян Ереванда өткен Ресей мен Армения арасындағы 2012 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатының тең нәтижемен аяқталған матчына қатысты. 2011 жылдың 25 наурызында, матч алдындағы күні, Армения президенті Серж Саргсян Никита Симонянды "Құрмет медалімен" марапаттады. Сыйлық беру рәсімінде Симонян: "Мен осы құрметті сыйлықты алудан зор құрметтеймін. Мен жүз пайыз армянмын. Армениядан шыққан ата-анам бір кезде геноцидтен қашып құтылған. Әкем ұлы патриот еді. 1973 жылы "Арарат" ұлттық құрамасына жетекшілік ету мен үшін үлкен мәртебе болды. Осы жігіттер чемпиондық атақ пен кубок жеңіп алды. Бұл менің жаттықтырушы ретінде мереке ретінде саналды. Сіздер халыққа жауап бергендей, өтіп кете алмайсыздар. Шынында да, бұл керемет команда болды. Сондықтан мен ұрпақпын, және, әрине, біздің барлық адамдар тек ризашылық пен құлшылықпен. Сергей Фурсенко 2012 жылдың 25 маусымында отставкаға кеткеннен кейін Симонян екінші рет Ресей футбол одағының президенті міндетін атқарушы болып тағайындалды. Симонян 2012 жылдың 3 қыркүйегінде, Николай Толстых Ресей футбол одағының президенті болып сайланғанда, қызметінен кетті. Симонян, "Спартак" ардагері Александр Мирзоянмен бірге Юра Мовсисянның "Спартак" ойыншысы болуына байланысты жақсы тілектерін жолдады. Симонян Мовсисянға: "Құрметті Юра, Спартакта менден көп жеңіс күтемін. Сізге табыс тілеймін!" - деп жазды. Мовсисян: "Симонянның жетістіктерінен артық болу қиын болады" - деп жауап берді. Осындай құнды сыйлық үшін көп рахмет. Мен Симонян мен Мирзоянды ең үздік ойыншылар ретінде білемін және мен олар сияқты армян екеніме мақтанамын. Мен олардың ойнағанын көрген жоқпын, бірақ олардың "Спартак" үшін көп нәрсе істегенін білемін. Мен оларға тіпті жақын емеспін [жетістіктер жағынан]. Әрине, менің жоспарларым бар. Мен гол соғып, жеңіске жетуді қалаймын. [Және] бірдеңе сәтті болғанда, мен сол кезде тарихқа енемін. 2013 жылдың 19 ақпанында Симонян жаңа "Спартак" аренасының салтанатты ашылуына қатысты. Ол егер 20 жасқа кішірек болса, клубта ойнауға қуанышты болар еді.
I am honored to receive this esteemed award. You know, I'm one hundred percent Armenian. My parents, being Armenians from Artvin, once escaped from the genocide. My father was a great patriot. For me it was a great honor to lead the national team in 1973, "Ararat." And what did these guys win the title and the cup for me, as a coach, was a holiday. You can not pass, as it responded to the people. Indeed, it was a great team. So I'm a generation, and of course, all our people just grateful and worship. After Sergei Fursenko resigned on 25 June 2012, Simonyan was appointed acting president of the Russian Football Union for a second time. Simonyan left office on 3 September 2012, when Nikolai Tolstykh was elected president of the Russian Football Union. Simonyan, along with fellow Spartak veteran Alexander Mirzoyan, sent well wishes to Yura Movsisyan in connection with his becoming a Spartak player. Simonyan wrote to Movsisyan, “Dear Yura, I hope that you win more titles at Spartak than I. I wish you success!” Movsisyan replied: “It will be difficult to exceed Simonyan’s achievements—[both] as a player and a coach. Thanks very much for such valuable gift. I know of Simonyan and Mirzoyan as the greatest players, and I am proud to be an Armenian just like them. I have not seen them play, but I know that they have done a lot for Spartak. I am not even close to them [in terms of accomplishments]. [But] I certainly do have plans. I want to score goals and achieve wins. [And] when something goes successfully, I will enter into history at that time.” On 19 February 2013, Simonyan attended the grand opening of the new Spartak arena. He reminisced that if he were 20 years younger, he would be happy to still play for the club.