Кіріспе

Қонтактөрелер арасындағы сүргі арқылы механикалық қуат беру Жинақ қозғалтқышы немесе сүргілі қозғалтқыш - қозғалтқыштың қозғалтқышынан қозғалтқыш дөңгелектерге қуат беру үшін берілістің екі дөңгелегін пайдаланатын берілістің түрі. Жүйенің өзі үздіксіз өзгермелі беріліс болып табылады; екі дисктің орналасуын реттеу арқылы шығыс қатынасы үздіксіз өзгереді. Бір кездері алғашқы автомобильдерде қолданылса да, бүгінде бұл жүйе шынжыр мен дискі жүйесінің орнына скутерлерде, әсіресе, педоциттерде жиі қолданылады. Ол механикалық жағынан шарлы-дискілік интегратормен бірдей, бірақ жоғары айналым моментін басқару үшін жасалған. Жүйе екі дисктен тұрады, әдетте металлдан, бір-біріне тік бұрышпен орнатылған. Бір диск қозғалтқышқа, екіншісі жүкке қосылады. Жүк дискісі оның сыртқы жиегі қозғалтқыш дискіге қысылғандай орналастырылады және әдетте сыртқы жиегіне кернеу моментін беруді жақсарту үшін қандай да бір жоғары сүргіш беті қолданылады. Алғашқы жүйелерде бұл бет үшін қағаз бен былғары жиі пайдаланылған. Дискілердің бірі, әдетте жүк жағы, оны қозғалған дискке қатысты жылжытуға мүмкіндік беретін білікке орнатылады, бұл оған қозғалған дисктің ортасындағы орнынан оның сыртқы радиусына дейін қозғалуға мүмкіндік береді. Жүк дискісін осы білік бойымен жылжыту кіріс пен шығыс жылдамдығының арақатынасын өзгертеді; жүк дискісі ортада болғанда шығыс нөлге тең, ал сыртқы жиегінде болғанда екі диск радиусының арақатынасы. Механикалық қарапайым және айнымалы берілісті қамтамасыз ететін, сыйымдылықты қажет етпейтін, бірақ оны пайдалануды шектейтін дизайндағы бірқатар проблемалар бар. Біріншісі - ауыстырылатын айналым күші екі диск арасындағы байланыс жапсырмасының функциясы, демек жүктеме дискінің енінің функциясы. Бұл енді арттыру айналым кернеуін басқаруды жақсартады, бірақ содан кейін екінші проблемаға тап болады. "Көше қатынасы" қозғалтқыштық дисктің ортасынан қашықтықтың функциясы болғандықтан, қозғалтқыштық дисктегі кез келген шекті қалыңдық ішкі және сыртқы жиектерді әртүрлі жылдамдықпен қозғалтуды білдіреді. Бұл подшипниктің бетінде едәуір сүрінуге әкеледі, оны тозып, едәуір мөлшерде жылу береді. Бұл оның төменгі айналымдағы роліне шектелетін тәтті нүктеге әкеледі.

Громфондық аспаптарда

Фрикциялық қозғалтқыш фонографтың айналмалы аспаптарын басқару сияқты төмен қуатты қолданбаларда сәтті қолданылды.

Автомобильдерде

Бұл қозғалтқыш жүйесін пайдаланған автомобильдерге Anglo Dane, Arista, Armadale, Astra, Allvelo, Bukh & Gry, Cartercar, Crown 12HP Model Two (1905 1906), Davis Totem, G.W.K., Kelsey, Lambert, LuLu, Metz, Ner a Car, Richardson және Turicum кірді. Turicum-тің сүргілік қозғалтқышы тікелей қозғалтқышқа қосылған жалпақ болат дискіден тұрады. Бұл негізгі диск кейіннен терімен қапталған кіші дөңгелекті оның бетіне қалыпты бағыттаған. Негізгі дөңгелектегі айналу жылдамдығы тұрақты деп есептегенде, диск бетіндегі бұрыштық жылдамдық айналу ортасынан қашықтыққа пропорционалды түрде артады. Сондықтан кіші дөңгелекті үлкен дөңгелектің бетінде әр түрлі нүктелерде орналастыру беріліс қатынасын өзгертеді. Сонымен қатар, ең төменгі және ең жоғары позициялардан тыс шектеулер болмағандықтан, беріліс қатынастары шексіз реттеледі. Ламберттің сүргілік қозғалтқышы (суретте көрсетілген) ұқсас болды, бірақ алюминий бетіндегі қозғалтқыш диск пен талшықты бетіндегі қозғалтқыш дөңгелекті қолданды.

Темір жол локомотивтерінде

Плимут локомотив зауытының алғашқы үш моделі, AL, BL және CL машиналары фрикциялық қозғалтқышпен жабдықталған. Тұрақты жол жөндеуші Ггердің Уикхэм троллейбусының алғашқы модельдері Vee қос JAP қозғалтқышын қолданды. Бұл үлкен тегіс серпіліс дөңгелегі мен сүргіш қозғалтқышты өткізді.

Белгілі қозғалтқыштар

Белгілі бір түрдегі сүргіш қозғалтқыштарға белбеулік қозғалтқыш жатады, бірақ ол "диск және дөңгелек" сүргіш қозғалтқыштардан бөлек жіктеледі.