Кіріспе

Жау батареясының орналасқан жерін оның қаруларының атыс дыбысынан анықтау әдісі Құрлық соғысында артиллерияның дыбыс арақашықтығы - оның қаруларының (немесе миномет немесе зымыран) атыс дыбысынан алынған деректерді пайдалана отырып, жау батареясының координаттарын анықтау әдісі, аталмыш мақсатты алу. Осы әдістерді атыс басқару деп аталатын белгілі координаттардағы позицияға артиллерия отын бағыттауға да қолдануға болады. Дыбыс арақашықтығын анықтау - дыбыс (немесе акустикалық) орналасуын қолдану, бұл ауада, жерде немесе су бетінде немесе астында пайда болуы мүмкін дыбыс көзін анықтау. Дыбыспен қашықтықты анықтау - бірінші дүниежүзілік соғыста тез дамыған жаудың артиллериясын анықтаудың үш әдісінің бірі. Басқалары әуеде барлау (көрнекі және фотосурет) және флеш-spot. Дыбыс рейнджері бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын пайда болған аудио және тоқтау сағаты әдістерін қолданды. Тоқтатуды бақылау әдістері атыс көзін табу, оның бағытын өлшеу және дыбыстың келгеніне қанша уақыт кететінін өлшеу. Ауральдық әдістерге әдетте адам бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан микрофондарды тыңдап, микрофонға жеткен дыбыс арасындағы уақытты өлшеуіш кіреді. Бұл әдісті немістер соғыс кезінде қолданған көрінеді, бірақ батыс одақтастары оны тез арада тиімсіз деп тастады, олар үнді диапазондаудың ғылыми әдістерін жасады, олардың ұрпақтары әлі күнге дейін қолданылады. Дауысты ғылыми арақашықтықта анықтаудың негізі - дыбыс көзіне бағыт беру үшін кем дегенде екі микрофоннан тұратын сенсорлық постыны пайдалану. Бірнеше сенсорлық бағаналарды қолданғанда, осы подшипниктердің қиылысуы батареяның орналасуын береді. Орындаулар әр сенсорлық постыларда орналасқан микрофондарға келу уақытының айырмашылығынан алынады. Әдетте сенсорлық бағаналарда үш бұрышты формада орналасқан үш микрофон болады, олардың өлшемдері 10 метрге жуық, бұл төменгі жиілік диапазонында сигнал мен шудың оңтайлы арақашықтығын алу үшін қажет қашықтық. 2018 жылдан бастап микрофондар мен бөлшектердің жылдамдық сенсорларын қамтитын "Акустикалық көп мақсатты сенсорлар" деп аталатын жаңа тәсіл әзірленуде. Бөлшектердің жылдамдық сенсорлары кең жолақты бағыттылыққа ие болғандықтан, төменгі жиіліктер үшін де, үлкен (жерде орналасқан) сенсорлық постыны "қамыт" өлшеміне дейін қысқартуға болады.

Дүниежүзілік соғыстар аралығы

Британиялық зерттеулер басқа елдердегідей соғыстар арасында жалғасты. Бұл Британияда жақсы микрофондар мен фотопленканың орнына жылу сезімтал қағазды пайдаланатын жазу аппаратурасына әкелді. Радио байланыс та жасалды, бірақ бұл тек микрофонды жазу аппаратына қосуға мүмкіндік берді, бірақ ол АП-ға жазуды қосуға мүмкіндік бермеді. 1930 жылдардың аяғындағы тағы бір жаңалық - бірінші реттік дифференциалдық теңдеулерді есептеген механикалық компьютер - салыстырғыш. Ол дыбыспен анықталған оқ атуының координаталарын нысананың координаталарымен салыстырудың жылдам әдісін ұсынды, осылайша оқ атудың құлдырауына түзетуді есептеу.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде дыбыс диапазоны жетілген технология болды және оны әсіресе британдықтар (корпус деңгейіндегі артиллериялық зерттеу полктері) және немістер (байқау бөлімдерінде) кеңінен қолданды. Даму жалғасты және жақсы жабдықтар енгізілді, әсіресе минометтерді табу үшін. Соғыс соңында британдықтар мультиплексті де енгізді, бұл микрофондарға жазба аппаратына ортақ өріс кабелін пайдалануға мүмкіндік берді. 1944 жылы радарлар минометтерді, бірақ қару-жарақ пен ракеталарды табуға жарамды екені анықталды. Радар снарядтарды "көрсе" алса да, олардың эллипстік траекториясын анықтау мүмкін болмады. АҚШ-тың теңіз жаяу әскерлері қорғаныс батальондарының стандартты бөлігі ретінде дыбыс қашықтығы бірліктерін енгізді. Бұл дыбыс ауқымын анықтау бөлімшелері Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын да, соғыс кезінде де теңіз жаяу әскерінде белсенді болды. АҚШ армиясы да дыбыс локаторларын қолданды. АҚШ әскерінің дыбыс қашықтығы бөлімдері 1942 жылдың қарашасынан кейін армия қатысқан барлық шайқастарға қатысты. Соғыстың соңында 13 000 адамнан тұратын 25 бақылау батальоны болды. Окинава жорығы кезінде АҚШ армиясы тиімді қарсы батареялық отын қамтамасыз ету үшін дыбыс диапазонын қолданды. Жапондықтар осы тиімді қарсы батареяға қарсы "атыс пен скрау" тактикасымен қарсылық көрсетуге тырысты, бұл дегеніміз - аз мөлшерде оқ ату және қарсы батареяның атысы келгенге дейін атыс орнын тастау. Бұл қарсы батареяның атысына қарсы тиімді тактика болса да, артиллерияның атысының тиімділігін төмендетуге бағытталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдықтар дыбыс диапазонын кеңінен қолданды. Интернетте артиллерияны байқау үшін дыбыс диапазонын пайдалануды қарастыратын көптеген керемет естеліктер бар, соның ішінде "4-ші Дурхамдық зерттеу полкі: Дос сияқты дыбыстар" және "Артиллерияның орналасуы үшін байланыс". "Артиллерияның орналасуы үшін байланыс" мақаласында осы операцияларға қатысы бар электрондық жабдықтар сипатталған. Британдық дыбыстық ауқымдау бірліктерінің, олардың орналасулары туралы өте толық есеп Massimo Mangilli Climpson-тың 2007 жылғы есебі болып табылады.

Корей соғысы

Артиллерияның дыбыстық қашықтығын бақылау Кореяда жүргізілді, бірақ негізінен қарама-қарсы миномет радары мен әуе кемелері арқылы артиллерия бақылаушылары алмастырылды. Радарларға қарсы қарсы шаралар сол кезде шектеулі болғандықтан және БҰҰ соғыстың барлық кезеңінде әуеде басымдыққа ие болғандықтан, бұл тәсілдер қарапайым және дәл болды.

Вьетнам

Вьетнамдағы қарсы батареяның көпшілігі радар немесе ұшақ арқылы жасалатын артиллерияны байқаумен айналысты. Австралия 1967 жылдан 1970 жылға дейін Вьетнамда дыбыс ауқымын бақылау жасағын орналастырды, ол барлық бағытты бақылау үшін тік базаны іске қосты. Сонымен қатар, осы кезеңде британдықтар үнділік радиолокациялық және минометтік радарлармен "Краккер" батареяларын Борнео мен Оманға орналастырды. 1970 жылдардың басында VHF радио байланысы енгізіліп, АП-тар жазу аппаратын қосуға мүмкіндік алды. Көп ұзамай электрониканың жетістігі арқалықтарды қолмен сызу және басқа да есептеулер электрондық калькуляторлармен ауыстырылды.