Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық физик (1906 жылы туған)
Italian physicist (born 1906)
Математикаға бейім
Майорана Сицилияның Катания қаласында дүниеге келген. Майорананың қарындасы Кирино Майорана да физик болған. Математикалық қабілеті жоғары Майорана 1923 жылы инженерлік мамандық бойынша университетте оқуға түсті, бірақ 1928 жылы Эмилио Сегренің ықпалымен физикаға ауысты. Ол Энрико Фермидің Римдегі командасына "Виа Панисперна жігіттері" деп аталатын топтың құрамына өте жас кезінде қосылды, олар өздерінің лабораториясы орналасқан көшенің атымен аталып кетті.
Majorana was born in Catania, Sicily. Majorana's uncle Quirino Majorana also was a physicist. Mathematically gifted, Majorana began his university studies in engineering in 1923, but switched to physics in 1928 at the urging of Emilio Segrè. He was very young when he joined Enrico Fermi's team in Rome as one of the "Via Panisperna boys", who took their name from the street address of their laboratory.
Алғашқы жарияланған ғылыми еңбектер
Майорананың алғашқы еңбектері атомдық спектроскопия мәселелерімен айналысты. Оның 1928 жылы жарияланған тұңғыш еңбегі, ол студент кезінде жазылған және оның авторы Римдегі Физика институтының кіші профессоры Джованни Джентиль болды. Бұл жұмыс Фермидің атом құрылымының статистикалық моделін атомдық спектроскопияға алғашқы сандық қолдануы болды (қазір Томас-Ферми моделі деп аталады, өйткені оны Льюэллин Томас да сипаттаған). Осы жұмыста Майорана мен Джентиль осы модель аясындағы алғашқы принциптерді қолданып есептеулер жасады, олар гадолиний мен уранның тәжірибелік түрде анықталған негізгі электрондық энергияларын және оптикалық спектрлерде байқалатын цезий сызықтарының жіктелген құрылымын жақсы түсіндірді. 1931 жылы Майорана атомдық спектрлердегі автоионизация құбылысы туралы алғашқы мақала жариялады, ол оны "спонтандық ионизация" деп атады; сол жылы Принстон университетінің Аллен Шенстоны жариялаған тәуелсіз мақала оны "автоионизация" деп атады, бұл атауды алғаш рет Пьер Огер қолданды. Бұл атау, деңгейсіз жазылған түрімен, содан бері осы құбылыстың қалыпты атауына айналды. Майорана 1929 жылы Римнің Ла Сапиенца университетінде физика ғылымдарының бакалавры (Laurea) дәрежесін алды. 1932 жылы ол атомдық спектроскопия саласында уақыт өзгеретін магнит өрістерінде бағытталған атомдардың мінез-құлқы туралы мақала жариялады. Бұл мәселені И.И. Раби және басқалар да зерттеді, бұл атом физикасының маңызды саласы – радиожиілікті спектроскопияның дамуына әкелді. Сол жылы Майорана өзіндік ішкі импульсі бар бөлшектердің релятивистік теориясы туралы мақала жариялады, онда ол Лоренц тобының шексіз өлшемді бейнелерін жасап, қолданды және элементарлық бөлшектердің массалық спектріне теориялық негіз берді. Италия тілінде жазылған Майорананың көптеген еңбектері сияқты, ол бірнеше онжылдық бойына салыстырмалы түрде белгісіз күйде қалды. 1932 жылы Ирен Жолио-Кюри мен Фредерик Жолионың жүргізген тәжірибелері гамма сәулесі деп ұсынған белгісіз бөлшектің бар екенін көрсетті. Майорана экспериментті бірінші болып дұрыс түсіндірді, ол бейтарап заряды және протонға шамамен тең массасы бар жаңа бөлшектің болуын қажет етеді; бұл бөлшек – нейтрон. Ферми оған осы тақырыпта мақала жазуды кеңес берді, бірақ Майорана бас тартты. Джеймс Чадвик сол жылы тәжірибе арқылы нейтронның бар екенін дәлелдеді және осы жаңалық үшін Нобель сыйлығына ие болды. Майорана өз жаңалықтарын жариялауға құлшынбағанымен белгілі болды, өйткені ол өз еңбегін қарапайым деп санады. Ол өмірінде барлығы тоғыз мақала жазды.
Majorana's first papers dealt with problems in atomic spectroscopy. His first paper, published in 1928, was written when he was an undergraduate and it was coauthored by Giovanni Gentile, Jr., a junior professor at the Institute of Physics in Rome. This work was an early quantitative application to atomic spectroscopy of Fermi's statistical model of atomic structure (now known as the Thomas–Fermi model, due to its contemporaneous description by Llewellyn Thomas). In this paper, Majorana and Gentile performed first principles calculations within the context of this model that gave a good account of experimentally observed core electron energies of gadolinium and uranium, and of the fine structure splitting of caesium lines observed in optical spectra. In 1931, Majorana published the first paper on the phenomenon of autoionization in atomic spectra, which he called "spontaneous ionization"; an independent paper in the same year, published by Allen Shenstone of Princeton University, called it "auto ionization", a name first used by Pierre Auger. This name, without the hyphen, has since become the conventional term for the phenomenon. Majorana earned his Laurea in physics at the University of Rome La Sapienza in 1929. In 1932, he published a paper in the field of atomic spectroscopy concerning the behaviour of aligned atoms in time varying magnetic fields. This problem, also studied by I. I. Rabi and others, led to development of an important sub branch of atomic physics, that of radio frequency spectroscopy. In the same year, Majorana published his paper on a relativistic theory of particles with arbitrary intrinsic momentum, in which he developed and applied infinite dimensional representations of the Lorentz group, and gave a theoretical basis for the mass spectrum of elementary particles. Like most of Majorana's papers, written in Italian, it languished in relative obscurity for several decades. Experiments in 1932 by Irène Joliot Curie and Frédéric Joliot showed the existence of an unknown particle that they suggested was a gamma ray. Majorana was the first to interpret correctly the experiment as requiring a new particle that had a neutral charge and a mass about the same as the proton; this particle is the neutron. Fermi advised him to write an article on the topic, but Majorana did not. James Chadwick proved the existence of the neutron by experiment later that year, and he was awarded the Nobel Prize for this discovery. Majorana was known for not seeking credit for his discoveries, considering his work to be banal. He wrote only nine papers in his lifetime.
Гейзенберг пен Бормен жұмыс
Фермидің ықпалымен Майорана 1933 жылдың басында Ұлттық зерттеулер кеңесінен алған грант бойынша Италиядан кетіп қалды. Германияның Лейпциг қаласында ол Вернер Гейзенбергпен кездесті. Майорана кейін Гейзенбергке жазған хаттарында оны ғана емес, сонымен қатар жақын досы деп тапқанын жеткізді.
"At Fermi's urging, Majorana left Italy early in 1933 on a grant from the National Research Council. In Leipzig, Germany, he met Werner Heisenberg. In letters he subsequently wrote to Heisenberg, Majorana revealed that he had found in him, not only a scientific colleague, but a warm personal friend."
Нейтрино массалары бойынша жұмыстар
Майорана нейтрино массалары туралы болашақты болжайтын теориялық жұмыстар жасады, және 2017 жылдан бері бұл мәселе белсенді зерттеу нысаны болып табылады.
Majorana did prescient theoretical work on neutrino masses, an active subject of research as of 2017.
Жоғалу
Болжам бойынша, Майорана Неапольден Палермоға сапарға шыққанға дейін банк шотынан барлық ақшасын шығарып алған. Дегенмен, Скиашианың кейбір қорытындыларын Майорананың бұрынғы әріптестері, оның ішінде Э. Амальди және Э. Сегре жоққа шығарды. Реками Майорананың жоғалуына қатысты әртүрлі гипотезаларды, Скиашиа ұсынғандарды да сын тұрғысынан қарастырып, Майорана Аргентинаға барып кеткен деген пікірді қолдайтын деректер келтіреді. 2016 жылы итальян философы Джорджо Агамбен Майорананың жоғалу оқиғасын зерттейтін кітап жариялады.
Reportedly, Majorana had withdrawn all of his money from his bank account prior to making a trip from Naples to Palermo. however, some of Sciascia's conclusions were refuted by some of Majorana's former colleagues, including E. Amaldi and E. Segrè. Recami critically examines various hypotheses about Majorana's disappearance, including those advanced by Sciascia, and presents suggestive evidence for the proposal that Majorana travelled to Argentina. Italian philosopher Giorgio Agamben published a book in 2016 that examines the case of Majorana's disappearance.
2011 жылы қайта ашылған және жабылған іс
2011 жылдың наурызында итальяндық БАҚ Рим прокуратурасының Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары Буэнос-Айресте Майоранамен кездескенін айтқан куәгердің мәлімдемесі бойынша тергеу басталғанын хабарлады. 2011 жылдың 7 маусымында итальяндық БАҚ Carabinieri RIS 1955 жылы Аргентинада түсірілген бір адамның суретін талдап, Майорананың бетімен он ұқсастық тапқанын мәлімдеді. 2015 жылдың 4 ақпанында Рим прокуратурасы Майорананың 1955-1959 жылдар аралығында тірі болғанын, Венесуэланың Валенсия қаласында тұрғанын жариялады. Жаңа мәліметтер негізінде, бұл соңғы тұжырымдар кеңсеге жоғалу ісін ресми жабуға мүмкіндік берді, оның жоғалуына қатысты қылмыстық қылмысқа қатысты деректер табылған жоқ, бұл оның жеке шешімі болуы мүмкін екені анықталды және ол Венесуэлаға эмиграциялаған деген болжам жасалды.
In March 2011, Italian media reported that the Rome Attorney's Office had announced an inquiry into the statement made by a witness about meeting with Majorana in Buenos Aires in the years after World War II. On 7 June 2011 Italian media reported that the Carabinieri's RIS had analyzed a photograph of a man taken in Argentina in 1955, finding ten points of similarity with Majorana's face. On 4 February 2015, the Rome Attorney's Office released a statement declaring that Majorana had been alive between 1955 and 1959, living in Valencia, Venezuela. Based upon new evidence, these last findings were the foundation for the office to declare the disappearance case officially closed, having found no criminal evidence related to his disappearance, determining that it probably was a personal choice, and a presumption that he had emigrated to Venezuela.
100 жылдығын атап өту
2006 жылы Майорананың 100 жылдығы тойланды. Этторе Майорананың мұрасы және XXI ғасыр физикасы» тақырыбындағы халықаралық конференция 2006 жылдың 5-6 қазанында Катанияда өтті. А. Бьянкони, Д. Бринк, Н. Кабиббо, Р. Касалбуони, Г. Драгони, С. Эспозито, Э. Фиорини, М. Ингуссио, Р. В. Жакки, Л. Майани, Р. Мантегня, Э. Миньеко, Р. Петронцио, Б. Презиоси, Р. Пуччи, Э. Реками және Антонино Зичичи сияқты жоғары деңгейдегі халықаралық ғалымдардың мақалаларынан тұратын конференция материалдары SISSA-ның POS Proceedings of Science басылымында жарияланды. Редакторлары – Андреа Рапис (төраға), Паоло Касторина, Франческо Катара, Сальваторе Ло Нигро, Эмилио Миньеко, Франческо Порто және Эмануэле Римини. 2006 жылы Италия физикалық қоғамы оның тоғыз жинақталған еңбегінен тұратын естелік кітапты, түсіндірмелермен және ағылшын тіліне аудармаларымен бірге жариялады. Сондай-ақ, 100 жылдығын атап өту мақсатында Теориялық физика электрондық журналы (EJTP) Майорананың мұрасының қазіргі дамуына арналған жиырма мақаладан тұратын арнайы нөмір шығарды. EJTP оның есімін еске алу үшін жүз жылдық мерекесіне орай сыйлық та белгіледі. Майорана медалі немесе Майорана сыйлығы – теориялық физиканың кең мағынасында ерекше шығармашылық, сыншыл ой және математикалық дәлдік көрсеткен зерттеушілерге жыл сайын берілетін сыйлық. 2006 жылғы Майорана сыйлығын Эразмо Реками (Бергамо университеті және INFN) мен Джордж Сударшан (Техас университеті) алды, ал 2007 жылғы Майорана сыйлығы Ли Смолинге (Канада, Теориялық физика периметрі институты), Элиано Пессаға (Италия, Павия университетінің ғылыми-зерттеу орталығы және Психология факультеті) және Марчелло Чиниге (Италия, Рим, La Sapienza университетінің физика факультеті) бұйырды.
The year 2006 marked Majorana's centenary. An international conference on "Ettore Majorana's legacy and the Physics of the XXI century" was held in commemoration of the centennial of Majorana's birth in Catania, 5–6 October 2006. The conference proceedings with articles of highly ranked international scientists A. Bianconi, D. Brink, N. Cabibbo, R. Casalbuoni, G. Dragoni, S. Esposito, E. Fiorini, M. Inguscio, R. W. Jackiw, L. Maiani, R. Mantegna, E. Migneco, R. Petronzio, B. Preziosi, R. Pucci, E. Recami, and Antonino Zichichi have been published by POS Proceedings of Science of SISSA, edited by Andrea Rapisarda (chairman), Paolo Castorina, Francesco Catara, Salvatore Lo Nigro, Emilio Migneco, Francesco Porto, and Emanuele Rimini. A commemorative book of his nine collected papers, with commentary and English translations, was published by the Italian Physical Society in 2006. Also to commemorate the centenary, the Electronic Journal of Theoretical Physics (EJTP) published a special issue of twenty articles dedicated to the modern development of Majorana's legacy. The EJTP also established a prize in his memory to mark his centenary. The Majorana Medal or Majorana Prize is an annual prize for researchers who have shown peculiar creativity, critical sense, and mathematical rigour in theoretical physics—in its broadest sense. The recipients of the 2006 Majorana Prize were Erasmo Recami (University of Bergamo and INFN) and George Sudarshan (University of Texas); of the 2007 Majorana Prize: Lee Smolin (Perimeter Institute for Theoretical Physics, Canada), Eliano Pessa (Centro Interdipartimentale di Scienze Cognitive, Università di Pavia and Dipartimento di Psicologia, Università di Pavia Piazza Botta, Italy) and Marcello Cini (Dipartimento di Fisica, Università La Sapienza, Roma, Italy).