Кіріспе

Хомо сапиенс түріндегі белоктарды кодтайтын ген Тропомиозин рецепторлы киназа С (TrkC), сонымен қатар NT 3 өсу факторы рецепторы, нейротрофты тирозинкиназа рецепторы 3-түрі немесе TrkC тирозинкиназа деп те аталады. Бұл адамда NTRK3 генінің кодтауындағы белок. TrkC - бұл NT 3 нейротрофиніне (нейротрофин 3) жоғары аффинитетті каталитикалық рецептор. Осылайша, TrkC бұл нейротрофтық фактордың, оның ішінде нейрондық дифференциация мен тіршілік етудің бірнеше әсерін қамтамасыз етеді. TrkC рецепторы рецепторлы тирозинкиназалардың үлкен отбасының бір бөлігі болып табылады. "Тирзозинкиназа" - мақсатты белоктардағы немесе "субстраттардағы" белгілі бір тирозиндерге фосфат тобын қосуға қабілетті фермент. Рецепторлы тирозинкиназа - бұл клеткалық мембранада орналасқан "тирозинкиназа" және оның клеткадан тыс домені арқылы лигандты байлау арқылы белсендіріледі. Тирозинкиназа рецепторларының басқа мысалдары: инсулин рецепторы, IGF 1 рецепторы, MuSK белок рецепторы, тамыр эндотелийлік өсу факторы (VEGF) рецепторы және т. б. TrkC фосфорилендіретін " субстрат " ақуыздарына PI3 киназасы кіреді.

Функция

TrkC - нейротрофин 3 (НТФ3 немесе НТ3 деп те аталады) үшін жоғары аффинитетті каталитикалық рецептор. Басқа NTRK рецепторлары мен рецепторлы тирозинкиназаларға ұқсас, лиганд байланысы рецепторды димеризациялауды, содан кейін рецептордың жасушалық (цитоплазмалық) доменіндегі консервацияланған тирозинге транс- автофосфорилирлеуді тудырады. Бұл консервацияланған тирозин ағынды сигнал каскадтарын іске асыратын адаптерлік ақуыздардың сүйемелдеу орындары ретінде қызмет етеді. PLCG1, PI3K және RAAS арқылы сигнал беру, белсендірілген NTRK3 төменгі ағымында, жасушалардың тіршілігін, көбеюін және қозғалыс қабілетін реттейді. TrkC локусы кем дегенде сегіз изоформаны кодтайды, соның ішінде киназа доменсіз немесе негізгі автофосфорильдеу орнына іргелес киназа инсерциялары бар формалар. Бұл формалар баламалы тігіс оқиғалары арқылы пайда болады және әр түрлі тіндер мен жасуша түрлерінде көрінеді. ТркС каталитикалық изоформасының НТ 3 белсенділігі нейрондық қыртыс жасушаларының көбеюіне және нейрондық дифференциацияға ықпал етеді. Екінші жағынан, NT 3 - тің катализдік емес TrkC изоформасына байлануы нейрондық дифференциацияны тудырмайды, бірақ нейрондық пролиферацияны да тудырмайды.

Отбасы мүшелері

Тропомиозин рецепторлары киназалары, сондай-ақ нейротрофты тирозинкиназа рецепторлары (Trk) деп те аталады, олар нейротрофтың белсенді сигнал беруін қамтамасыз ету арқылы нейрондардың биологиясында маңызды рөл атқарады. Trk рецепторлар отбасын құрайтын үш трансмембраналық рецепторлар бар TrkA, TrkB және TrkC (NTRK1, NTRK2 және NTRK3 гендерімен кодталады). Бұл рецепторлар тобының барлығы нейротрофиндермен, оның ішінде NGF (нервтік өсу факторы үшін), BDNF (мидан алынған нейротрофтық фактор үшін), NT 4 (нейротрофин үшін 4) және NT 3 (нейротрофин үшін 3) белсендіріледі. TrkA NGF әсерін медиацияласа, TrkB BDNF, NT 4 және NT 3 арқылы байланысады және белсендіріледі. Сонымен қатар, TrkC NT 3 қосылысымен байланысады және белсенділенеді. TrkB NT 3 - ге қарағанда BDNF және NT 4 - ке күшейіп байланады. TrkC NT 3 - ті TrkB - ге қарағанда күштірек байлайды. Trks-тен басқа тағы бір NT 3 рецепторлар туысы бар (TrkC & TrkB), "LNGFR" ( " төмен аффинділік жүйке өсу факторларының рецепторы ") деп аталады. TrkC-ден айырмашылығы, LNGFR NT 3 биологиясында әлдеқайда аз рөл атқарады. Кейбір зерттеушілер LNGFR нейротрофиндерді "қойма" ретінде қызмет ететінін көрсетті. LNGFR және Trk рецепторларын бір уақытта экспресстейтін жасушалар невротрофиннің жоғары "микроконцентрациясына" ие болғандықтан, белсенділігі жоғары болуы мүмкін. Алайда, LNGFR клетканың апоптоз арқылы өлуіне сигнал бере алатыны көрсетілді, сондықтан Trk рецепторлары болмаған жағдайда LNGFR экспрессиялайтын клеткалар нейротрофиннің қатысуымен өмір сүруден гөрі өлуі мүмкін. NTRK3 тәуелділік рецепторы екендігі дәлелденді, яғни ол өзінің лиганды NT 3 - ге байлағанда көбеюді тудырады, алайда NT 3 - тің болмауы NTRK3 - те апоптоздың индукциясына әкеледі.

Қатерлі ісікке әсері

1982 жылы онкогендік синтез ретінде анықталса да, жақында ғана Trk туысына жаңа қызығушылық пайда болды, өйткені ол адамдағы қатерлі ісіктердегі рөліне байланысты, өйткені NTRK1 (TrkA), NTRK2 (TrkB) және NTRK3 (TrkC) гендік синтездері мен басқа да онкогендік өзгерістердің анықталуы. Бірқатар Trk ингибиторлары (2015 жылы) клиникалық сынақтарда және адамдағы ісіктерді қысқартуда ертеде уәде берді. Нейротрофин рецепторлары туысының құрамында NTRK3 бар, олар қатерлі жасушаларда плейотроптық реакциялардың әртүрлі түрін, соның ішінде ісіктік жасушалардың инвазивтілігін және химиотоксикалық әсерін арттырады. НТРК3 экспрессиясының жоғарылауы нейробластома, медуллобластома және нейроэктодермиялық ми ісіктерінде байқалды.

NTRK3 метилирлеу

NTRK3 промотор аймағында транскрипция басталатын орынға (TSS) салыстырмалы түрде жақын орналасқан тығыз CpG аралы бар. HumanMethylation450 массивтерін, сандық метилирлеуге арналған PCR (qMSP) және Methylight сынақтарын қолдану арқылы NTRK3 барлық CRC жасушалық желілерінде метилирленгенін және қалыпты эпителий үлгілерінде емес екенін көрсетті. CRC- дағы преференциалдық метилирлеуі және нейротрофин рецепторы ретінде атқаратын рөліне байланысты оның колоректальды қатерлі ісіктің пайда болуында функционалдық рөлі бар деп болжанады. Сондай- ақ NTRK3 промотордың метилирлеу жағдайы CRC ісігінің үлгілерін қалыпты ісіктен бос матадан ажырата алады деп болжалды. Сондықтан оны, әсіресе SEPT9 сияқты басқа маркерлермен бірге, CRC молекулалық анықтау үшін биомаркер ретінде қарастыруға болады. NTRK3 сегіз геннің (DDIT3, FES, FLT3, SEPT5, SEPT9, SOX1, SOX17 және NTRK3 қоса) промотор немесе экзон 1- аймағында орналасқан тоғыз CpG метилирлеу зондтарының панельіндегі гендердің бірі ретінде ESCC (эзофагеялық плазмалы жасушалы карцинома) науқастарында прогностикалық болжау үшін көрсетілді.

Лигандтар

ТркС рецепторының клеткадан тыс доменін нысанаға алудың негіздері бар β- бұрылыс НТ 3 негізіндегі шағын молекулалы пептидомиметиктер ТркС агонисттері болып табылды. Кейінгі зерттеулер органикалық тірек сүйегі бар пептидомиметиктер мен β бұрылыс NT 3 құрылымына негізделген фармакофорлар TrkC- нің антагонисі ретінде жұмыс істей алатынын көрсетті.