Кіріспе

Вольфрам дителлуриді (WTe2) - органикалық емес жартылай металл химиялық қосылыс. 2014 жылдың қазан айында вольфрам дителлуриді өте үлкен магнит кедергісі бар екені анықталды: 0,5 Кельвиндегі 60 Тесла магнит өрісінде 13 миллион пайыздық кедергі көтерілді. Қарсылық магнит өрісінің квадратына пропорционалды және қанықтықты көрсетпейді. Бұл материал өтелген жартылай металдың алғашқы үлгісі болуы мүмкін, онда жылжымалы тесіктердің саны электрондардың санымен бірдей. Вольфрам дителлуриді көптеген басқа өтпелі металдар дихалькогенидтеріне ұқсас қабатты құрылымға ие, бірақ оның қабаттары соншалықты бұрмаланған, сондықтан олардың көпшілігі ортақ бал арасы торларын WTe2-де тану қиын. Вольфрам атомдары зигзаг тізбектерін құрайды, олар бір өлшемді өткізгіштер сияқты әрекет етеді деп есептеледі. Басқа екі өлшемді жартылай өткізгіштердегі электроннан айырмашылығы, WTe2-дегі электрондар қабаттар арасында оңай қозғала алады. Қысымға ұшыраған кезде WTe2-дегі магнитқорылыс әсері азаяды. 10,5 ГПа қысымнан жоғары магниттік кедергі жоғалады және материал суперөткізгішке айналады. 13,0 ГПа-да суперөткізгіштікке көшу 6,5 К-ден төмен болады. WTe2 Вейль жартылай металы деп болжалды және әсіресе Вейль жартылай металының бірінші үлгісі болып табылады, онда Вейль түйіндері электрон мен тесік қалталардың қиылысында болады. Сондай-ақ, терагерц жиіліктегі жарық импульстері материалдың атомдық торларын өзгертіп, WTe2 кристалдық құрылымын орторомбтық және моноклиникалық арасында ауыстыра алатыны хабарланды. Вольфрам дителлуридін жұқа табақтардан бір қабатқа дейін пішуге болады. Бір қабатты WTe2 бастапқыда 1T' кристалдық фазасында Вейль жартылай металы болып қала береді деп болжалды. Кейіннен тасымалдау өлшеулерімен 50K-дан төмен WTe2 бір қабаты оқшаулағыш ретінде әрекет етеді, бірақ жергілікті электростатикалық қақпа арқылы допингке тәуелсіз офсет тогымен. Құрылғының жиектері бойымен өткізгішті қысқарған байланыс геометриясын қолданғанда, бұл ауытқу тогы жоғалып кетті, бұл шамамен квантталған өткізгіштің WTe2 моноқабатты екі өлшемді топологиялық оқшаулағыш болуына сәйкес жиекке локалдастырылғанын көрсетеді. Екі және үш қабатты қалыңдықтағы үлгілерді бірдей өлшеу күтілетін жартылай металл реакциясын көрсетті. Басқа әдістерді қолдана отырып жүргізілген кейінгі зерттеулер, соның ішінде бұрыштық фотоэмиссиялық спектроскопия мен микротолқындық импиданстық микроскопияны қолдана отырып жүргізілген зерттеулер, тасымалдау нәтижелерімен сәйкес келді. WTe2 моноқабаттылығы допинг деңгейіне қарай реттелетін критикалық температурамен орташа допинг кезінде суперөткізгіштікке ие екендігі байқалады. Екі және үш қабатты WTe2 полярлы металдар болып, бір мезгілде металл мінез-құлқы мен ауыстырмалы электрлік поляризацияны ұстап тұрғаны байқалады. Поляризацияның пайда болуы қабаттар арасындағы тік зарядтың ауысуынан туындады, ол қабаттар аралық жылжу арқылы ауыстырылады.