Кіріспе
Тахоклин - сәулелі ішкі және дифференциалдық айналатын сыртқы конвекциялық аймақ арасындағы 0,3 Күн массасынан асатын жұлдыздардың өтпелі аймағы. Бұл аймақтың айналма жылдамдығы өте тез өзгергендіктен, өте үлкен қиылысқа ие болуына әкеледі. Конвективті сыртқы жағы дифференциалдық айналумен қалыпты сұйықтық ретінде айналады, полюстер баяу айналады, ал экватор тез айналады. Радиациялық ішкі жағы қатты денелердің айналуын көрсетеді, мүмкін, ол қалдықтар өрісіне байланысты. Ішкі жердің айналу жылдамдығы орташа ендіктердегі айналу жылдамдығына, яғни баяу полюстердегі және жылдам экватордағы жылдамдыққа шамамен тең. Гелиосейсмологияның соңғы нәтижелері тахоклиннің радиусы күн радиусынан 0,70 есе көп емес (орталықтан өлшенгенде, яғни бет 1 күн радиусында), қалыңдығы күн радиусынан 0,04 есе. Бұл дегеніміз, бұл аймақта өте үлкен қима профилі бар, бұл үлкен магнит өрістерінің қалыптасуының бір жолы. Тахоклиннің геометриясы мен ені жұлдыздық динамолардың модельдерінде маңызды рөл атқарады деп есептеледі, өйткені ол әлсіз полоидалды өрісті бұрандалап, әлдеқайда күшті тороидалды өрісті жасайды. Жақында радиобайқаулар суық жұлдыздар мен қоңыр карликтер, олар сәулелі ядросы жоқ және тек конвекциялық аймағы бар, олар үлкен масштабты, күн күшті магнит өрістерін сақтайтынын және тахоклиндер болмаған кезде де күн сияқты белсенділікті көрсетеді. Бұл конвекциялық аймақтың өзі күн динамосының қызметіне жауапты болуы мүмкін екенін көрсетеді. Тахоклин термині Эдвард Шпигель мен Жан Пол Захнның 1992 жылғы еңбегінде мұхиттық термоклинге ұқсастығы бойынша қолданылған.
The tachocline is the transition region of stars of more than 0.3 solar masses, between the radiative interior and the differentially rotating outer convective zone. This causes the region to have a very large shear as the rotation rate changes very rapidly. The convective exterior rotates as a normal fluid with differential rotation with the poles rotating slowly and the equator rotating quickly. The radiative interior exhibits solid body rotation, possibly due to a fossil field. The rotation rate through the interior is roughly equal to the rotation rate at mid latitudes, i. e. in between the rate at the slow poles and the fast equator. Recent results from helioseismology indicate that the tachocline is located at a radius of at most 0.70 times the solar radius (measured from the core, i. e., the surface is at 1 solar radius), with a thickness of 0.04 times the solar radius. This would mean the area has a very large shear profile that is one way that large scale magnetic fields can be formed. The geometry and width of the tachocline are thought to play an important role in models of the stellar dynamos by winding up the weaker poloidal field to create a much stronger toroidal field. Recent radio observations of cooler stars and brown dwarfs, which do not have a radiative core and only have a convective zone, demonstrate that they maintain large scale, solar strength magnetic fields and display solar like activity despite the absence of tachoclines. This suggests that the convective zone alone may be responsible for the function of the solar dynamo. The term tachocline was coined in a paper by Edward Spiegel and Jean Paul Zahn in 1992 by analogy to the oceanic thermocline.
Қосымша сілтемелер
Шарбоно, П., Кристенсен Дальсгаард, Дж., Хеннинг, Р., Ларсен, Р. М., Шу, Дж., Томпсон, М. Дж., Томчик, С., 1999а, "Күн тахоклині құрылымының гелиосейсмикалық шектеулері", Астрофис. J., 527, 445 460, Басу, С., Антия, Х. М., Нарасимха, Д., 1994, Күн конвекциялық аймағынан төменгі шектен шығу көлемін гелиосейсмикалық өлшеу, Mon. Жоқ, жоқ. Р. Астрон. Сок., 267, 209 224, Хьюз, Д. В., Роснер, Р., Вайс, Н. О. 2007 The Solar Tachocline, 382pp (Кембридж университетінің баспасы).
Hughes, D. W., Rosner, R., Weiss, N. O. 2007 The Solar Tachocline, 382pp (Cambridge University Press).