Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чарльз Колдуэлл (1772 - 1853) - Луисвилл университетінің медицина мектебін құрумен танымал болған XIX ғасырдағы АҚШ дәрігері.
American physician (1772–1853)
Charles Caldwell (May 14, 1772 – July 9, 1853) was a noted 19th century U. S. physician who is best known for starting what would become the University of Louisville School of Medicine and is one of the earliest proponents of Polygenism in the United States.
Ерте өмір
Чарльз Колдуэлл 1772 жылы 14 мамырда Солтүстік Каролина штатының Касвелл округіне туған. Оның ата-анасы ирланд иммигранттары болған. Колдуэлл 1796 жылы Пенсильвания университетінің медицина мектебінен докторлық дәріс алды.
Charles Caldwell was born on May 14, 1772, in Caswell County, North Carolina. His parents were Irish immigrants. Caldwell earned an M. D. from the University of Pennsylvania School of Medicine in 1796 while studying under Benjamin Rush.
Мансап
Колдуэлл Филадельфияда медицинаны жүзеге асырды және өзінің альма-матерінде, Пенсильвания университетінде оқытушы болды. Сондай-ақ, ол "Port Folio" (осы күнгі негізгі медициналық журналдардың бірі) редакторы және 200-ден астам медициналық басылымдарды жариялады. Калдвелл 1815 жылы Америка Антикварлар қоғамының мүшесі болып сайланды. Калдвеллдің 18 және 19 ғасырлардағы басылымдарының, соның ішінде Порт-фолионың көшірмелерінің едәуір саны ААС жинақтарында сақталған. Колдуэллдің басылымдарының түпнұсқа көшірмелерін ұстайтын басқа мекемелерге АҚШ Ұлттық медицина кітапханасы мен Гарвардтың Фрэнсис А. Контвей медицина кітапханасы кіреді. 1819 жылы Колдуэлл Филадельфиядан Лексингтондағы Кентуккидегі Трансильвания университетінің жаңадан құрылған медицина мектебінде оқыды. 1821 жылы ол франкофил болып, Кентуккидің Бас Ассамблеясын Франциядан 10 000 долларлық ғылым мен медицина кітаптарын сатып алуға көндірді, олардың көбі әлі күнге дейін университетте сақталған. Ол сәттілікке қол жеткізгенмен, оның "қатыгез" және "қасарыс" мінезі Трансильванияда жаулар туғызды. Университеттің медициналық бағдарламасы көп ұзамай жабылады. 1837 жылы мектеп оны жұмыстан шығарып жіберді, содан кейін ол бірнеше әріптестерімен Луисвиллге сапар шегіп, Луисвилл медициналық институтын құрды. Трансильваниядағыдай, ол жаңа мектепті бірден табысқа кенелтті, оның жылдам өсіп, аймақтың ең жақсы медициналық мектептерінің біріне айналды. Алайда, ол 1849 жылы Лансфорд Янделлмен жеке бәсекелестікке байланысты шығарылды. Колдуэлл Америкадағы полигенділікті қолдайтын алғашқылардың бірі болды. Ол қоршаған орта расалық айырмашылықтарға себепші деген ұстанымға қарсы шығып, оның орнына ақ нәсілдер, монғолдар, американдық үндістер және африкалықтар Құдаймен жеке-жеке жаратылған төрт түрлі нәсіл екенін айтты. Колдуэлл полигенділікті жақтаған алғашқы АҚШ дәрігерлерінің бірі болды; оның еңбегін кейіннен Жосия Нотт "Адамзаттың типтері" кітабында келтірді, әрі оған Сэмюэл Генри Диксон мен Джон Эдвардс Холбрук сияқты дәрігерлер еріп кетті. Колдуэлл өзінің теориясын АҚШ-тағы құлдық институтын қорғау үшін қолданды және өзі де үй құлдарын иеленді.
Caldwell practiced medicine in Philadelphia and was a lecturer at his alma mater, the University of Pennsylvania. He also edited the "Port Folio" (one of the day's primary medical magazines) and published over 200 medical publications. Caldwell was elected a member of the American Antiquarian Society in 1815. A significant number of copies of Caldwell's 18th and 19th century publications, including copies of the Port folio, survive in the collections of the AAS. Other institutions holding original copies of Caldwell's publications include the United States National Library of Medicine, and Harvard's Francis A. Countway Library of Medicine. In 1819, Caldwell left Philadelphia to join the fledgling medical school at Lexington, Kentucky's Transylvania University, where he quickly turned the school into the region's strongest. In 1821, he became a Francophile and convinced the Kentucky General Assembly to purchase $10,000 (~$ in ) worth of science and medical books from France, many of which are still held at the university. Despite his success, his "abrasive" and "arrogant" temperament created enemies at Transylvania. The university's medical program would fold soon afterwards. The school dismissed him in 1837, and he then traveled with several colleagues to Louisville, where they created the Louisville Medical Institute. As at Transylvania, he made the new school an instant success, with its rapid growth into one of the region's best medical schools. However, he was forced out in 1849 due to a personal rivalry with Lunsford Yandell. Caldwell was one of the earliest supporters of polygenism in America. Caldwell attacked the position that environment was the cause of racial differences and argued instead that four races, Caucasian, Mongolian, American Indian, and Africans, were four different species, created separately by God. Caldwell was one of the earlier of the U. S. physicians who argued for polygenism; his work was subsequently cited by Josiah Nott in Types of Mankind, and he was followed by physicians such as Samuel Henry Dickson and John Edwards Holbrook. Caldwell used his theories to defend the institution of slavery in the United States and owned domestic slaves himself.
Өлім
Колдуэлл 1853 жылы 9 шілдеде Луисвилл қаласында қайтыс болды. Ол Луисвиллдегі Кев Хилл зиратында жерленген.
Caldwell died on July 9, 1853, Louisville, Kentucky. He was buried at Cave Hill Cemetery in Louisville.