Кіріспе
AgMES (Ауыл шаруашылығы метадеректер элементтері жиынтығы) бастамасын Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) әзірледі және сипаттама, ресурстарды ашу, өзара іс-қимыл және әр түрлі ақпараттық ресурстар үшін деректер алмасу бойынша ауыл шаруашылығы саласындағы семантикалық стандарттар мәселелерін қамтиды. Ақпараттық ресурстардың әртүрлі түрлері үшін көптеген басқа метадеректер схемалары бар. Келесі тізімде бірнеше мысалдар бар: Құжат сияқты ақпараттық объектілер (DLIO): Дублин өзегі, ауыл шаруашылығы метадеректер элементтері жиынтығы (AgMES) Іс-шаралар: VCalendar Географиялық және өңірлік ақпарат: Географиялық ақпарат Метадеректер ISO / IEC 11179 Стандарттар Адамдар: Достың досы (FOAF), vCard Өсімдіктер өндірісі мен қорғанысы: Дарвин өзегі (1.0 және 2.0) (DwC) AgMES атау кеңістігі ретінде Дублин өзегі, AGLS және т.б. сияқты белгіленген стандартты метадеректер атау кеңістіктерінен ауыл шаруашылығына арналған арнайы кеңейтулерді және жетілдірмелерді қосу үшін жасалған. Осылайша, Құжат сияқты Ақпараттық нысандар үшін, мысалы, басылымдар, мақалалар, кітаптар, веб-сайттар, қағаздар және т.б. үшін, оны жоғарыда аталған стандартты атау кеңістіктерімен бірге пайдалану керек. AgMES бастамасы ауыл шаруашылығы саласындағы ақпараттық ресурстардың өзара іс-қимылын жақсартуға бағытталған, ол ақпарат алмасу құралдарын қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады. AgMES-пен DLIO-ны сипаттау оның негізгі сипаттамалары мен мазмұнын кез келген ақпараттық жүйеде оңай қайта қолдануға болатын стандартты түрде көрсетуді білдіреді. Ауыл шаруашылығы саласындағы мекемелер мен ұйымдар өздерінің DLIO-ларын сипаттау үшін AgMES-ті қолданған сайын, цифрлық кітапханалар мен басқа да ауыл шаруашылығы ақпараттарының қоймалары сияқты ақпараттық жүйелер арасында деректерді алмасу оңайырақ болады.
Document like Information Objects (DLIOs): Dublin Core, Agricultural Metadata Element Set (AgMES)
Events: VCalendar
Geographic and Regional Information: Geographic information—Metadata ISO/IEC 11179 Standards
Persons: Friend of a friend (FOAF), vCard
Plant Production and Protection: Darwin Core (1.0 and 2.0) (DwC)
AgMES as a namespace is designed to include agriculture specific extensions for terms and refinements from established standard metadata namespaces like Dublin Core, AGLS etc. Thus, to be used for Document like Information Objects, for example like publications, articles, books, web sites, papers, etc., it will have to be used in conjunction with the standard namespaces mentioned before. The AgMES initiative strives to achieve improved interoperability between information resources in agricultural domain by enabling means for exchange of information. Describing a DLIO with AgMES means exposing its major characteristics and contents in a standard way that can be reused easily in any information system. The more institutions and organizations in the agricultural domain that use AgMES to describe their DLIOs, the easier it will be to interchange data in between information systems like digital libraries and other repositories of agricultural information.
Қолданба профильдерін құру
Қолданба профильдері бір немесе бірнеше атау кеңістіктерінен алынған, іске асырушылар біріктірген және белгілі бір жергілікті қолданбаға оңтайландырылған дерек элементтерінен тұратын схемалар ретінде анықталады. Қолданбалық профильдер келесі төрт сипаттамаға ие: Олар қолданыстағы метадеректерді анықтау стандарттарының жиынтығына сәйкес келетін қолданба немесе талапқа бағдарланған элементтерді алу үшін пайдаланады. Қолданба профилі жаңа элементтерді құра алмайды. Қолданба профильдері бағдарламаларға немесе бақылаудағы сөздіктерге қатысты нақты мәліметтерді көрсетеді. Қолданба профилі элемент мәні, кардинальдылығы немесе дерек түрі сияқты ақпаратты да қамтиды. Соңында, қосымшаның профилі "семантикалық жағынан тар немесе нақтырақ" болғанша стандартталған анықтамалар жетілдірілуі мүмкін. Қолданбалық профильдердің бұл мүмкіндігі кеңінен таралған терминологияны алмастыру үшін нақты бір доменді қажет ететін жағдайларда қолданылады.
They draw upon existing pool of metadata definition standards to extract suitable application or requirement oriented elements. An application profile cannot create new elements. Application profiles specify the application specific details such as the schemes or controlled vocabularies. An application profile also contains information such as the format for the element value, cardinality or data type. Lastly, an application profile can refine standardized definitions as long as it is "semantically narrower or more specific". This capability of application profiles caters to situations where a domain specific terminology is needed to replace a more general one.
AgMES-ті қолдана отырып, қолданған үлгілер
AGRIS-тің қолдану профилі - бұл арнайы ауыл шаруашылығының ақпараттық нысандар (DLIO) сияқты құжаттарын сипаттауды, алмасуды және кейіннен іздеуді жақсарту үшін жасалған стандарт. Бұл ақпараттың таралған библиографиялық жүйелерде бөлісуіне мүмкіндік беретін және белгілі және қабылданған метадеректер стандарттарына негізделген формат. Іс-шараның қосымша профилі - бұл ауыл шаруашылығы қауымдастығының мүшелеріне алдағы іс-шара туралы "білуге" және оларды қосымша ақпарат таба алатын іс-шараның веб-сайтына бағыттауға мүмкіндік беретін стандарт. Осылайша, ақпарат ең аз мөлшерде беріледі, бірақ әр сала мен ұйымға бірдей қолданылады.
AgMES және семантикалық желі
AgMES метадеректер схемасының артықшылықтарының бірі - метадеректер элементі мен бақыланатын сөздіктер арасында байланыс орнату мүмкіндігі. Бақыланатын сөздіктер индекстеушіге (және іздеу бағдарламалаушысына) өрісті қалай толтыруға болатындығы туралы "таныс" параметрлер жиынтығын ұсынады. Көбінесе мәндер белгілі бір сөздіктерден (мысалы, AGROVOC) немесе сыныптамалық схемалардан (мысалы, AGRIS/CARIS сыныптамалық схемасы) және т.б. алынуы мүмкін. Метадеректер элементтері үшін бақыланатын сөздіктерді пайдалану мүмкіндігі арқасында пайдаланушыға ең нақты ақпарат беріледі. Осыған байланысты, URI және машинамен түсінікті семантиканы қолдану арқылы көрсетілген басқарылатын сөздіктер күшін пайдалану бойынша жұмыстар жүргізілуде. Осыған орай, ФАО AGROVOC дәстүрлі сөздікте көбірек семантиканы білдіру және дәстүрлі KOS-ты әрқашан алуға болатын тұжырымдамалық серверді сақтау орны ретінде құру мақсатында АӨС (Ауыл шаруашылығын ontology қызметі) бастамасын қолдайды.