Кіріспе

1980 жылғы лейборист партиясының басшылығына сайлау 1976 жылдан 1979 жылға дейін премьер-министр болған Джеймс Каллаганның отставкасынан кейін өткізілді. Ол өзінің орынбасары Майкл Футтан өзінің сүйікті мұрагері Денис Хилиге тәртіпті өтуді қадағалау үшін он сегіз ай бойы лейборист партиясының басшысы болды. Алайда, бұл кезеңде партия өзінің ішкі пікірі мен болашақ бағыты туралы ішкі пікірталастарға батып қалды. Бастапқыда үміткерлер Денис Хили, Питер Шор және Джон Силкин болуы мүмкін деп ойланды, бірақ Майкл Фут Хилиді тек өзі ғана жеңе алады деп сенген солшылдар тарапынан тұруға көндірілді. Бұл жағдайда Фут депутаттардың соңғы дауыс беруінде 10 дауыс айырмашылығымен жеңіске жетті. 1998 жылы Айвор Крю мен Энтони Кинг 1981 жылы Социал-демократиялық партияға (СДП) ауысқан кем дегенде бес (атауын атамаған) лейборист депутаттың лейбористер партиясына олар сайланбайтын солшыл көшбасшы деп санайтын адамды беру үшін әдейі Футқа дауыс бергенін айтты (бірақ СДП-ның құрылтайшы "Төрт топтың" ешқайсысы мұны істеген жоқ).

Жарыс басталды

Каллаганның отставкаға кетуі туралы хабарланғаннан кейінгі таңертең баспасөз Денис Хилиді байқауда жеңімпаз атады деп хабарлады. Осы кезде Майкл Фут Питер Шормен кімнің Хилиге қарсы шығуы мүмкін екені туралы талқылаудан кейін тұрмауға шешім қабылдады. Джон Силкин, Foot and Shore сияқты партияның сол жақ қанатында деп саналатын, өзінің кандидатурасын жариялады, бірақ ол Хилиді жеңудің нақты мүмкіндігі жоқ деп саналды. Тони Бенннің, басқа да үміткердің, сайлауға "бойкот" жасауы мүмкін деп ойланды. Егер ол сайланса, лейбористердің оң жақ қанатының тағы бір депутаты, мүмкін Билл Роджерс, сайлана алады деп ойланды. Осы кезде букмекер Ладброкс Хилиді жеңіске жетудің нақты фавориті етті, оның табысқа жетуіне 45 ставкасын ұсынды, ал керісінше Шорға 6 1 және Силкинге 101 ставкасын берді. Бірақ келесі күні Футқа тұруға мәжбүр болды. Ол әлі күнге дейін соңғы шешімін қабылдамағанын білдірсе де, The Glasgow Herald басылымы Силкиннің Футтың пайдасына кері қайтып кетпейтінін анық көрсеткендіктен, оның ойы өзгеруі мүмкін емес деп есептеді. Осылайша сайлау үш бұрышты жекпе-жек болуы мүмкін деп хабарланды, Хиллидің жақтастары бірінші дауыс беру кезінде өз кандидатының жеңісін болжады. Бенн бұл арада, 1981 жылы сайлаушылар алқасымен көшбасшыны сайлайтын депутаттар жүйесін алмастыратын жаңа франшизалық ережелер енгізілгенге дейін көшбасшылықты шешу керек деп, байқауға қарсы сөйледі. Саяси журналист Уильям Расселл Футтың араласуы бірінші дауыс беруде Хилидің жеңіске жету мүмкіндігі "адилетті" болмай "тақталы" болып кетті дегенді білдірді. Футтың беделін Каллаган жаңа басшы сайланғанға дейін премьер-министрдің сұрақтарында оның орнын басатынын сұрады. Хилли үкіметте екі ұзақ мерзім болды, 1974 жылдан 1979 жылға дейін қазына министрі және 1964 жылдан 1970 жылға дейін қорғаныс министрі болды. Ол алғаш рет 1945 жылы парламентке үміткер болып, 1952 жылдан бері депутат болды. Фут сияқты ол соңғы лейбористік көшбасшылық жарыста сәтсіз үміткер болды. Шор мен Силкин парламентте 20 жылдан аз уақыт қызмет еткенмен, олар бұрын министрлер кабинетінде қызмет атқарған. Шор 1964 жылдан бері Қоғамдар палатасында болды және Вильсон мен Каллаган үкіметтерінде бірқатар министрлік лауазымдарды атқарды, сонымен қатар 1965 және 1966 жылдар аралығында Гарольд Вильсонның Парламенттік жеке хатшысы болды. Ол сондай-ақ "Еуропаға қарсы" деген атаққа ие болды және Футтың 1976 жылы лейбористтер партиясының көшбасшысы болуына сәтсіз қолдау көрсетті.

Салдары

Фут өзінің жеңісіне қатысты журналистерге "Менің социалистік көзқарасым бұрынғыдай берік" деп, лейбористік солшылдықтағы позициясынан бас тартпайтынын айтты. Футтың сайлануы келесі жылы лейбористік оң жақ өкілдерінің SDP құруының маңызды факторы болып саналды. Ақырында Футтың лейбористерді жеңіске жетелеу үміті бұзылып, Маргарет Тэтчердің басшылығымен консерваторлар 1983 жылы келесі жалпы сайлауда жеңіске жетті, ал лейбористердің дауысының 27,6% -ы ғана болды, бұл 1918 жылдан бері ең нашар көрсеткіш. Бұл тек Парламент мүшелері арасында өткізілген соңғы лейбористік көшбасшылық сайлау болды; болашақ жарыстар үшін сайлаушылар колледжі енгізілді.