Кіріспе
Шок факторы - су асты жарылысынан кеме нысанасы алған шок мөлшерін бағалау үшін кеңінен қолданылатын шок факторы, ол жарылғыш зарядтың салмағы, көлбеулік арақашықтығы және шөгінді бұрышының (кеме мен зарядтың арасындағы) функциясы. R - бұл аяқпен көлбеулік ауқымы W - фунтпен тең келетін TNT зарядының салмағы = зарядтың салмағы (фунт) · Салыстырмалы тиімділік коэффициенті - корпус пен оқ-дәрі арасындағы қысым бұрышы. 1-кестедегі 1-кестенің сценарийін 1-суретте көрсетуге болады. 1-сурет: Шок факторын қолдану сценарийі. Шок факторын есептеудің сандық нәтижесі физикалық мәнге ие емес, бірақ су асты жарылысының кемеге әсерін бағалау үшін пайдаланылатын мәнді береді. 1-кестеде жарылыс салдарынан кеменің шок факторлары бойынша әсері сипатталған. 1-кесте: Шок факторлары әсерлерінің кестесі! Шоқ факторы ! - Айтшы ! Зақымдану! < 0.1 ∙ Зақымдану өте аз. Жалпы алғанда, маңызды емес деп саналады! 0.10.15 Жарық бұзылуы, электр бұзылуы, құбырдың ағуы, құбырдың жарылуы мүмкін! 0.150.20 Жоғарғы жақтағы зақымданулар санының өсуі; құбырдың жарылуы ықтимал; машиналардың істен шығуы! 0.2 -- Жалпы машиналардың зақымдануы! ≥0.5 Әдетте кеме үшін қауіпті деп саналады
W is the equivalent TNT charge weight in pounds = charge weight (lbs) · Relative effectiveness factor
is the depression angle between the hull and warhead. The application scenario for Equation 1 is illustrated by Figure 1. Figure 1: Shock Factor Application Scenario. The numeric result from computing the shock factor has no physical meaning, but it does provide a value that can be used to estimate the effect of an underwater blast on a vessel. Table 1 describes the effect of an explosion on a vessel for a range of shock factors. {| class="wikitable"
|+ Table 1: Shock Factor Table of Effects
|
! Shock Factor ! ! Damage
|
! < 0.1
| Very limited damage. Generally considered insignificant
|
! 0.1–0.15
| Lighting failures; electrical failures; some pipe leaks; pipe ruptures possible
|
! 0.15–0.20
| Increase in occurrence of damage above; pipe rupture likely; machinery failures
|
! 0.2
| General machinery damage
|
! ≥ 0.5
| Usually considered lethal to a ship
|}
Өмірбаян
Шок фактордың идеясы кемеге жақын жарылыс кеме корпусы мен ішкі жүйелеріне кенеттен тік қозғалыс беретін соққы толқынын тудырады. Көптеген ішкі механикалық жүйелер (мысалы, қозғалтқышты тірекке қосу) жұмыс істеу үшін дәл сәйкестендіруді қажет етеді. Бұл тербелістер осы маңызды жүйелерді бұзады және осы жүйелерді жұмыссыз етеді. Вибрация жарықтандыру мен электрлік бөлшектерді, мысалы релелерді де бұзады. Жарылыс сондай-ақ газды шығарады, ол кеңейіп, қысқарады. Бұл цикл кеме қабығына қатты тербеліс әкеліп, оның құрылымына зақым келтіріп, тіпті кеменің тірегін сындыра алады. Шын мәнінде, бұл көптеген теңіз асты қару-жарағының мақсаты. Жарылыс әсерінің көлемі эмпирикалық және теориялық талдаулар арқылы жарылғыш зарядтың көлеміне, зарядтың нысанадан алыстығына және корпустың соққы толқынына бұрыштық қатынасына байланысты екендігі көрсетілді.