Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жоғары тығыздықтағы жарылғыш емес снаряд.
High density non explosive projectile
Кинетикалық энергиямен тебуші (КЭП), сондай-ақ ұзын таяқшамен тебуші (LRP) деп те аталады, бұл көлік құралының бронясын флешетка тәрізді, жоғары көлденең қимасы бар тығыз снарядты пайдалану арқылы тебуге арналған оқ-дәрі түрі. Бұл оқ-дәрілерде жарылғыш заттар болмайды және нысананы тебу үшін тек кинетикалық энергия қолданылады. Қазіргі заманғы КЭП оқ-дәрілері көбінесе броньды тебуші, қанатты тұрақтандырылған, саботтан айырылатын (APFSDS) түрінде болады.
A kinetic energy penetrator (KEP), also known as long rod penetrator (LRP), is a type of ammunition designed to penetrate vehicle armour using a flechette like, high sectional density projectile. Like a bullet or kinetic energy weapon, this type of ammunition does not contain explosive payloads and uses purely kinetic energy to penetrate the target. Modern KEP munitions are typically of the armour piercing fin stabilized discarding sabot (APFSDS) type.
Тарих
Ертедегі зеңбіректер кинетикалық энергиямен жұмыс істейтін оқ-дәрілерді атқан, бастапқыда жұмыс іштелген ауыр тастардан, кейін тығыз металдардан жасалған. Бастапқыда жоғары оқпан энергиясын оқпан салмағымен және қаттылығымен үйлестіру мұндай қаруды жасаудың ең маңызды факторы болды. Сол сияқты, мұндай қарудың басты мақсаты бронетранспорттың қорғаныш қабықтарын немесе басқа да қорғаныс құрылымдарын – мысалы, тас қабырғаларды, кемелердің ағаш бөліктерін немесе қазіргі заманғы танк бронясын бұзу болды. Кинетикалық энергиямен жұмыс істейтін оқ-дәрілер, түрлі формаларында, жоғары тиімділігіне байланысты осы қарулар үшін үнемі таңдау болып келді. Қазіргі заманғы кинетикалық энергияны тебушінің (КЭ-пенетратор) дамуы артиллерияның екі маңызды аспектісін біріктіреді: жоғары оқпан жылдамдығы және шоғырланған күш. Жоғары оқпан жылдамдығы оқпанның аз салмағы мен үлкен базалық ауданы бар зеңбірек трубкасында қолдану арқылы қамтамасыз етіледі. Кішкентай диаметрлі оқпанды, сабот деп аталатын жеңіл сыртқы қабыққа орап ату оқпан жылдамдығын арттырады. Оқпан трубкадан шыққаннан кейін сабот қажет болмайды және бөліктерге ажырап түседі. Бұл оқпанның жоғары жылдамдықпен ұшуын, көлденең қимасының кішіреюін және нысанаға ұшу кезінде аэродинамикалық қарсылықты азайтуын қамтамасыз етеді (сыртқы және терминалдық баллистиканы қараңыз). Германия екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өз әуе шабуылға қарсы зеңбіректерінің биіктігін арттыру үшін "трейбспигель" ("итеру айнасы") деген атпен заманауи саботтарды әзірледі. Бұрын, қарапайым ағаш саботтар ғасырлар бойы қолданылып келді, олар зеңбірек трубкасындағы оқ-дәрілердің алдына немесе астына орнатылған ағаш тығын түрінде болды, оқпан мен оқ-дәрі заряды арасында орналастырылды. "Сабот" атауы (ағылшын тілінде /sæbɒ/ SABoh деп айтылады) француз тілінде "ағаш аяқ киім" (кейбір еуропалық елдерде дәстүрлі түрде киілетін) деген мағынаны білдіреді. Күшті кішкентай аумаққа шоғырландыру бастапқыда бір металлдан (әдетте болаттан) жасалған оқпанды екі металлдан тұратын композитті оқпанмен алмастыру арқылы қол жеткізілді. Бұл конструкциялар британдықтар үшін "броньды тесу композиттік қатты" (APCR), АҚШ үшін "жоғары жылдамдықты броньды тесуші" (HVAP), ал немістер үшін "харткерн" (қатты өзек) деп аталды. Соқтығысқанда, өзек бірдей салмақ пен өлшемдегі қарапайым металл оқпанға қарағанда әлдеқайда шоғырланған әсерге ие болды. Ауа кедергісі және басқа да әсерлер бірдей өлшемдегі оқпанға ұқсас болды. Жоғары жылдамдықты броньды тесуші (HVAP) оқ-дәрілері негізінен АҚШ армиясындағы танктерді жою үшін қолданылды және вольфрам өзектерінің қымбаттылығына және басқа да қолдануларға басымдық берілгендіктен, олар сирек кездесетін. 1941 және 1943 жылдар аралығында британдықтар екі техниканы броньды тесуге арналған саботты тастау (APDS) оқ-дәрісінде біріктірді. Сабот APCR оқпанының сыртқы металл қабығының орнын алды. Зеңбірек ішінде оқпанның үлкен базалық ауданы болды, бұл оқпанды жылдамдату зарядынан максималды үдеуді алу үшін, бірақ сыртқа шыққаннан кейін сабот түсіп, кішкентай көлденең қимасы бар ауыр оқпанды көрсетті. APDS оқ-дәрілері суық соғыстың алғашқы кезеңінде көптеген танктердің негізгі кинетикалық энергия қаруы ретінде қызмет етті, бірақ олардың дәлдігі нашар болды. Бұл мәселе 1970 жылдары броньды тесуге арналған тұрақтандырылған саботты тастау (APFSDS) оқ-дәрісін енгізу арқылы шешілді, бұл тебушіге тұрақтандырғыш қанаттарды қосып, дәлдікті арттырды.
Early cannons fired kinetic energy ammunition, initially consisting of heavy balls of worked stone and later of dense metals. From the beginning, combining high muzzle energy with projectile weight and hardness have been the foremost factors in the design of such weapons. Similarly, the foremost purpose of such weapons has generally been to defeat protective shells of armored vehicles or other defensive structures, whether it is stone walls, sailship timbers, or modern tank armour. Kinetic energy ammunition, in its various forms, has consistently been the choice for those weapons due to the highly focused terminal ballistics. The development of the modern KE penetrator combines two aspects of artillery design, high muzzle velocity and concentrated force. High muzzle velocity is achieved by using a projectile with a low mass and large base area in the gun barrel. Firing a small diameter projectile wrapped in a lightweight outer shell, called a sabot, raises the muzzle velocity. Once the shell clears the barrel, the sabot is no longer needed and falls off in pieces. This leaves the projectile traveling at high velocity with a smaller cross sectional area and reduced aerodynamic drag during the flight to the target (see external ballistics and terminal ballistics). Germany developed modern sabots under the name "treibspiegel" ("thrust mirror") to give extra altitude to its anti aircraft guns during the Second World War. Before this, primitive wooden sabots had been used for centuries in the form of a wooden plug attached to or breech loaded before cannonballs in the barrel, placed between the propellant charge and the projectile. The name "sabot" (pronounced '/s//æ//b//oʊ/ SABoh in English usage) is the French word for clog (a wooden shoe traditionally worn in some European countries). Concentration of force into a smaller area was initially attained by replacing the single metal (usually steel) shot with a composite shot using two metals, a heavy core (based on tungsten) inside a lighter metal outer shell. These designs were known as armour piercing composite rigid (APCR) by the British, high velocity armor piercing (HVAP) by the US, and hartkern (hard core) by the Germans. On impact, the core had a much more concentrated effect than plain metal shot of the same weight and size. The air resistance and other effects were the same as for the shell of identical size. High velocity armor piercing (HVAP) rounds were primarily used by tank destroyers in the US Army and were relatively uncommon as the tungsten core was expensive and prioritized for other applications. Between 1941 and 1943, the British combined the two techniques in the armour piercing discarding sabot (APDS) round. The sabot replaced the outer metal shell of the APCR. While in the gun, the shot had a large base area to get maximum acceleration from the propelling charge but once outside, the sabot fell away to reveal a heavy shot with a small cross sectional area. APDS rounds served as the primary kinetic energy weapon of most tanks during the early Cold War period, though they suffered the primary drawback of inaccuracy. This was resolved with the introduction of the armour piercing fin stabilized discarding sabot (APFSDS) round during the 1970s, which added stabilising fins to the penetrator, greatly increasing accuracy.