Кіріспе

1970 жылғы Филип Хосе Фармердің романы - Филип Хосе Фармердің американдық романы. Бастапқыда 1970 жылы жарық көрген бұл кітап Фермердің сүйікті тақырыптарының бірі - Эдгар Райс Берроуздың Тарзанының метафикциялық пастиші болып табылады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Рас Тайгер есіне келгенше, орманды мекендеп келеді. Маймылдар тәрбиелеген ол жабайы аңдарды қуана-қуана аулап, жабайы аңдардың әйелдерімен жыныстық қатынасқа түседі. Алайда, ақыр соңында Тайгер бәрі көрініп тұрғандай емес екеніне күмәндана бастайды. Ол қара және қозғалмайтын, тек қанаттарымен айналып тұрған, басының үстінде орналасқан ғажап алып құстарды көреді. Ол басқа маймылдардың өз балаларын өсіріп жатқанын көріп, өзінің балалық шағы неге өзгеше болғанын ойлайды. Тигер әрқашан жауаптан гөрі сұрақтар көп болады, ол өзінің ғаламын неғұрлым көп зерттеген сайын, оның көз алдында бұзыла бастайды. Ақырында Тайгер өзінің бүкіл өмірі - алдамшылық, ойдан шығарылған өмір екенін түсінеді. Бойгур есімді ашулы миллионер бала кезінен сүйген Тарзан романдарын қайта жасау үшін жас ағылшын дворянын (Тайгер) сатып алып, оған өмір сүру үшін күрделі джунглилер тізбегін жасады. Ол екі жұлдызды ата-ана ретінде жалдап алады және екі үлкен қара тікұшақ (Тайгердің "желкен құстары") сырттан келгендерді сыртқа, ішкі адамдарды ішкі аймаққа шығарып тастайды. Ақыр соңында, Тайгер де, Бойгур да өздерінің қалағанын ала алмайды. Тайгер жаңадан тапқан шындықтың қаталдықтарын жеңе алмайды, ал Бойгур ол өсірген орман суперменінің кінәсіз екеніне таңғалады. Кітаптың соңында Бойгур қайғылы түрде "бұлар өздері қалағандай болды" деп жазады.

Реакция және талдау

Кітапқа сыншылардың реакциясы әртүрлі болды. Көптеген адамдар Фермердің шығармашылықты және оның Берроуздың Тарзан мифін зерттеуін және қайта қарастыруын бағалаған кезде, басқалары кітапты кейде графикалық мазмұны үшін айыптап отырды. Алгис Будрис Лорд Тайгерді "Эдгар Райс Берроуздың кез келген әсерінен әлдеқайда жоғары лирикалық үзінділері бар, ең жақсы мағынада ойын-сауық, бай, өнерлі оқиғалар романы" деп жариялады. Фермердің Тарзанды ұстауы әр түрлі реакцияларға ұшырады. Кейбіреулер оның "нағыз" Тарзанды жасағанын, тіпті оның Берроуздың түпнұсқалық шығармасынан асып түскені туралы айтты. Тіпті, сюжетті немесе кітаптың қайта қаралуын ұнатпағандар да Фармердің жазбасын жоғары сапалы деп тапты.

Баспа тарихы

Lord Tyger алғаш рет Doubleday 1970 жылы қатты қаптамада шығарды. Бұл басылымның мұқабасында Сеймур Чвасттың суреті болды. Ол 1972 жылы Bob Pepper-дің мұқабасы бар Signet басылымымен қағаз түрінде қайта басылды. Ол алғаш рет 1974 жылы Ұлыбританияда пантераның қорапшасы ретінде жарық көрді, мұқабасында Ричард Клифтон Дейдің суреті бар. Тағы бір Signet басылымы, бұл жолы 1981 жылы, "Signet Double Science Fiction" болды, ол Фермердің бұрынғы "Flesh" романымен үйлестірілді. Ричард Клифтон Дейдің суреті соңғы басылымда, 1985 жылғы Гранаданың қола кітапшасында қайта қолданылды. Француз тіліндегі басылымның аты Le Tigre Africain, шамамен "Африка жолбарысы" деп аударылған.