Кіріспе
Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы спорттық дәстүрлер мен іс-шараларды шолу Жаңа Оңтүстік Уэльстегі спорт Австралиядағы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында ұйымдастырылған спорттық іс-шараларға қатысуды және қатысуды сипаттайды. Спорт бұл мемлекеттің мәдениетінің ажырамас бөлігі болып табылады. Жаңа Оңтүстік Уэльс көптеген халықаралық спорттық іс-шараларды, соның ішінде 2000 жылғы Сиднейде өткен жазғы Олимпиада ойындарын да тартты. Жаңа Оңтүстік Уэльсте көптеген кәсіби спорттық командалар бар. Мемлекеттегі ең үлкен спорт - регби лигасы, онда штаттың Ұлттық регби лигасында 10 кәсіби клубы бар. Басқа да танымал көрермендер спорт түрлері регби, крикет, Австралия футболы және футбол. Қатысу тұрғысынан алғанда, штаттағы ең танымал спорт түрлері - нетбол, теннис, футбол, регби лигасы және сенсорлық футбол.
Sport in New South Wales describes participation in and attendance at organised sports events in the state of New South Wales in Australia. Sport forms an integral part of the culture of the state. New South Wales has attracted many international multi sport events including the 2000 Summer Olympics, held in Sydney. There are many professional sporting teams in New South Wales. The biggest sport in the state by a wide margin is rugby league, in which the state has 10 professional clubs in the National Rugby League. Other popular spectator sports include rugby union, cricket, Australian rules football and soccer. In terms of participation, the most popular sports in the state are netball, tennis, soccer, rugby league and touch football.
Регби лигасы
Сиднейліктер регби лигасының футбол ойынын (әдетте футбол, футбол немесе жай ғана лига деп аталады) қаладағы спорттық дәстүр ретінде қарастырады. Бұл қаланың бұрынғы отаршылдық күндерінен басталады, бұл кезде қала мен оның мәдениетін дәстүрлі түрде ойнаған және футболдың регби кодексінің жақтаушылары болған бай ағылшындар диктациялады. Бұл негізінен Сидней тұрғындарына, оның ішінде Англияда негізінен футбол ойнаған жұмысшы тапқа таралды. 1900 жылдардың басында кейбір регби футболшылары матчтық төлемдерді алу үшін агитация жасай бастады. Бұл болуы керек пе, жоқ па, бұл туралы кеңінен келіспеушілік болды. Жұмысшы табы бұл жақсы идея деп сенді және ойыншылар басқарушы органның қазынасын толтыратын ақшаның кем дегенде бір бөлігін бөлісуі керек деп сенді, ал орта тап бұған күмәнданады. Алайда, Регби футбол одағы кез келген төлемді, тіпті ойыншыны жұмысқа жарамсыз ететін жарақатты "өткен уақыт" төлемдерін де қабылдамайды, бұл кәсібилік үшін "жазық жиегі" деп саналады. Бұл Англиядағыдай бөлінуге әкелді, жұмысшы тап өздерінің бәсекелестік, Регби лигасын құрды, ол Англиядағы теңдестірілген жарысқа сәйкес ережелерді ұстанды. Ойын тез арада жұмысшы таптың ізбасарларын жинап алды және ол кезден бері Сидней дәстүрі болып табылады. Регби лигасы штатта ең көп қатысқан және көретін спорт түрі болып табылады. Австралияның баскетбол жарысы. Корольдер 2002-2003, 2003-2004 және 2004-2005 жылдары үш рет премьер-лига жеңіп алды, ал 2001 жылы "Шаңғыбастар" жеңіп алды. Сидней корольдері үй ойындарын Сиднейдегі Сидней супердомында, ал Иллаварра Хокс үй ойындарын Иллаварраның коммерциялық орталығы Вуллонгонгтағы Вуллонгонг ойын-сауық орталығында өткізеді. NBL Чемпионатынан төменгі келесі деңгей NBL1 болып табылады, Жаңа Оңтүстік Уэльс 2022 жылдан бастап Шығыс конференциясы ретінде ұсынылады. Бұл конференция Жаңа Оңтүстік Уэльстегі клубтар үшін қазіргі премьер-лигасы - Уарата лигасының таңдалған командаларынан тұрады. NBL1 және Waratah лигасының ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстары бар. Сидней Университеті жалыны - әйелдер Ұлттық баскетбол лигасында ойнайтын кәсіби әйелдер командасы.
Австралиялық футбол
Австралиялық футбол, әдетте NSW-де "AFL" (ұлттық кәсіби Австралиялық футбол лигасы сайысынан кейін) деп аталады, бұл NSW-дің көп бөлігінде танымалдылығы артып келе жатқан ойын. Ausplay 2019 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльсте 69,168 тұрақты қатысушы болғандығын хабарлады. Бұл көрсеткіш регби одағына қатысудан асып түседі, бұл штат бойынша футболдың 3-ші ең көп қатысқан коды болып табылады. Спорттық сайысты AFL NSW/ACT басқарады. Жаңа Оңтүстік Уэльсте екі толық кәсіби команда орналасқан, екеуі де Сиднейден: Сиднейлық лебедилер және Үлкен Батыс Сиднейлік алыптар . Бұрын "South Melbourne Swans" деп аталатын қаржы жағынан қиындыққа тап болған клуб 1982 жылы басқа жерге көшіріліп, кең аудиторияны тарту үшін Сидней деп аталды. Ұзақ уақыт бойы сәл табысты болғаннан кейін Сидней 1996 жылы өзінің алты Гран-финалынан бірінші рет және 2005 жылы екі премьер-лиганың бірінші кездесуін өткізді. Бірінші рет финалға қатысқаннан бері, Сидней әр үй матчына 24000-нан астам көрерменді жинады, 1997 жылы үйде 36,612 адам болды. 2003 жылы Сиднейде Жаңа Оңтүстік Уэльстің рекордтық 72,393 адам жиналды, бұл Викториядан тыс жерде өткен матчтың тарихындағы рекордтық қатысу көрсеткіші болып қала береді. Батыс Сиднейде орналасқан Гиганттар 2012 жылы таныстырылды. Екі команда 2016 жылы рекордтық 60,222 көрерменді тартқан Сидней дербиінде бір-біріне қарсы жарысады. Гиганттар 2017 жылы басталғаннан бері AFL әйелдер сайысына қатысады, ал Swans 2023 жылы қатысуға лицензия алды. Тарихи жағынан ойын 1880 жылы Сиднейде жергілікті жарыстар құрылған 1880 жылдары басталған; дегенмен, ол басқа футбол кодтарына қарсы нарық үлесі үшін күресті. Оның танымалдылығы Викторияның шекарасына жақын Оңтүстік Риверина аймағында ең жоғары.
Қар спорты
Жаңа Оңтүстік Уэльсте Австралияның ең биік қарлы елі, ең көне шаңғы алаңдары мен ең үлкен курорттары орналасқан. Австралияда демалыс саңғысы 1861 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Киандрада басталды, ол кезде норвегиялық алтын кеншілері бұл идеяны қала айналасындағы мұзды төбелерге енгізді. Киандрада әлемдегі алғашқы және ең ұзақ уақыт өмір сүрген шаңғы клубы, Киандра қар аяқ киім клубы сол жылы құрылған деп есептеледі. Киандра қар аяқ киім клубы (қазіргі Киандра Пионерлік шаңғы клубы (1861) деп аталады) әлемдегі алғашқы танымал және үздіксіз шаңғы клубы болып табылады. Бұл австралиялық клуб 1861 жылдан бері үздіксіз жұмыс істейді. Оның шығу тегі халықаралық деңгейде танылды және 2006 жылы Норвегиядағы Холменколлен шаңғы мұражайы дәлелдеді. Америка мен Австралия тауларында алтынның табылғаны тау шаңғысының дамуына түрткі болды. Түбегі тік, қардың берік болуы оңтүстікке қарай жалғасады. ХХ ғасырда Жаңа Оңтүстік Уэльстегі демалыс шаңғысының басты бағыты оңтүстікке, Косьюшко тауының аймағына ауысты. Алғашқы Косьюшко шалеті 1930 жылы Шарлотта асуында салынған, бұл Австралияның ең биік жеріне салыстырмалы түрде ыңғайлы жол ашады. 1760 м биіктікте Шарлотта асуы кез-келген австралиялық шаңғы курортының ең биік ауылдық базасына ие және оған қыста тек қар көлігі арқылы ғана қол жеткізуге болады. Шарлотта асуына баратын шаңғы сүйерлердің санының өсуі 1939 жылы Смиггин ойығында кафе құруға әкелді, онда жылқы тартылатын шлейлер шаңғышыларды Косьюско шалетіне дейін шаңғыға шығаратын. Бұл 1949 жылдан бастап үлкен Сноу-Маунтинс гидроэлектрлік схемасының құрылысы болды, бұл шынымен Сноу-Маунтинсті шаңғы өнеркәсібінің кең ауқымды дамуы үшін ашты және Тредбо мен Перишерді Австралияның жетекші курорттары ретінде құруға әкелді. Гутега бөгетінің құрылысы шаңғышыларды оқшауланған Гутега ауданына әкелді және 1957 жылы онда арқан сүйрегіш орнатылды. Осы кезеңде Костюсконың жағында шаңғы алаңдары құрылды, бірақ олардың бар екендігі қазір білінбейді. 1954 жылы сол жердегі Норткотт тауында арқан сүйрегіш орнатылды. Бұл жер жылдамдықты шаңғымен шаңғы тебу үшін өте жақсы болды, бірақ үй 1956 жылы қар көшкіні кезінде қираған, сонымен бірге бір адам қаза болған. Құрылыс 1957 жылы Тредбода басталды. Жаңа Уэльстегі ірі шаңғы алаңын соңғы рет 1980 жылдары Маунт Блю Коудың дамуымен құрылды. 1987 жылы Швейцария жобалаған Skitube Alpine Railway тау шаңғысы жаяу жүргіншілерін Альпілік жолдағы Bullocks Flat-тан Першер аңғарына және Blue Cow-ға жеткізу үшін ашылды, ол да 1987 жылы ашылды. 2009 жылы Перишерде 48 лифт болды, олар 1,245 гектарды және төрт ауылды аймақты қамтиды: Перишер аңғары, Көк сиыр, Смиггин тесіктері және Гутега. Жаңа Оңтүстік Уэльстің қарлы тауларындағы Косьюшко бас жотасы Австралиядағы ең қиын кросс-кантри мен артқы тау шаңғысы, атап айтқанда, Ватсонс крагс және таудың батыс бетіндегі Твиннам тауы. Жагугал тауының жабайы аймағында ең оқшауланған тау шаңғысы алаңдары бар. Бұл аймақтарда мал жайылатын тау дәуірінен қалған биік шатырлар шұғыл баспана ретінде қызмет етеді.
Желілік доп
Suncorp Super Netball жаңа Оңтүстік Уэльсте орналасқан екі командаға ие. Жаңа Оңтүстік Уэльс Свифтс - бұл бұрын ANZ Чемпионатында және Комонвелл Банкі Трофиінде ойнаған клуб. Гиганттар нетбол 2017 жылы Супер нетбол лигасының бірінші маусымы үшін үш жаңа команда үшін лицензияның бірі беріліп, Ұлы Батыс Сиднейдің гиганттар футбол клубы құрылды.
Басқа командалар
Сондай-ақ, Жаңа Оңтүстік Уэльсте, негізінен Сидней мен оның айналасындағы аймақтарда басқа ұлттық спорттық жарыстарға қатысатын көптеген командалар бар. Бұл Австралия бейсбол лигасындағы Сидней Блю Сокс. Мемлекеттің жалғыз ірі автоспорттық командасы - Альберидегі Брэд Джонс Ресинг.
Басқа іс-шаралар
Жылқы спортының танымал түрлері - кемпдрафтинг және полокросс Жаңа Оңтүстік Уэльсте дамыды, ал қазір жарыстар бүкіл Австралияда өткізіледі. Қазір полокрос көптеген шет елдерде ойналады. Родео - жарысқа қатысушылар мен көрермендер үшін де танымал шара. Штаттағы және елдегі ең маңызды жылқы жарыстары Австралияның Жаңа Англия аймағындағы Тамворттағы жылқы және мал шаруашылығы оқиғалар орталығында өткізіледі. Сидней 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындары мен 1938 жылғы Британ империясы ойындарының қонағы болды. Олимпиадалық стадион, қазір Австралия стадионы деп аталады, ол жыл сайынғы NRL Grand Final-тың сахнасы болып табылады. Сондай-ақ, ол регби лигасының State of Origin, сондай-ақ регби одағы мен футбол халықаралық чемпионаттарын тұрақты түрде өткізеді. Бұл жерде 2003 жылғы регби әлем чемпионатының финалы мен Австралия мен Уругвай арасындағы футбол әлем чемпионатының іріктеу матчы өтті. Сиднейдегі крикет алаңында дәстүрлі түрде әр жылдың 2-6 қаңтарында "Жаңа жыл" крикет сынақ матчы өтеді. Сиднейден Хобартқа дейінгі яхта жарысы Сиднейдің портта Бокс күні басталады, ал Батерст 12 сағаттық және Батерст 1000 жарыстары Маунт Панорамада өтеді. Сиднейдегі көктемгі жарыстар карнавалінде әлемдегі ең бай екі жасар жылқы жарысы - Golden Slipper Stakes өтеді, ол жыл сайын сәуір айында өткізіледі. City to Surf жаяу жарысы әр тамыз айында өткізіледі және әлемдегі ең ірі уақытпен жүретін жаяу жарыстардың бірі болып табылады.
Сидней Олимпиадалық паркі
Сидней Олимпиадалық паркі Сиднейдің географиялық орталығында орналасқан. 2000 жылғы Олимпиада ойындарына арналған, қазір ол қаланың негізгі спорт орталығы болып табылады.
Сиднейдің суперкубогы
Сидней Супердомда әр түрлі іс-шаралар өткізіледі. Оның ең көп 21 мыңға сыйымдылығы бар.
Австралия стадионы
Stadium Australia - Сиднейдің ең үлкен стадионы. 2000 жылғы Олимпиада ойындарына арналған, қазір ол NRL Grand Final, регби лигасының State of Origin және регби одағы мен футбол халықаралық турнирлері сияқты үлкен оқиғаларды өткізеді. Бұл алаң NRL командаларының, Кентербери Банкстаун Булдогз және Оңтүстік Сидней Раббитохтардың үй алаңы болып табылады және кейде Паррамата Иелз командасының үй алаңы ретінде қызмет етеді. Stadium Australia сонымен қатар Сидней Swans үй ойындарының және кейде отандық крикет бір күндік матчтарының бірнешеуін өткізеді.
Басқа құрылғылар
Орталықта тағы бір жабық арена, теннис орталығы, су орталығы, жеңіл атлетика орталығы, хоккей орталығы, садақ ату орталығы, сондай-ақ Сидней шоу-орындары бар басқа да спорттық және демалыс нысандары бар. 2009 жылдан 2016 жылға дейін бұл аймақта бұрынғы Олимпиадалық алаңдағы көше трассасында Сидней 500 түрінде автожарыстар өткізілді.
Сидней футбол стадионы
Сидней футбол стадионы регби лигасы үшін жасалған, ал қазір регби одағы мен футбол үшін де қолданылады. Сиднейлік Roosters, NSW Waratahs және Сиднейлік футбол командасы оны үй алаңы ретінде пайдаланады. Вестс Тайгерс стадионды жартылай үй алаңы ретінде пайдаланады. Оның алдыңғысы 2005/06 жылғы А лигасының финалын Сидней ФК жеңіп алды және 1988 жылдан 1998 жылға дейін регби лигасының финалын өткізді.
Сиднейдің крикет алаңы
Сиднейдің крикет алаңы негізінен крикет ойындары мен австралиялық матчтарға арналған. Бұл Сидней лебедейлері мен NSW Blues командасының үйі. Бұл жерде 1000-нан астам регби лигасының бірінші сыныптық матчтары өтті, бірақ қазір ол сирек қолданылады.