Кіріспе

Эндопептидаза Clp (, эндопептидаза Ti, казеинолиздік протеаза, протеаза Ti, АТФ тәуелді Clp протеазасы, ClpP, Clp протеазасы). Бұл фермент АТФ және Мг2+ қатысуымен ақуыздарды шағын пептидтерге гидролиздеудің келесі химиялық реакциясын катализдейді. Бұл бактериялық ферментте екі түрдегі кіші бірліктер бар, олар: пептидаза белсенділігі бар ClpP және ААА+ АТФаза белсенділігі бар ClpA ақуызы. ClpP және ClpA эволюциялық жағынан байланысты емес. Толық жиналған Clp протеаза кешенінің баррел тәрізді құрылымы бар, онда екі proteolytic кіші бірліктердің (ClpP немесе ClpQ) екі тігілген heptameric сақинасы екі сақинаның арасында немесе hexameric ATPase белсенді шаперон кіші бірліктерінің (ClpA, ClpC, ClpE, ClpX, ClpY немесе басқалар) бір сақинасымен бір-біріне жабылады. ClpXP барлық бактерияларда кездеседі, ал ClpA - грам- теріс бактерияларда, ClpC - грам- оң бактериялар мен цианобактерияларда кездеседі. ClpAP, ClpXP және ClpYQ E. coli- де бірге кездеседі, ал адамда тек ClpXP кешені митохондриялық ферменттер ретінде болады.

АТФаза

Эукариоттық жылулық сок протеиндерінің Hsp100 туысы Clp кешенінде кездесетін АТФаза белсенді шаперондық кіші бірліктерге гомологты; сондықтан бүкіл топты көбінесе HSP100 / Clp туысы деп атайды. Отбасы әдетте екі бөлікке бөлінеді, біреуі екі АТФАза домендері бар ClpA / B отбасы, ал екіншісі - ClpX және тек бір доменді домендер. ClpA-дан E-ге дейін бірінші топқа Hsp78/104 және ClpX және HSIU-мен бірге екінші топқа енгізіледі. Бактериялық T6SS-де ClpV деп аталатын ClpA/B отбасының мүшесі қолданылады.