Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электрожеттік тоқ - Жердің ионосферасының E аймағы бойынша жүретін электр тогы. Үш электродрейтер бар: біреуі магниттік экватордың үстінде (экваторлық электродрейтер), ал біреуі Солтүстік және Оңтүстік полярлық шеңберлердің жанында (Авроральдық электродрейтер). Электрожеттер - бұл 100 - 150 км биіктіктегі электрондармен тасымалданатын Холл токтары. Бұл аймақта электрондық гирожиректілік (Лармор жиілігі) электрондық нейтральді соқтығысу жиілігінен әлдеқайда жоғары. Ал негізгі E аймағы иондарының (O2+ және NO+) гирожиректілігі нейтральды иондық соқтығысу жиілігінен әлдеқайда төмен. Кристиан Биркеланд полярлық электр тоқтары (немесе полярлық электрожеттер) полярлық аймаққа және одан шығатын геомагниттік өріс сызықтарымен ағып жатқан жіптер жүйесіне (қазір "Биркеланд тоқтары" деп аталады) байланысты екенін алғаш ұсынған.
An electrojet is an electric current which travels around the E region of the Earth's ionosphere. There are three electrojets: one above the magnetic equator (the equatorial electrojet), and one each near the Northern and Southern Polar Circles (the Auroral Electrojets). Electrojets are Hall currents carried primarily by electrons at altitudes from 100 to 150 km. In this region the electron gyro frequency (Larmor frequency) is much greater than the electron neutral collision frequency. In contrast, the principal E region ions (O2+ and NO+) have gyrofrequencies much lower than the ion neutral collision frequency. Kristian Birkeland was the first to suggest that polar electric currents (or auroral electrojets) are connected to a system of filaments (now called "Birkeland currents") that flow along geomagnetic field lines into and away from the polar region.
Экваториалды электр реакциясы
Әлемдегі күн энергиясымен қозғалатын желдің нәтижесінде Жердің ионосферасының E аймағында (100130 км биіктікте) Sq (күннің тыныш) ағымдағы жүйесі пайда болады. Осы токтан пайда болған электрполитені E W (бұрынғы таң) бағытына қарай ионосфераның экваторлық күн жағында бағытталады. Геомагниттік өріс көлденең болып табылатын магниттік түбі экваторда бұл электр өрісі экваторлық электр тогы деп аталатын магниттік экватордан ± 3 градус аралығында шығысқа қарай күшейтілген токқа әкеледі.
The worldwide solar driven wind results in the so called Sq (solar quiet) current system in the E region of the Earth's ionosphere (100–130 km altitude). Resulting from this current is an electrostatic field directed E W (dawn dusk) in the equatorial day side of the ionosphere. At the magnetic dip equator, where the geomagnetic field is horizontal, this electric field results in an enhanced eastward current within ± 3 degrees of the magnetic equator, known as the equatorial electrojet.
Авроралдық электр ұшқышы
"Ауроралық электрожеті" термині - ауроралық ионосфераның D және E аймақтарында ағатын үлкен көлденең ағымдарға берілген атау. Горизонталь ионосфералық тоқтар горизонталь ионосфералық электр өрістері бар кез-келген ендікте ағып жүреді деп күтуге болады, бірақ Aurora электрожеттік тоқтары олардың күші мен тұрақтылығы үшін ерекше. Электрожетті өндіруде екі негізгі фактор бар. Біріншіден, жарық өткізгіштік деңгейі төменгі кеңдіктердегіден жоғары. Екіншіден, жарық сәулелерінің ионосферасындағы көлденең электр өрісі төменгі кеңдіктердегіге қарағанда үлкен. Ағыстың күші өткізгіштік пен көлденең электр өрісінің векторлы көбейтіндісіне тікелей пропорционалды болғандықтан, жарық сәулелері электр тогының ағыны төменгі кеңістіктегілерден үлкен болады. Магниттік тыныш кезеңдерде электрожеттік жарық әдетте Aurora oval-да ғана болады. Алайда, бұзылған кезеңдерде электр ұшқыны күшейеді және жоғары және төменгі ендіктерге дейін кеңейеді. Бұл кеңейу екі фактордың, яғни бөлшектердің түсуінің және ионосфералық электр өрістерінің күшеюінің нәтижесінде пайда болады.
The term 'auroral electrojet' is the name given to the large horizontal currents that flow in the D and E regions of the auroral ionosphere. Although horizontal ionospheric currents can be expected to flow at any latitude where horizontal ionospheric electric fields are present, the auroral electrojet currents are remarkable for their strength and persistence. There are two main factors in the production of the electrojet. First of all, the conductivity of the auroral ionosphere is generally larger than that at lower latitudes. Secondly, the horizontal electric field in the auroral ionosphere is also larger than that at lower latitudes. Since the strength of the current is directly proportional to the vector product of the conductivity and the horizontal electric field, the auroral electrojet currents are generally larger than those at lower latitudes. During magnetically quiet periods, the electrojet is generally confined to the auroral oval. However, during disturbed periods, the electrojet increases in strength and expands to both higher and lower latitudes. This expansion results from two factors, enhanced particle precipitation and enhanced ionospheric electric fields.