Кіріспе

Видео және аудио деректерді ойнататын бағдарламалық қамтамасыз ету. Медиа ойнатқыш – аудио және бейне файлдары сияқты мультимедиялық компьютерлік файлдарды ойнатуға арналған қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз ету түрі. Медиа ойнатқыштар көбінесе таспа жазғыштар мен CD ойнатқыштар сияқты физикалық құрылғылардан белгілі стандартты медиа басқару иконкаларын көрсетеді, мысалы, ойнату (  ), кідірту (  ), жылдам орату (⏩️), кері орату (⏪) және тоқтату (  ) түймелері. Сонымен қатар, олар көбінесе прогресс жолақтарымен (немесе «ойнату жолақтарымен») жабдықталады, олар медиа файлдың ұзақтығындағы ағымдағы орнын табуға арналған жылғыштар болып табылады. Көптеген операциялық жүйелерде кем дегенде бір стандартты медиа ойнатқыш болады. Мысалы, Windows жүйесінде Windows Media Player, Microsoft Movies & TV және Groove Music, ал macOS жүйесінде QuickTime Player және Music бар. Linux дистрибутивтері SMPlayer, Amarok, Audacious, Banshee, MPlayer, mpv, Rhythmbox, Totem, VLC медиа ойнатқышы және xine сияқты әртүрлі медиа ойнатқыштармен бірге келеді. Android аудио үшін YouTube Music және бейне үшін Google Фотосуреттермен бірге келеді, ал Samsung сияқты смартфон өндірушілері қосымша бағдарламалық жасақтаманы жинақтауы мүмкін.

Функционалдық назар

Медиа ойнатқыштардың негізгі мүмкіндіктері – іздеу жолағы, ағымдағы және жалпы ойнату уақыты көрсетілетін таймер, ойнату басқару элементтері (ойнату, тоқтату, алдыңғы, келесі, пауза), ойнату тізімдері, "қайталау" режимі және "кездейсоқ" (немесе "араласу") режимі, олар қызығушылық тудыру үшін және файлдардың ұзақ уақыт сызықтарында іздеуді жеңілдету үшін қолданылады. Әртүрлі медиа ойнатқыштардың әртүрлі мақсаттары мен мүмкіндіктері болады. Видео ойнатқыштар – бұл медиа ойнатқыштар тобы, олардың мүмкіндіктері цифрлық бейнелерді ойнатуға бағытталған. Мысалы, Windows DVD Player тек DVD дискілерін ғана ойнатады. Media Player Classic жеке аудио және бейне файлдарды ойната алады, бірақ оның көптеген мүмкіндіктері, мысалы, түс түзету, суретті жақсарту, масштабтау, ыстық пернелер жиынтығы, DVB қолдауы және субтитрлер қолдауы тек фильмдер мен мультфильмдер сияқты бейне материалдары үшін пайдалы. Ал аудио ойнатқыштар цифрлық аудионы ойнатуға мамандандырылған. Мысалы, AIMP тек аудио форматтарын ойнатады. MediaMonkey аудио және бейне форматтарын ойната алады, бірақ оның көптеген мүмкіндіктері, соның ішінде медиа кітапханасы, өлең сөздерін табу, музыканы визуализациялау, онлайн радио, аудиокітаптарды индекстеу және тегтерді өңдеу аудио материалдарын тыңдауға бағытталған; оларда видео файлдарын көру қиын болуы мүмкін. Жалпы мақсаттағы медиа ойнатқыштар да бар. Мысалы, Windows Media Player аудио және бейне материалдары үшін ерекше мүмкіндіктерге ие, бірақ ол Media Player Classic және MediaMonkey мүмкіндіктерімен толыққанды салыстырыла алмайды. Көбінесе, бейнелер толық көрінетін көрініс алаңында ойнатылады, сонымен бірге көрініс портының ені немесе биіктігі мүмкіндігінше үлкен болып көрінуі үшін толтырылады. Видеоның масштабын және пропорциясын өзгерту опциялары экрандағы пикселдердің әрқайсысы дәл бір пикселді қамтитын "100% көрініс" режимін, сонымен қатар көрініс портын созу немесе кесу арқылы толтыруды қамтиды. Ойнату кезінде көрініс өрісіне масштабтау кез келген экрандағы жылғыш арқылы немесе сенсорлық экрандарда кесілген масштабтау арқылы жүзеге асырылуы мүмкін, ал көрініс өрісін жылжыту көрініс портының ішіне сүйрету арқылы немесе үлкейтілген аумақты көрсететін бүкіл көрініс өрісінің кішірейтілген нұсқасының ішінде тіктөртбұрышты жылжыту арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Медиа ойнатқыш бағдарламалық жасақтамасы ойнату кезінде сыртқы түрін және дыбысын өзгертуге мүмкіндік береді, мысалы, айналдыру, бұру, кесу, көшіру, түстерді реттеу, араласқанды жою, дыбысты теңестіру және визуализациялау сияқты эффекттерді қолдануға болады. Жасырын мүмкіндіктер де болуы мүмкін, мысалы, VLC Media Player-дегі жұмбақ ойыны. Видеодан тікелей кадрды алуға немесе скриншот жасауға болады, бірақ алғашқысы бейненің бастапқы өлшемдерін (биіктігі мен енін) сақтайтындықтан артықшылықты білдіреді. Видео ойнатқыштарда мысықтың курсоры астындағы кадрды алдын ала қарауға мүмкіндік беретін көпіршік пайда болуы мүмкін. Іздеу жолағының алдын ала қарау мүмкіндігі бірнеше смартфонда стилус немесе жүзетін саусақты анықтай алатын сыйымдылық сенсорлық экраны арқылы іске асырылды. Бұған Samsung Galaxy S4, S5 (саусақ), Note 2, Note 4 (стилус) және Note 3 (екеуі де) кіреді. Ағызатын медиа ойнатқыштар іздеу жолағында буферленген медиа сегменттерін көрсетуі мүмкін.

3D бейне ойнатқыштар

3D бейне ойнатқыштар 2D бейнелерді 3D форматында көрсету үшін қолданылады. Жоғары сапалы үш өлшемді бейне көрсету үшін, әрбір кадрда көріністегі нысаналардың тереңдігі туралы ақпарат болуы керек. Бұл процеске видеоны екі түрлі бұрыштан арнайы жабдықпен түсіру, немесе әрбір кадрды 3D төбелер мен текстуралардан құралған нысаналар жиынтығы ретінде модельдеу және көрсету кіреді – бұл әдіс заманауи бейне ойындардағы арнайы эффекттерді жасау сияқты. Бұл әдіс қиын және қымбат болғандықтан, әлемде түсірілген фильмдердің аз ғана бөлігінде қолданылады, ал көптеген фильмдер дәстүрлі 2D форматта сақталады. Дегенмен, екі өлшемді суретті тереңдікке ие етіп көрсетуге болады. Анаглифтік өңдеу деп аталатын техниканы пайдаланып, «жазық» суретті анаглифтік көзілдіріктер (әдетте қызыл-циановый) арқылы қарағанда тереңдік сезімін тудыру үшін өзгертуге болады. Анаглифтік көзілдіріктер арқылы қарағанда суретте көтеріңкі және тереңге сіңген нысаналар бар сияқты көрінеді, бірақ түстердің бұрмалануы мүмкін. Бұл әдіс өте ерте заманнан, 19 ғасырдың ортасынан бастау алады, бірақ компьютерлік технологияның соңғы жетістіктері ғана кинофильмнің кадрлар тізбесін жеткілікті жылдамдықпен немесе тікелей эфирде, яғни бейне ойнатылып жатқанда осындай өзгертулерге ұшыратуға мүмкіндік берді. 3D бейне ойнатқыштар 2D бейнені анаглифтік 3D форматқа түрлендіреді, ал 3D бейне түрлендіргіштер бейнені стереоскопиялық анаглифке айналдырып, оны стандартты бағдарламалық немесе аппараттық бейне ойнатқыштармен ойнату үшін транскодтайды.

Мысалдар

Медиа ойнатқыш бағдарламалық қамтамасының кең таралған мысалдары – Windows Media Player, VLC медиа ойнатқыш, iTunes, Winamp, Media Player Classic, MediaMonkey, foobar2000, AIMP, MusicBee және JRiver Media Center. Олардың көпшілігі музыкалық кітапхананы басқару құралдарын да қамтиды. Медиа ойнатқыштар көбінесе мультимедиалық болғанымен, олар негізінен нақты бір медиа түріне арналған болуы мүмкін. Мысалы, Media Player Classic және VLC медиа ойнатқыш көбінесе бейнеге бағытталған, ал Winamp және iTunes – музыкаға, бірақ олардың барлығы екі түрлі медианы да қолдайды.

Үй кинотеатры ПК

Үй кинотеатры ПК немесе медиа орталық компьютері – жеке компьютердің кейбір немесе барлық мүмкіндіктерін, бейне, фото және аудио ойнатуды, сондай-ақ кейде бейне жазу мүмкіндігін қолдайтын бағдарламалық қамтамасымен біріктіретін интеграцияланған құрылғы. Мұндай мүмкіндіктері бар компьютерлер 1980-ші жылдардың соңында пайда болғанмен, "Үй кинотеатры ПК" термині алғаш рет 1996 жылы кең таралған баспасөзде қолданылды. 2007 жылдан бері ойын консольдері мен арнайы медиа құрылғылары сияқты тұтынушы электроникасының басқа түрлері де бейне және музыкалық контентті басқаруға мүмкіндік алды. "Медиа орталығы" термині стандартты жеке компьютерлерде жұмыс істеуге арналған мамандандырылған компьютерлік бағдарламаларды да білдіреді.